ASPİR YAĞIYLA İLGİLİ BİLİNMESİ GEREKENLER

A. Okan Çağlar/ Nurçin Çağlar

Bazı takipçilerimiz diyetisyenlerinin önermesiyle aspir yağı kullandıklarını yazmışlardı. Biz de aspir yağı satıcılarıyla duygusal bağı olmayan bir diyetisyenden rica ettik. Uzman Diyetisyen Esra Bilge aspir yağıyla ilgili kapsamlı bir yazı hazırladı.

Biz bugüne kadar hiç aspir yağı kullanmadık ve asla kullanmayacağız. Neden aspir yağı kullanmadığımızı #syaspiryağı etiketi altındaki instagram yazılarından görebilirsiniz. Neden sadece zeytinyağı kullandığımızı @a.okancaglar hesabında detaylarıyla görebilir, yediklerimizin tariflerini bulabilirsiniz.

“Bahar ayları ile hızlı kilo verme istekleri arttı. Sıklıkla da aspir yağının “Mucize zayıflama etkisi!” soru olarak karşımıza geliyor. Keşke bir yiyecek, içecek, takviye ya da bitki tek başına mucize yaratsa! Gerçekler bunun mümkün olmadığını söylüyor. Merak edenler için, Sağlıklı Yaşıyoruz ‘un isteği üzerine aspir yağı ile ilgili bir derleme hazırladım.

SONUÇ

Yapılan çalışmalar Omega-6’nın sağlık açısından faydalı olabileceğini de göstermektedir. Ancak genel kanı, günümüzde Omega-3/Omega-6 oranının bozulmuş olması nedeniyle, aspir yağının SAĞLIĞI olumsuz etkileyeceği yönündedir. Omega-3/Omega-6 oranındaki büyük dengesizlik kanser, kalp hastalıkları, kemik-kas-eklem hastalıkları, otoimmün hastalıklar ve daha pek çok sağlık sorununu tetiklemektedir. Aspir yağı, Çin tıbbı ve ortaçağlarda, daha sağlıklı şekilde elde edildiği dönemlerde, bazı alanlarda tedavi edici olarak da kullanılmıştır. Ancak günümüzde, elde edilmesi sırasında ısıya ve kimyasallara maruz kalması potansiyel yararlarını da ortadan kaldırmaktadır. Tüm bunlar değerlendirildiğinde, Omega-3 kaynaklarını beslenmemizde arttırmayı teşvik etmek çok daha mantıklı olacaktır.

Aspir yağı Omega-6 yoğun bir yağdır, o nedenle inflamatuardır. Bedendeki olumsuz etkileri:

■ İltihaplanmayı kolaylaştırır

Hava yollarını kısıtlar

İltihaplanma süresini uzatır

Kan damarlarını büzer

Kanda pıhtılaşmayı artırır

Dolaşımı zorlaştırır

Acıya hassasiyeti artırır

Şişkinliği artırır

Ateşi tetikler

Kanser oluşumunu kolaylaştırır

ASPİR YAĞININ TARİHÇESİ

Aspir yağının tarihi 4000 yıl öncesi eski Mısır'a kadar gidiyor. O dönemde Mısırlılar aspiri giysilerini boyamakta kullanmışlar.

Ticari bir yağ olarak üretimi 950'lerde ABD'de başlamıştır. Ülkemizde ise, ayçiçeğine alternatif yağ bitkileri arasında, kolza ile birlikte aspir bir potansiyeldir ve yemeklik yağ olarak üretilmektedir. Aspir ülkemizde, biyodizel üreticileri için de bir alternatiftir.

ASPİR YAĞININ ÖZELLİKLERİ

■100 gramında 70-75 gram Omega-6 (Linoleik Asit) içeriği ile ayçiçek yağına çok benziyor.

■Aspirde, ayçiçek yağından daha fazla CLA (Konjuge Linoleik Asit) bulunuyor.

■Aspir ve ayçiçek yağında hiç Omega-3 (Linolenik Asit) bulunmuyor. >

Talep doğrultusunda, islah çalışmaları ile Omega-9 (Oleik Asit) değeri artırılabiliyor.

■Yemeklik aspir yağları, ayçiçek yağları gibi ısıl işlem, sabitleme, kimyasal muamele, solvent ekstraksiyonu, deodorizasyon gibi pek çok işlemden geçiyor.

■Soğuk sıkım uygulamaları da yapılıyor.

ASPİR YAĞININ KULLANIM ALANLARI

■ Baharat olarak: Kurutulmuş aspir bitkisi, rengi nedeniyle çok pahalı olan safran yerine kullanılıyor ve hatta yalancı safran olarak adlandırılıyor.

■ Endüstriyel hammadde olarak: 1960'lardan

ence boya ve yüzey kaplamalarında kullanılıyormuş

■ Boyalarda çözücü olarak

■ Saç kremi olarak: Eski zamanlarda Çinli kadınlar aspir yağıyla saçlarına masaj yaparak, saçlarının sağlıklı ve parlak olmasını sağlıyormuş.

■ Biyodizel olarak

■ Yemeklik yağ olarak

■ Yem olarak

NEDEN ASPIR YAGINI ONERMIYORUZ

Yaşam dengesi için, beslenmemizde Omega-3/ Omega-6 oranı çok önemlidir. Çok eski tarihlerde, insanların beslenme alışkanlıklarına bakıldığında bu oran 1:1 ve 1:3 iken, günümüzde 1:30-50'lere kadar yükselmiştir. Omega-6, Omega-3 gibi esansiyel, yani besinler ile dışarıdan almak zorunda olduğumuz bir yağdır. Omega-6'nın potansiyel faydası, ancak altın oran olan 1:3 yakalandığında mümkündür.

