• BIST 97.533
  • Altın 145,781
  • Dolar 3,5801
  • Euro 4,0019
  • Kocaeli : 16 °C
  • İstanbul : 17 °C
  • Sakarya : 16 °C

Ağdacı: Denize rant gözüyle bakılıyor

Ağdacı: Denize rant gözüyle bakılıyor
İlimizdeki çevre kirliliği ile ilgili önemli noktalara değinen Çevre Mühendisleri Odası Başkanı Sait Ağdacı, “Bir zamanlar Yeni Cuma Camii’nin önüne kadar deniz varmış. 50 yıl geçmeden denizin ne kadar doldurulduğunu düşünün” dedi

Röportaj: Bülent EKİNCİ

Çevre Mühendisleri Odası (ÇMO) Kocaeli Şube Başkanı Sait Ağdacı ile keyifli bir söyleşi gerçekleştirdik. Sait Ağdacı, Kocaeli’nin çevresi, denizi ve havasıyla ilgili bilgiler verdi. Bu özel röportajımızda kentin kuzeyinde yer alan Orman Depo Alanına yapılması planlanan Evsel Katık Atık Yakma Tesisi’ni konuştuk, Ankara’dan ilimize gönderilmek istenen asbestli atıkların bertaraf edilmesini de… Sait Ağdacı, Kocaeli’de mevcut durumu korumanın mücadelesi içerisinde olduklarını söyledi.

 

Kentimizin en büyük sorunlarından biri çevre ve çevre kirliliği. Türkiye’deki diğer illere göre ne durumdayız, bize Kocaeli’yi özetleyebilir misiniz? 

Kocaeli’de 2 bin 500’ü aşkın sanayi kuruluşu var ki birçoğu ağır sanayi diye nitelendirdiğimiz işletmeler. 2 milyona yakın bir nüfusu bulunan bir şehiriz.

Böyle bir yoğunluğu bünyesinde barındıran bir kentte yaşıyoruz. Kentimize yılda 11 bin ticari gemi gelmekte. Bütün bu saydıklarımı üst üste koyduğumuzda denizin ve çevrenin kirlenmemesi mümkün değil. O yüzden alınması gereken tedbirlerin çok önceden alınması gerekiyordu. Biz artık mevcut durumu korumanın yoluna düştük. Oda olarak bunun telaşını yaşıyoruz. Kocaeli sanayiye doydu. Bir yandan yeni tesisler yapılmaya çalışılıyor, bir yandan dolgular devam ediyor, bir yandan da doğa katliamı devam ediyor. Bütün itirazlarımıza rağmen engelleyemiyoruz.

 

“MİDYE KESİNLİKLE TÜKETİLMEMELİ”

İzmit Körfezinde ‘Mavi Bayraklı’ plajdan bahsetmek çok komik. Neden komik, çünkü İzmit Körfezi öldü. Biz geçtiğimiz günlerde bir panel yaptık ve bu panele katılan uzmanlar İzmit Körfezinin su kalitesini ve Marmara denizinin Körfeze olan etkilerini irdeledi. ‘Marmara Denizi öldü, İzmit Körfezi çok daha önce öldü’ sonucu çıktı bu toplantımızda. Bu panelde uzmanlar İzmit Körfezinin dip tabakasında kimyasallar olduğunu tespit ettiklerini söylediler. Dip balıklarının özellikle midyelerin kesinlikle ve kesinlikle tüketilmemesi gerektiği söylendi.

 

 “DENİZE RANT GÖZÜYLE BAKILIYOR”

Limanların dolgu işlemleri halen yapılıyor. İlimize yeni gelen bir liman 400 bin metrekare yer doldurdu. Yani 400 kilometre kare alan doldurdu. Bunu anlamak mümkün değil. Deniz yok oluyor. Bir zamanlar Yeni Cuma Camii’nin önüne kadar deniz varmış. 50 yıl geçmeden denizin ne kadar doldurulduğunu düşünün. Bu dolgu işleri bu hızla giderse 50 yıl sonra karşı kıyıya ulaşmış olacağız.  Denize rant gözüyle bakılıyor.

 

Evsel Katık Atık Yakma Tesisi ile ilgili ne düşünüyorsunuz?

Kocaeli’de Evsel Katı Atık Yakma tesisinden söz ediliyor. Yer konusunda düşünülen bölgelerden biri de denizi doldurarak oraya yapmaktı. Yani hatayı daha büyük bir hatayla pekiştireceklerdi.

 

Şimdiki yeri nasıl değerlendiriyorsunuz. Uygun bir bölge mi?

Umuttepe’nin bulunduğu bir bölgeyi seçtiler. 7 yerden en uygun olanı seçilmiş. Bize göre yanlış. Böyle bir tesis yapılacak ise danışılması gereken yerler vardır. Birincisi de Çevre Mühendisleri Odası’dır. ‘Bize nereye yapalım’ diye bir soru sorulmadı. Bize ‘Böyle bir tesis yapılmalı mı, yapılmamalı mı’ diye soruldu.  Buna ‘Eğer başka bir seçenek yoksa tabii ki yapılmalı’ diye bir cevap verdik.

