• BIST 81.712
  • Altın 147,398
  • Dolar 3,8050
  • Euro 4,0356
  • Kocaeli : 3 °C
  • İstanbul : 5 °C
  • Sakarya : 3 °C

Heykeltıraşlık okulu olan kent, Afrodisias…

M.Tanzer Ünal

Eğer dünkü yazımı okumadıysanız, bu yazıya başlamadan, önce onu okuyun!

“Afrodit’e aşık olan profesör Kandıralı mı?” diye sormuştum.

61 yıllık yaşamının 31 yılını bu kentteki kazılarda geçiren, Prof. Dr. Nihat Erim’e çok benzeyen ve soyadları da aynı olan Prof Dr. Kenan Erim’den söz etmiştim.

Güzellik tanrıçası Afrodit’e adanmış kent olan Afrodisias’ı anlatmıştım sizlere.

Şimdiye kadar görüp göreceğiniz “en derli toplu antik kent” olduğunu söylemiştim.

Yazı uzayınca, bir bölümünü bugüne bırakmıştım.

İşte dün yazamadıklarım!

 

Antik kentlerde şehircilik anlayışı

Bazılarınız, antik kentlere “taş yığını” olarak bakabilir.

Doğrudur, görüntüsü öyledir.

Ayrıntılı tarihi geçmişi de ilginç olmayabilir.

O halde size öneriyorum, antik kentlerin başka yönleriyle ilgilenin.

*Kenti nerelere kurmuşlar?

*Bir kentin olmazsa olmaz yapıları neler?

*Caddeleri, meydanları nasıl planlamışlar?

*Hamamı, tiyatrosu, çarşısı nasıl düşünülmüş?

*Konutları nasıl yapmışlar?

*Kenti planlarken nelere dikkat etmişler?

*Sanat ve spora bakışları nasıl?

O dönemlerde kentleri kuranların ve kentleri yönetenlerin düşüncelerini anlamaya çalışın.

Ben öyle yapıyorum.

Antik kentleri gezerken, bir taraftan Müzeyyen Hanım’ın o antik kentin tarihi ile anlattıklarını dinliyorum, diğer taraftan yukarıda sıraladığım noktaları gözlüyorum.

 

Kent gibi kent…

Afrodisias, Aydın’ın Karacasu İlçesi sınırları içinde…

520 hektarlık bir alana kurulmuş.

Babadağ’ın eteklerine…

Üzerinde Geyre Köyü varmış, kazı başlayınca köy yakın bir yere nakledilmiş.

Kentin yapımında çoğunlukla Babadağ’dan çıkan mavi-gri tonlu mermer kullanılmış.

Kentin geçmişi milattan önce 3. Yüzyıla dayanıyor.

Roma dönemine…

Yani günümüzden 2 bin 300 yıl önceki bir zaman dilimi…

O dönemde kurulan Afrodisias antik kentinde neler var, sıralamaya çalışalım!

*Meclis binası.

*Tapınak.

*Tiyatro.

*Stadyum.

*Hamam.

*Çarşı.

*Heykeltıraşlık okulu.

*Konut bölgesi.

Kentin yolları düzgün, birbirini dikine kesiyor ve meydanları geniş.

 

Heykeltıraşlık okulu…

Pek az müzede, pek az antik kentte bu kadar çok heykeli bir arada görebilirsiniz.

Afrodisias, işte böyle bir yer.

Görenlerin ağzının açık kalacağı bir antik kent!

Roma döneminin en önemli şehirlerinden biri…

Bunun bir nedeni var.

Daha önce Pergamon’da, şimdiki adıyla Bergama’da da bir “heykeltıraşlık okulu” varmış, kapatılınca, buradaki antik çağın en yaratıcı heykeltıraşları Afrodisias’a göç etmişler. 

Afrodisias böylece heykeltıraşlığın merkezi olmuş.

 

30 bin kişilik stadyum

Afrodisias’ta, görenlere “şaşkınlık sesleri” çıkartan bir başka eser…

Hâlâ sapasağlam ayakta duran stadyum...

Antik kent dünyasında daha iyisinin bulunabileceğini sanmıyorum.

Dikdörtgen biçiminde.

Tribünlü, 30 bin kişilik.

Stadyumda şenlikler yapılır, at yarışları ve spor müsabakaları düzenlenirmiş.

Afrodisias, Roma’nın “olimpik oyunları düzenleme iznine sahip” bir kentiymiş.

Evrensel etkinliklerin merkeziymiş.

 

Mutlaka görün!

Sizlere iki gündür Afrodisias’ı anlatmaya çalıştım.

Benimkisi, dikkat çekmek!

Gitmediyseniz, o bölgeye yapacağınız bir seyahatte zamanınızı ayırıp mutlaka gidin.

Daha önce gördüyseniz, yine gidin.

Kazı devam ettiğinden, ilk kez göreceğiniz pek çok şey bulacaksınız.

Arkeolojiye ilgi duyup da Afrodisias’a aşık olmamak mümkün değil!

Prof. Dr. Kenan Erim de böyle bir aşkı çok yoğun yaşayanlardan biri.

1929’da doğmuş…

1959’da yaşadığı Amerika’yı bırakıp Türkiye’ye dönmüş ve Afrodisias kazılarını başlatmış…

31 yılını aşık olduğu bu kente vermiş…

1990’da hayata gözlerini yummuş ve vasiyeti üzerine bu kente gömülmüş.

