• BIST 109.068
  • Altın 144,631
  • Dolar 3,4965
  • Euro 4,1104
  • Kocaeli : 18 °C
  • İstanbul : 19 °C
  • Sakarya : 21 °C

Türkiye’de kaç “deyyus” var?

M.Tanzer Ünal

Deyyus…
Arapça bir kelime…
Bir “sövgü” sözü…
Anadolu kentlerinde çok kullanılır.
Bir kişi, diğerine kızdığı zaman…
Bir kişi, diğerine hakaret edeceği zaman…
Basar “deyyus”u…
“Deyyus’un oğlu!”
“Deyyus oğlu deyyus!”
“Seni deyyus seni!”
“Bre deyyusa bak!”
“Vay deyyus vay!”
*******
Ne demek “deyyus”?
“Karısını, kızını başkasına peşkeş çeken kişi…”
“Karısının veya kendisine çok yakın bir kadının iffetsizliğine göz yuman kimse…”
“Karısını, kızını ve kız kardeşini kıskanmayan kişi…”
Gördüğünüz gibi, ağır bir küfür.
Yenilir yutulur tarafı yok!
Türkçede, bir cümleyle ifade edilen küfür, Arapçada tek kelimeyle karşılığını bulmuş:
DEYYUS…
*******
“Böyle mübarek bir bayram gününde, deyyus konusunda yazı yazmak da nereden çıktı?” demeyin!
Anlatayım…
Mübarek bir kişi…
(Yozgat Müftü Yardımcısı Nasuf Yaylagül…)
Mübarek bir ayda…
(Ramazan’da…)
Mübarek bir gün ve saatte…
(Cuma namazında…)
O “mübarek ağzını” açıp vaaz vermiş ve bakın neler söylemiş:
“Müslüman olduğunu söyleyen erkek, eşi, kızı düğünlerde erkeklerle oynarken kıskanmıyor, ses çıkarmıyor. Sen kızın, eşin oynarken bakacaksın, susacaksın. Sana deyyus derler.”
Mübarek, vaazına şöyle devam etmiş:
“Başbakanın eşinin, kızının başı örtülü… Cumhurbaşkanın eşinin başı örtülü… Senin eşinin başı neden örtülü olmasın. Sen de eşinin ve kızının başını örttüreceksin!”
İşte “deyyus” konusu buradan açıldı.
O mübarek kişi, Yozgat Müftü Yardımcısı, “deyyus”u Türkiye’nin gündemine soktu.
Bana da yazı konusu çıktı…
Deyyus… Deyyus…
Hatırladım…
“Deyyus”, siyasi literatürümüzde de yer almıştı.
Günlerce polemik konusu olmuştu.
Hem de “tanıdık” bir isimle…
Şevki Yılmaz ile Sabri Ergül arasında…
Tarih, 12 Temmuz 1997…
Kentimiz halkının yakından tanıdığı Şevki Yılmaz, o dönemde Refah Partisi’nin Rize milletvekili…
CHP İzmir Milletvekili Sabri Ergül, TBMM’nin çalışması sırasında, oturduğu yerden Şevki Yılmaz’ı protesto etmek için bir pankart açtı:
“Deyyus-u Ekber dışarı!”
Yani…
“En büyük deyyus dışarı!”
Pankarttaki bu ifade, CHP ve RP arasında günlerce sataşma konusu olmuştu.
O günlerde, taraflar şöyle slogan geliştirmişlerdi:
RP’nin sloganı: “Tekbiiiiirr! Allah-u Ekber.”
CHP’nin sloganı:”Şevkiiiii! Deyyus-u Ekber.”
Hatırladım işte…
Aradan 15 yıl geçmiş olsa da, Meclis’teki o “deyyuslu günleri” hatırladım.
********
Madem başladık, devam edelim…
“Deyyusluğun” temel kuralı ne?
• Kıskanmamak…
• Peşkeş çekmek…
Eşini, kızını, kız kardeşini kıskanmıyorsan, onları peşkeş çekiyorsan, deyyussun.
Tamam…
Bu tarifte anlaştık mı, anlaştık…
Bunu bir tarafa bırakın, başka bir yöne bakın!
Ama sakın “deyyusluğun temel kurallarını” unutmayın!
Neydi?
• Kıskanmamak…
• Peşkeş çekmek…
Şimdi size bir soru soracağım:
“Ülkesini kıskanmayan, ülkesini peşkeş çekenlere ne denir?”
Hadi çekinmeyin, söyleyin!
“Deyyus” değil mi?
“Türkiye’yi yabancılara peşkeş çekenler de deyyustur” deyin, rahatlayın!
Bankalarımızı…
En verimli arazilerimizi…
Limanlarımızı…
Ormanlarımızı…
Fabrikalarımızı…
Borsamızı…
Kim veya kimler, yabancılara peşkeş çektilerse, onlar da “siyasetin deyyusları” dır.
“Deyyus” un tarifinde böyle yazıyor…
Kıskanacaksın!
Peşkeş çekmeyeceksin!
Bu ülkeyi kıskanmayanlar…
Bu ülkeyi yabancılara peşkeş çekenler…
Yaşamları boyunca “deyyus” damgasını kara leke olarak taşıyacaklardır.
*******
Peki, deyyusların “deyyuslukları” daha ne kadar devam eder?
Biz, “üç maymunlar” ı oynamayı sürdürürsek…
Görmezsek…
Duymazsak…
Konuşmazsak…
Özetle…
Köşemizde kuzu kuzu oturup, olup biteni seyretmeye devam edersek…
Deyyuslar da, deyyusluklarına devam eder.
“Deyyusluğa” sessiz kalmanın bedelini Türkiye ağır ödeyecek.
Öyle görünüyor…

Bu yazı toplam 1587 defa okunmuştur.
Okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan gazetemiz hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz. Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2013 Kocaeli Gazetesi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : (0 262) 323 39 17-18-19 | Faks : (0 262) 322 75 55 | Haber Yazılımı: CM Bilişim