Günümüzde ne yazık ki bu altın oran bozulduğu için, sonuç enflamasyondur. Bilindiği üzere aspir yağı yoğun olarak Omega-6 içerir ve hiç Omega-3 içermez. Zaten beslenmemiz yoluyla çok fazla Omega-6 alıyorken, bunu artırmak enflamasyonu artırmak dışında bir etki göstermeyecektir.

OLUMLU ETKİLERİ AŞAĞIDAKİ GİBİDİR:

Kan damarlarını rahatlatır

Dolaşımı artırır

Hava yollarını açar

Antiinflamatuar tepkileri artırır

Dolaşımı iyileştirir

Acıya karşı olan hassasiyeti azaltır

Kas spazmlarını rahatlatır

Kan pıhtılaşmasını azaltır

Koruyucu mide salınımını artırır

Yangıyı azaltır

Gen ekspresyonunu modüle eder

SAĞLIK İÇİN ARTIRMAMIZ GEREKEN OMEGA-3 KAYNAKLARI:

Hamsi, sardalye ve soğuk deniz balıkları (doğal uskumru, ringa, somon), av etleri, semizotu ve yabani sebzeler, keten tohumu, Chia tohumu, kenevir yağları, ceviz, Brezilya > cevizi ve deniz sebzeleri.

SAĞLIK İÇİN AZALTMAMIZ GEREKEN OMEGA-6 KAYNAKLARI:

Soya, mısır, kanola, yer fıstığı, kolza, pamuk, ayçiçek, aspir yağı, margarinler, tüm fast food ve işlenmiş gıdalar.

ZAYIFLATTIĞI İDDİA EDİLEN CLA!

Aspir yağında bulunduğu bilinen CLA zayıflatıyor mu? CLA'nın kilo verme üzerine etkisi uzun yıllardır araştırılıyor. Sonuçların bazıları olumlu olsa da, CLA kullanımında elde edilen kilo verme etkisinin oldukça minimal olduğu da biliniyor (Ayda 200-320 gram). Bu minimal etkide de, ne yazık ki insülin direnci artıyor. Yani, CLA kullanımı ile bir yandan zarar görürken diğer bir yandan küçük bir fayda elde ediliyor. Çalışmalarda doğal CLA kaynaklarına yönlendirme yapılsa da,

CLA vücutta olan herhangi bir enflamasyonu kötüleştirebilir, insülin direncine sebep olabilir, kan şekerini yükseltebilir olarak değerlendiriliyor.

Çalışmalardaki kullanıcıların yaklaşık %10 'unda olduğu gibi beklenenin aksine kilo artışı da olabilir.

KAYNAKLAR:

(1) https://drjockers.com/autoimmune-diet/

(2) https://articles.mercola.com/herbal-oils/saffiower-oil.aspx

(3) Anon 2011. Türk Standardları Enstitüsü. TS 886 Yemeklik Ayçiçek Yaği Standardi 16 Ocak 2011 tarih ve 27817 sayılı Resmi Gazete, Ankara

(4) Hasan BAYDAR, Sabri ERBAŞ

Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsu Dergisi 25 (ÖZEL SAYL-2), 155-161, 2016

(5) Nakamura N. Ohta M. Okuda K ve ark Joint effects of HMG-CoA reductase inhibitors and eicosapentaenoic acids on serum lipid profile and plasma fatty acid concentrations in patients with

hyperlipidemia Int J Clin Lab Res 1998: 29: 22-5

(6) Bonaa KH. Bjerve KS. Nordoy A. Docosahexaenoic and eicosapentaenoic acids in plasma phospholipids are divergently associated with high density lipoprotein in humans, Arterioscler Thromb

12 12 675-81.

Marcheselli VL Hong S, Lukiw WJ ve ark. Novel docosanoids inhibit brain ischemia-reperfusion- mediated leukocyteinfiltration and pro-intşammatory gene expression. J Biol Chem 2003, 278, 43807-17 (8) Dehmer GJ, Popma JJ van den Berg EK ve ark. Reduction in the rate of early retitenosis after coronary angioplasty by a diet supplemented with n3 fatty acids. N Engl J Med 1988, 319: 733-40.

(9) CMAJ. 2008 Jan 15, 178(2): 177-180.

doi 10.1503/cmaj 071356

Mechanisms and innovations

The science behind dietary omega-3 fatty acids

(10) Leal A. Dietary prevention of coronary heart disease: the Lyon Diet Heart Study Circulation 1999, 09

733-6 (11) Meyer BJ, Mann NJ, Lewis JL ve ark, Dietary intakes and lood sources of omega-6 and omega-3 polyunsaturated fatty acids. Lipids 2003:38 391-8

Sanders TAB. Essential and trans-fatty acids in nutrition Nuti Res Rev 1988, 1, 57-8 (12) Mozaffarian D, Ascherio A, Hu FB ve ark, Interplay between different polyunsaturated fatty acids and

risk of coronary heart disease in men. Circulation 2005: 111: 157-64

(13) Kis-Etherton PM. Harris WS. Appel LJ. Omega-3 fatty acids and cardiovascular disease: new recommendations from the American Heart Association. Arterioscler Thromb Vasc Biol 2003 23: 151-2

(14) $ Torgutalp, B Köse, G Dönmez Turkiye Klinikleri J Sports Med-Special Topics 2 (3), 66-72, 2016

Pischon T. Hankinson SE. Hotamisligil GS, Rifai N, Willett WC. Rimm

OR Berglund, N Riveland. J Bergman-1998-brary.edu.edu

21 Şub 2024 - 20:00 - Sağlıklı Yaşıyoruz

Son bir ayda kocaeligazetesi.com.tr sitesinde 3.415.478 gösterim gerçekleşti.


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Kocaeli Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Kocaeli Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.