Ancak atık yakma bir bertaraf modelidir. Bertaraf etmeden önce yapılması gereken işlemler var.

 

“BERTARAF SON İŞLEMDİR”

Atık hiyerarşisi denir buna. Nedir bunlar,  yerinde ayrıştırma, atık önleme, atık azaltma, geri kullanım. Bertaraf ise en son işlemdir. Bütün bunları yaptıktan sonra bertaraf edilir. Bertaraf etmenin tek yolu yakmak değil, düzenli depolama da bir bertaraf şeklidir. Kocaeli’de iki adet yerimiz vardı. Biri Solaklar’da diğeri Dilovası’ndaydı. Dilovası artık doldu. Bir tek Solaklar var. Orası da dolmak üzere… Biriken metanı da elektriğine çevirebiliyorsunuz. Yani biz çöpümüzü depolayarak da bertaraf edebiliriz.

 

Avrupa’da bertaraf yakarak yapılıyor, bunun nedeni nedir peki?

Atık yakma da toprak bakımından genişleyemeyecek şehirlerde ve ülkelerde kullanılır. Yeterli alanı bulunmayan yerlerde. Atık yakmadan verim alabilmek için de gönderdiğiniz atığın kalörofik değerinin yüksek olması gerekir. Siz oraya yemek atıklarını, evsel atıkları atarsanız bundan enerji elde edemezsiniz. Boşa gider. Yaktıktan sonra da depolamanız gereken bir sürü artık çıkar.

 

Depolama alanları dolduğunda ne olacak?

Depolanan alan 30 sene sonra tekrar kullanılabiliyor ya da imara açılabiliyor. Şuanda İnterteks ve Qutlet Center’ın olduğu yer çöp alanlarıydı. Şimdi oralarda binalar var. Düzenli depolamada 18 yıl için bin ya da bin 100 dönümlük bir alana ihtiyaç var. Yakma tesisi için bunu düşündüğünüzde 200 dönüm ihtiyaç var. Yani daha az alana ihtiyaç var. Japonya, Almanya, Avusturya, Hollanda, İsveç’de yakarak bertaraf daha yaygın çünkü toprakları sınırlı. Tabi bunun olduğu ülkelerde, sokakta bir tane çöp konteynırı bulamazsınız, çünkü adam çöpünü ayrıştırıyor. Siz bunu yapacaksanız eğer bu şekilde yapmalısınız.

 

“SIRALAMA YANLIŞ”

Düzenli depolama, komposlama (çöpten gübre üretimi) bunların hiçbirini yapamıyorsan yakma işlemi yapılır. Yakma en son çözümdür. Bu yeri seçerken belediyenin baz aldığı değerler arasında şunlar var. Bir ekonomik değer (ekonomik açıdan uygunluk), iki kamusal memnuniyet, üç çevre. Yani çevreyi en sona koyuyor. Halbuki yönetmelikler ve kanun 1. sırada çevre, 2. sırada ekonomi, en sonra da kamunun memnuniyeti diyor. Yönetmelikler, yakma tesisi tercihen ticari ve sanayi bölgelerinde veya başka atık yönetim tesislerinin olduğu yerlerde yapılmalıdır diyor. Burada da bir İZAYDAŞ var. Artık kaynaktan tesise taşıma mesafesi kısalacaktır.

 

“TEK UYGUN YER İZAYDAŞ’IN YANI”

İlla Kocaeli’de yapılacak ise bu mevzuata ve yönetmeliğe göre uygun tek yer İZAYDAŞ’ın yanıdır. 200 dönüm yer yeter. Yani 2 hektar alan yetecekken orman bölgesinden 20 hektar yer ayrıldı. Depolama bile yapılmayacak burada. Yapılsa bile 1 hektar yer yeterli gelir.

 

Çöp azaltmayı nasıl başarırız?

Eskiden kese kağıtları vardı, şimdi tekrardan kesekağıdı zamanlarına dönmemiz gerekiyor. Biz neden pet şişede su içiyoruz? Hele ki Kocaelililer olarak. Bizim şebeke suyumuz kötü değil, içilebilir. Yani İSU’nun verilerine baktığımızda Kocaeli’de musluktan su içilebilir. Ben evimde küçük bir arıtmayla musluktan su içiyorum.

 

Neden kanser hastalıkları arttı?

Kocaeli’deki kanser vakalarının artması havadaki partiküllerin çokluğu… Kocaeli’de 2 bin 500’ün üzerinde fabrika var. 3.5 milyon vasıta var, bunların saldığı gazlar, taş ocaklarının verdiği zararlar var. Taş ocakları açık patlatmayla işletiliyor. Dinamitle patlatılarak işlem yapılıyor. Bu 3.7 şiddetinde deprem yaratıyor. Bu çevresindeki kırılgan olan yüzeylere etki ediyor, su kaynaklarına etki ediyor, çıkan toz denizin ekosistemine bile zarar veriyor. Balıkların yüzgecinde bile bu tozlara rastladık. Kanuna göre 25 hektarın altındaki taş ocaklarına ÇED raporu istenmiyor, ne hikmetse her taş ocağı da sınırını bu yasal sayıda gösteriyor. O bölgelerde çiftçilik de ölüyor. İşletme devamlı genişliyor. Bunların tümü bu hastalığa etki ediyor.

