• BIST 97.930
  • Altın 144,040
  • Dolar 3,5642
  • Euro 3,9945
  • Kocaeli : 25 °C
  • İstanbul : 21 °C
  • Sakarya : 25 °C

Eşeğin itibarını artık iade etsek mi?

M.Tanzer Ünal

Nereden çıktı şimdi bu demeyin!
Zamanı geldi…
Yıllardır…
Sırtına semer vurduk, yük taşıttık.
Yaşlanınca bir kenara ittik, hor gördük, ittik kalktık.
İnatçı dedik dövdük, yürümeyince vurduk.
Birine hakaret ederken bile onun adını kullandık.
“Eşek oğlu eşek!”
“Eşeklik yapma lan!”
*******
Sonunda…
Eşeğin hiç de “söylendiği gibi bir yaratık” olmadığını öğrendik.
Eşeği yeniden keşfettik.
Tıpkı…
Yıllar yıllar sonra…
Keçiyi keşfettiğimiz gibi…
Bazı bölgeler hariç…
Etini yemez, sütünü içmezdik.
Sonunda etinin de sütünün de “en makbul” gıdalar olduğunu öğrendik.
Keçi sütü…
Keçi peyniri…
Keçi kaşarı…
Bulabilirsen bul!
Fiyatı, inek ve koyun ürünlerine göre 2-3 misli pahalı…
“Keçinin itibarını” iade ettik.
Bence şimdi sıra eşekte…
Neden mi?
Bakın anlatayım!
*******
Aslında eşekle ilgili pek az şey biliyoruz.
“Eşek” deyip geçiyoruz.
Önce size eşeği tanıtayım.
Eşeği tanıyın ki, itibarını iade ederken, kafanızda en ufak bir şüphe kalmasın!
“Acaba” demeyin!
İçinize sinsin!
Efendim…
Eşek, atgillerin evcilleştirilmiş bir türü.
Koca kafalı…
Uzun kulaklı…
Genellikle gri tüylü…
Anadolu’da “merkep” de denir.
Günümüzün kent insanı, eşeği pek bilmez, tanımaz.
Yararlarından bihaberdir…
Eskiden…
Küçük yerleşim yerlerinde…
Köylerde ve kasabalarda…
Eşek, ailelerin “eli-ayağı” idi…
İnsan taşırdı…
Yük taşırdı…
Arabaya, “eşek arabası” na koşardın…
İkisini birden taşırdı…
“Eşeksiz ev” düşünülmezdi.
Hasat zamanlarında…
Bağ bozumunda…
Birden fazla eşek gerektiğinde, komşunun eşeği ödünç alınırdı.
Bütün bunları nereden mi biliyorum?
Çocukluk yıllarım, eşeklerle, koyun ve ineklerle iç içe geçtiği için…
Eşeklerin “inatçı” oldukları anlatılır.
Öyledirler…
Bir eşeğe, onu zorlayarak, onu korkutarak bir işi yaptıramazsın.
Eşek, “kendi yararına olmayan” bir işi yapmaz.
Müthiş bir “kendini koruma içgüdüsü” vardır.
İşte inatçılığı bundandır.
Eşekler üzerine bilimsel araştırmalar da yapılmış.
Sonunda eşekler “zeki, dikkatli, arkadaş canlısı ve öğrenmeye meraklı” bulunmuş.
*******
Peki, eşeklerin kaderi hep ülkemizdeki gibi mi?
Bu dünyaya eşek gelmiş eşek mi gidiyorlar?
Osmanlı’nın bazı dönemlerinde, eşeklerin hakları özel karar ve kanunlarla korunmuş.
Üçüncü Murat’ın 1587’de, “Yük beygirlerine taşıyabileceklerinden fazla yük yüklenmemesi konusunda” ferman çıkardığı bilinir.
Yine, 2 Ekim 1856 tarihli Osmanlı belgesinde, “eşeklerin 6 günden fazla çalıştırılamayacağından” söz edilir.
Günümüzde ise…
Eşeklerin “hak sahibi” olduğunu önce İtalyanlar fark etti.
İtalya, Haziran 2008’de “Eşek Hakları Bildirgesi” yayınladı.
Bildirgede aynen şunlar yazılı:
*Eşekler, beslenme ve barınma hakkına sahiptir.
*Eşeklerin, iyi durumda bulunmalarını sağlayacak ortam ve beslenme koşullarına sahip olma hakkı vardır.
*Eşeklere, sağlıklı yaşam sürdürme hakkı sağlanmalıdır. Sağlığı ile ilgili tedbirler sahibinin görevidir.
*Eşeklere adil iş yüklenmelidir. Aşırı yük yüklenerek, strese maruz bırakılmamalıdır.
*Eşeklerin etik muamele görme hakkı vardır. Hangi işte kullanılırsa kullanılsın, dövme, hakir görme gibi kötü muameleler yapılmamalıdır.
********
Gördüğünüz gibi…
Eşekler, Avrupa’da, özellikle İtalya, Fransa ve İspanya’da “el üstünde” tutuluyor.
Neden acaba?
Yük mü taşıtıyorlar?
Arabaya mı koşuyorlar?
Hiç biri…
Eşeğin sütünü keşfetmişler.
İnanılmaz…
İnanılmaz bir süt!
Faydalarını saymakla bitiremiyorlar.
*Anne sütüne en yakın süt.
*Bağışıklık sistemini güçlendiriyor.
*Sindirim için çok yararlı.
*Astıma, alerjik hastalıklara iyi geliyor.
*İçindeki OMEGA 3, balık yağındakinden daha fazla.
*C ve E vitaminleri çok yüksek.
*Doku yenileyici.
*Kalp ve damar hastalıklarına iyi geliyor.
*Önemli proteinler ve bakteri oluşumunu önleyen lizozim var. Bu nedenle çiğ olarak buzdolabında 15 gün bozulmadan kalabiliyor. Sütün bu özellikleri sayesinde eşekler nadiren hastalanıyor.
Şimdi bunları okuyunca, “Ne sütmüş be!” diye tepki verdiğinizi duyar gibiyim.
Her derde deva…
Eşek sütü iç, sağlıklı yaşa!
Avrupa ülkelerinde bir litre eşek sütünün fiyatı ne kadarmış biliyor musunuz?
30-50 Euro arasında…
Yani ortalama 100 lira.
Bir kilo eşek peyniri ise 700 Euro…
Bu da eder 1700 lira.
Müthiş rakamlar…
Hem gıda olarak kullanılıyor, hem de kozmetik sanayinde.
Eeee… Durum böyle olunca, Avrupa eşeğin itibarını çoktan iade etti.
Sıra bizde…
Hemen bir “Eşek Hakları Bildirgesi” yayınlamalıyız.
Eşeği aşağılayan küfürlerden, şiirlerden ve atasözlerinden vazgeçmeliyiz.
Methiyeler düzmeliyiz.
“Süt eşeği” yetiştirmek için çiftlikler kurmalıyız.
(İlki Kırklareli’nde kurulmuş, haber vereyim.)
Bu iş çok önemli!
Adaletli davranıp, eşeğin itibarını iade edelim.
İyi pazarlar!

Bu yazı toplam 1331 defa okunmuştur.
Okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan gazetemiz hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz. Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2013 Kocaeli Gazetesi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : (0 262) 323 39 17-18-19 | Faks : (0 262) 322 75 55 | Haber Yazılımı: CM Bilişim