• BIST 106.926
  • Altın 151,429
  • Dolar 3,6718
  • Euro 4,3287
  • Kocaeli : 5 °C
  • İstanbul : 15 °C
  • Sakarya : 5 °C

100 yıllık Özel İdare kapandı

100 yıllık Özel İdare kapandı
Son yapılan Büyükşehir Yasası ile birlikte birçok yenilik, ilk kez bugün yapılacak olan seçimlerle birlikte hayatımıza girecek

 

Hükümetin yaptığı değişiklikle birlikte 30 kentte il genel meclisleri ile il özel idareleri kapatılarak, yetkileri ve hizmet alanları Büyükşehir belediyelerine devredilecek

 

Bu kapsamda; ilk olarak 1913 tarihli İdare-i Umumiye-i Vilayet Kanun-i Muvakkati’nde yapılan düzenleme ile hizmetlerine başlayan İl Özel İdareleri de, çalışmalarındaki 100 yılı tamamladıktan sonra kapatılmış ve işlevini tamamlamış olacak.

 

Kanun gereği Aydın, Balıkesir, Denizli, Hatay, Malatya, Manisa, Kahramanmaraş, Mardin, Muğla, Tekirdağ, Trabzon, Şanlıurfa, Van, Adana, Ankara, Antalya, Bursa, Diyarbakır, Eskişehir, Erzurum, Gaziantep, İzmir, Kayseri, Konya, Mersin, Sakarya, Samsun, İstanbul ve Kocaeli illerindeki il özel idarelerinin tüzel kişiliği, ilk mahalli idareler genel seçiminden geçerli olmak üzere kaldırılacak, yani bu il özel idareleri kapatılacaktı. O gün bugün.

 

Kamu yönetimi ile ilgili son gelişmeler; yerel yönetimlerin daha bir önem kazanması, merkezi idareden yetki ve kaynak devri yoluyla merkeziyetçi yapının yumuşatılması şeklinde olmuştur.

 

Merkezi idareden yetki ve kaynak devri yoluyla merkeziyetçi yapının yumuşatılması yolunda kabul edilen kanunlardan sonra yapılan 30 Mart 2014 yerel seçimleri Türk idare yapısı için bir dönüm noktasıdır. Belediye sınırı, il sınırı ile aynı olan Kocaeli’de artık iki ayrı yerel yönetimin, iki yerel meclisin var olduğu dönem sona erdi. Kocaeli coğrafi alanında karar alma yetkisine sahip birbirinden bağımsız iki ayrı yerel meclis yerine, bundan böyle tek yerel meclis söz sahibi olacaktır.

 

İL ÖZEL İDARESİ TARİHÇESİ

Temelleri 1864 tarihli Teşkil-i Vilayet Nizamnamesi ile atılan ve ilk anayasal dayanağını 1876 Kanun-i Esasisi’nde bulan il özel idareleri asıl olarak en geniş haliyle 1913 tarihli İdare-i Umumiye-i Vilayet Kanun-i Muvakkati’nde düzenlenmişti. Bu düzenleme ile başlayan il özel idareleri, ilk kez tüzel kişiliğe sahip, gelir ve giderleri, görev ve yetkileri belirli, bütçesi olan özerk bir yönetim birimi olarak ortaya konmuştu.

 

1921 Anayasa’sı illerin yerel yönetimine özel önem vermiş, hiçbir anayasanın vermemiş olduğu özerkliği vermiştir. 11. maddeye göre “İller, yerel işlerde tüzel kişilik ve özerklik sahibidir. İç ve dış politika, şer’î, adlî ve askerî işler, uluslararası ekonomik ilişkiler ve hükümetin genel vergileri ile birden çok ilin çıkarlarını kapsayan konular istisna olmak üzere; Büyük Millet Meclisi tarafından konacak yasalar gereğince vakıflar, medreseler, eğitim, sağlık, ekonomi, tarım, bayındırlık ve sosyal yardım işlerinin düzenlenmesi ve yönetimi, il meclislerinin yetkisi altındadır.” Bir anlamda özerk yerel yönetim modelini benimseyen 1921 anayasasının 12 ve 13. maddelerine göre “İl meclisleri, illerin halkı tarafından seçilmiş üyelerden oluşur.” ve “İl meclisi, üyeleri arasından, yürütmenin başı olacak bir başkan ile çeşitli idarî birimleri yönetme yetkisine sahip üyelerden oluşan bir yönetim kurulu seçer. Yürütme yetkisi, sürekli nitelik taşıyan bu kurula aittir.”

 

Çok partili dönemle birlikte yakaladıkları ivmeyi kaybeden yerel yönetimler, 80’li yıllarda güçlendirilmeye çalışılmış; ancak Türkiye’de il özel idareleri, günümüze kadar özerk yerel yönetim birimleri olmaktan ziyade merkezi yönetime bağımlı işleyen bir yapı sergilemişlerdir.