 

“ARAÇ MUAYENELERİ SAĞLIKLI YAPILMIYOR”

Filtre sistemleri pahalı şeyler. Üç kuruşa tamah eden işletmeciler tutup ta bunları periyodik olarak değiştirirler dersek kendimizi kandırırız. Asıl yapılması gereken şey bunu kaynağında önlemek. O zehirli gazın daha çıkmadan engellenmesi gerekiyor. Dedik ya Kocaeli’de 3.5 milyon tescilli araç var diye, her gün Kocaeli’de 700 ile 1 milyon araç trafikte dolaşıyor. Bunların içerisinde egzozu patlak araçlarda var. Onların çevreye verdiği zarar daha büyük oluyor. Artık egzoz ölçümü de, araç muayeneleri de sağlıklı olarak yapılmıyor.

 

“KANDIRA’NIN HAVASI BİLE KİRLİ”

Havadaki partikül madde sınırını incelediğimizde ilginç verilere rastlıyoruz.  Kocaeli merkez ulusal sınırı 68 defa, Avrupa standardını ise 153 defa aşmış.  Dilovası ulusal standardı 90 defa, Avrupa standardını 148 defa aşmış. Yani buradan anlıyoruz ki Kocaeli merkezdeki hava Dilovası’ndan daha kirli. Biri 153 defa standardı aşmış diğeri 148 defa. Kandıra’da bile hava daha kirli. Kandıra, Körfez’den daha kirli. Körfez ulusal sınırı 25 defa, Avrupa standardını 82 defa aşmış. Kandıra ise ulusal sınır değerini 79 defa, Avrupa standartlarını 118 defa aşmış. Bu rakamlar partikül madde bazındaki veriler.   

 

Kanserojen olduğu söylenen Ankara’daki asbestli maddelerin İZAYDAŞ’a gelmesi konusu ne oldu?

Havagazı fabrikası sökümü durduruldu. Asbestli malzemelerin buraya gelmesi engellendi. Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek, Ankara halkının gazını almak için ‘Buradan sökülenleri burada bertaraf etmeyeceğiz. Kocaeli’ye göndereceğiz’ dedi. Kaldı ki o tarihte bu durumdan İZAYDAŞ’ın bile haberi yoktu. Başkan Gökçek bunları tekrar edince bunun üzerine çıktık ve ‘Asbestli maddeleri Ankara’da ITC diye bir firma var. Onlar bertaraf etsin’ dedik. ‘Kaldı ki bu asbestli maddeler birinci sınıf depolama alanlarında bertaraf edilir. Bu işin uzmanı olanda ITC Firmasıdır’ diye beyanlarda bulunduk. Nihayet bu tehlikeyi şimdilik önledik.

 

Mesleki sorunlar nelerdir?

Yeni mezun işsiz çevre mühendislerimiz var. Geçtiğimiz yıllarda 15 bin çevre mühendisi KPSS’ye girdi. Bir dönemde 9, diğerinde 12 çevre mühendisi işe alındı. İSU’nun 25 adet atık su, 13 içme suyu arıtma tesisi var. Toplamda 38 tesiste çalışan çevre mühendisi sayısı 12. Trakya bölgesinde yüzlercesi var, çalışan çevre mühendisi sayısı 20. Daha ne olsun?

 

SAİT AĞDACI KİMDİR?

ÇMO Kocaeli Şube Başkanı Sait Ağdacı, 1962 yılında Zonguldak Karadeniz Ereğli'de doğdu. İlk ve orta öğrenimini bu kentte tamamladıktan sonra, Deniz Lisesi ve Deniz Harp Okulu eğitiminin ardından fark derslerini vererek çevre mühendisi oldu. Deniz Kuvvetleri Komutanlığı’nın çeşitli birliklerinde görev yaptıktan sonra 2006 yılında kendi isteğiyle Deniz Kuvvetleri Komutanlığı’ndan ayrıldı. Farklı tersanelerde müdürlük, okullarda öğretim üyeliği yaptıktan sonra 2016 Eylül ayından itibaren ÇMO Kocaeli Şube Başkanı olarak görev yapmakta. İngilizce ve Almanca bilen Sait Ağdacı evli ve iki çocuk babası.

birlikte-026.jpg

Okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan gazetemiz hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz. Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
Tüm Hakları Saklıdır © 2013 Kocaeli Gazetesi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : (0 262) 323 39 17-18-19 | Faks : (0 262) 322 75 55 | Haber Yazılımı: CM Bilişim