Bir gün Kenan Hoca’ya “neden evlenmediği” ni sormuşlar.

“Afrodisias’la evliyim ya…” diye cevap vermiş.

O derece!

Şimdi gelelim, o sorunun cevabını bulmaya.

 

Afrodit’e aşık bu profesör Kandıralı mı?

Soyadları aynı.

Daha ötesi, Prof. Dr. Kenan Erim, merhum Kandıralı Nihat Erim’in adeta kopyası…

Acaba Kenan Erim de mi Kandıralı?

Nihat Erim’in nesi oluyor?

Konuyu araştırdım.

Bu konuda kimler bilgi sahibidir?

Kenan Evin…

Yavuz Güneş…

Turan Sarı…

 Hurşit Güneş…

Önce kimin telefonu müsaitse onunla konuştum.

Önce Kenan Evin’e sordum:

“Prof. Dr. Kenan Erim kim, biliyor musun?”

“Kandıralı mıymış?”

“Ne bileyim, ben sana soruyorum…”

“Bu ismi duymuşluğum var. Nihat Erim’in kardeşi olabilir. Hatta benim ismime çok benziyor diye kendi kendime düşünmüştüm. Kenan Evin… Kenan Erim… “

“Kandıralı mı, değil mi?”

“Bu konuyu Yavuz (Güneş) daha iyi bilir, bir O’na sorsana!”

***

Yavuz Güneş’i aradım…

“Prof. Dr. Kenan Erim’i tanıyor musun? Kandıralı olabilir mi? Nihat Erim’in akrabası filan?”

“Vallahi ilk kez duydum. Kandıralı mıymış?”

“Bilmem, ben sana soruyorum… Dünyanın tanınmış arkeologlarından biri. Hayatının yarısını Afrodisias antik kentinin kazısına vermiş. 1990 yılında ölmüş ve antik kente gömülmüş. İnternete girebiliyorsan, gir bak Nihat Erim’in kopyası…”

“Dur interneti şimdi açıyorum… Gerçekten öyle. Bu kadar benzerlik olmaz, ama Nihat Erim’le akraba olduklarını sanmıyorum. Sen bunu Kenan Evin’e sorsana, o daha iyi bilir.”

“Şimdi konuştum, o da senin bilebileceğini söyledi…”

“Kesin bir şey söyleyemiyorum, araştırıp sana döneyim.”

 

Turan Sarı ve Hurşit Güneş’in söyledikleri

Araştırmama devam ediyorum…

Bunu bilse bilse Turan Sarı bilir.

“Başkan, Prof. Dr. Kenan Erim’in Nihat Erim’le bir akrabalığı var mı? Afrodisias antik kentini ziyaretimizde fotoğrafını gördük, Nihat Erim’in kopyası… İnanmazsan internete bak!”

 “Valla akrabası olduğunu sanmıyorum. Bu konuyu Can (eşi) daha iyi bilir, konuşup seni arayacağım.”

Beş dakika geçti geçmedi aradı.

“Can diyor ki, kesinlikle Nihat Erim’le akrabalığı yok. Kenan Erim, Kandıralı değil! Ancak şimdi Selim interneti açtı, baktık, gerçekten Nihat Erim’e çok benziyor.”

***

Soracağım bir tek kişi kalmıştı.

Prof. Dr. Hurşit Güneş…

Kim bilir, belki Hurşit Bey’de “Kandıralı profesörlerin listesi” vardır.

Aradım, aradığım gün cuma idi, danışmanı, “Tanzer Bey, Hurşit Bey Cuma namazı için şimdi camiye girdi, çıkınca biz sizi arayalım” dedi.

Bir saat sonra aradı, aynı soruyu sordum:

“Hurşit Bey, Prof Dr. Kenan Erim Kandıralı mı?”

“Nerden çıktı şimdi bu?”

“Valla, Kandıra’nın profesör işlerine siz bakıyormuşsunuz, size soruyorum. Nihat Erim’in akrabası filan olabilir mi? Gerçi 1929 doğumlu…”

“Olamaz. Nihat Erim’in oğlu olamaz, bir oğlu var Amerika’da… Kardeşi de olamaz, kardeşinin çocuğu da… Soyadlarının aynı olması, birbirlerine benzemeleri büyük tesadüf!

 

Demek ki, insanlar çift yaratılmış

Yazının sonuna geldim.

İşte size iki günlük gezi yazısı…

Beğendiğinizi umarım.

“Afrodit’e aşık olan profesör Kandıralı mı?” sorusunun cevabına gelince…

Herhalde Kandıralı değil!

Baksanıza, “Kandıra’nın dört kafa adamı”, Prof. Dr. Kenan Erim’in Kandıralı olmadığını söylüyor.

Demek, insanlar çift yaratılmış.

Kandıralı olmasa da, eşim ve ben, Kenan Erim’in ortaya çıkardığı Afrodisias antik kentini görmekten, incelemekten büyük haz aldık.

Bu yazı toplam 1108 defa okunmuştur.
Okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan gazetemiz hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz. Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2013 Kocaeli Gazetesi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : (0 262) 323 39 17-18-19 | Faks : (0 262) 322 75 55 | Haber Yazılımı: CM Bilişim