 

1987 yılında yürürlüğe giren 3360 sayılı “İl Özel İdaresi Kanunu“ uygulandığı sıralarda da “artık işlevini tamamladığı, kaldırılması gerektiği” tartışılmıştır. İl özel idarelerinin varlığının tartışıldığı bu dönemde yapılan çalışmalarla ortaya konan sorunlara çözüm bulmak ve il özel idarelerini yeniden canlandırmak amacıyla, Avrupa Birliği’ne tam üyelik çalışmaları doğrultusunda yeni bir kamu yönetimi reformu gündeme gelmiştir. İstenen, beklenen neticenin bir türlü alınamaması üzerine de 5302 sayılı kanun ile yeniden düzenlenmiştir.

 

Kamu reformu çalışmaları 2004 yılında kapsamlı bir şekilde tekrar gözden geçirilmiş ve sonuç olarak 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu, 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu ve 5393 sayılı Belediye Kanunu yürürlüğe girmiştir.

 

Merkezi idarenin taşradaki en yetkili temsilcisi olan ve güçlü yetkilerle donatılan valiler, Türk kamu yönetiminde özellikle taşra teşkilatında en belirleyici makamdırlar. Gerek atama usulü gerek görevleri bakımından merkezi idarenin ayrılmaz bir parçası olan vali, anayasal bir yerel yönetim birimi olan İl Özel İdaresi’nde de 2005 yılına kadar en yetkili konumda yer almışlardır. Bu döneme kadar İl Özel İdaresi’nde karar organı olan il genel meclisinin başkanlığını yürütürken, aynı zamanda il encümeninin de başkanlığını yürütmüşlerdir. Bu da valinin İl Özel İdaresi’nde en belirleyici aktör olmasını sağlamıştır.

 

5302 sayılı Kanun çıkana kadar il genel meclisleri senede sadece iki defa kasım ve mayıs aylarında toplanan ve çok işlevi olmayan bir organ statüsüne sahiptiler. Genelde İl Özel İdareleri tüm çalışmalarını il genel meclisinin toplanmadığı zamanlarda onun tüm yetkilerine sahip olan il daimi encümeninin kararlarıyla yürütmekteydiler. Bu encümenin başkanlığını ise yine vali yürütüyordu.

Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü 2008 yılında kaldırılarak İstanbul ve Kocaeli illerinde büyükşehir belediyesine, diğer illerde il özel idarelerine devredilmiştir.

 

 

 

İL ÖZEL İDARELERİNDE

ÇALIŞANLARIN DURUMU

Gelirlerinin, mali kaynakları Büyükşehir Belediyesi’ne aktarılmaya başlanan, tüzel kişilikleri kaldırılan İl Özel İdareleri; personelini 06.12.2012 tarihinden itibaren bir ay içinde bağlı olduğu valiliğe bildireceklerdi. İl Özel İdarelerinin personeli, komisyon kararıyla ilgisine göre Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı’na Büyükşehir Belediyesi ve bağlı kuruluşlarına veya ilçe belediyesine devredilecektir.

 

YENİ BAŞKANLIK

KURULACAK

 

Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 6360 sayılı Kanunun 34’üncü maddesi ile İçişleri Bakanlığı’na bağlı olarak büyükşehir belediyelerinin bulunduğu illerde yeni kurulacak bir birimdir. Kocaeli vilayetinde de kaldırılan İl Özel İdare hizmet binasında görevlerine devam edeceklerdir. Seçimden sonra muhtarların ödeneklerini bu birim ödeyecektir.

İl Özel İdare tarihi devamı gazetemizde....

Okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan gazetemiz hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz. Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
  • Avukatlık cübbesini eşi giydirdi18 Ekim 2017 Çarşamba 14:40
  • Yücel Boru Fen Lisesi’nden aşure ikramı18 Ekim 2017 Çarşamba 14:20
  • Marketlerde satılıyor... Bu içecekler ölümcül!18 Ekim 2017 Çarşamba 14:09
  • Kartepe’de Dünya Yürüyüş Günü18 Ekim 2017 Çarşamba 14:03
  • Ayaz: Başiskele’deki uyum herkese örnek18 Ekim 2017 Çarşamba 13:58
  • Körfez’de Cumhuriyet Koşusu coşkusu18 Ekim 2017 Çarşamba 13:08
  • KOGACE ile Hayyam'dan protokol18 Ekim 2017 Çarşamba 11:39
  • Yenişehir-Yahya Kaptan arasına yaya köprüsü18 Ekim 2017 Çarşamba 11:28
  • Halkevi balıkçıları, yeni yerine taşnıyor18 Ekim 2017 Çarşamba 11:12
  • Köseköy Kavşağı araç trafiğine kapatıldı18 Ekim 2017 Çarşamba 09:50
  • Tüm Hakları Saklıdır © 2013 Kocaeli Gazetesi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
    Tel : (0 262) 323 39 17-18-19 | Faks : (0 262) 322 75 55 | Haber Yazılımı: CM Bilişim