Haber okumaya 50 lira verir misiniz?

Her ne kadar ülkemizde ‘haber okuma kültürü’ oturmamış, haberi neden okumamız gerektiğini tam kavramamış olsak da, ücretli içerik furyası gümbür gümbür geliyor.

Barış Yahya ÇİNÇİN
Barış Yahya ÇİNÇİN Tüm Haberleri

Gazetecilik var olduğu günden bu yana tam anlamıyla ‘işletme’ mantığına uymadı. Bu sebebin altında gazetelerin yazı işleri kadrosunun, ‘ben para kazanmayı bilmem’ takıntısı ya da reklamcıların, ‘para kazanmak bizim işimiz, siz içerik üretin’ kuruntusu yatsa da, günümüz gazeteciliği farklı bir noktaya evrildi. Artık dünyanın önde gelen basın yayın kuruluşları, içeriklere belli bir ücret karşılığında erişim imkanı veriyor. Tabii, bunda ülkelerin  okuma kültürlerinin payının da büyük etkisi var. Örnek verecek olursak, Türkiye’de kağıt gazeteciliğin en yüksekte olduğu dönemde bile, en iyi gazetelerin tirajları 100.000 ila 300.000 arasında gidip gelmişti. Yani ülkemizde haber veya gazete okuma anlamında belli bir kültürün yaratılamadığı, bunun da toplumun eğitim ve refah seviyesi ile yakından ilintili olduğu bir gerçek.

HABER İHTİYAÇ MI?

Gazeteciliğin kurumsal temellere oturtulmasında ekonomi gazeteciliğin katkısı reddedilemez. Ekononomi gazeteciliği günümüzde de internet haberciliğinin ücretli içeriklere evrilmesine öncülük ediyor, çünkü önemli şirketlerin ve yatırım yapmaya meraklı vatandaşların hala ekonomi haberlerine ciddi şekilde ihtiyaçları var. Hal böyle olunca, haberin bir ihtiyaç olup olmadığı tartışma konusu haline geliyor.  Evet, haber ve habercilik gelişmeye, demokrasiye ve ileriye gitmeye çabalayan ülkeler için mutlaka bir ihtiyaç, ancak Türkiye gibi popüler kültür ve tüketimciliğin hüküm sürdüğü gelişmenin gerisinde gelişmeye çalışan ülkeler için, ‘olmasa da olur’ konumunda bir yer ediniyor.

DÜNYA GAZETESİ PARALI OLDU

Geçtiğimiz günlerde eski yayın yönetmeni Hakan Güldağ'a satılan Dünya Gazetesi önceki yıl Türkiye'de ücretli dijital abonelik sistemini getiren ilk yayın organı oldu. Dünya’nın bütün haberlerinin çok büyük bir kısmı ödeme duvarının arkasında aylık abonelik ücreti ise 50 TL. Yıllık abone olunmak istendiğinde ücret yıllık 300 TL. Dünya gazetesi okuyucularının bu durumdan ise şikayetçi olmadıkları gözüküyor, çünkü önemli haberlere ve araştırma dosyalarına sadece kendileri ulaşabiliyorlar.

WALL STREET’İN 1.8 MİLYON ABONESİ VAR

Dijital platformda ücretli içeriği 1996’dan bu yana ücretli şekilde sunan Wall Strett Journal’ın şu anda 1 milyon 800 bine yakın abonesi olduğu tahmin ediliyor. Sizce böyle bir gazete, (Amerikan ulusal hükümet, serbest piyasa koşulları ve yasalarını bir kenara koyarsak) okuyucularından başka kime karşı sorumlu olabilir? Amerika’da Mucraker gazeteciliğin gelişmesinde sizce de bu okuma kültürünün payı yok mu? Evet, Amerikan halkının çok bilgili veya aşırı derece entelektüel olduğunu söyleyemeyiz, ancak çevrelerinden haber alarak, gündemi sıkı takip etme konusunda bizden oldukça iyiler.

LİDER NEW YORK TİMES

Wall Street’in arkadan emin adımlarla gelmesine rağmen, şu anda dünyada lider konumda okunması zor ve meşaketli olan fikir gazetesi New York Times yer alıyor. Times’in 3 milyon 800 bin abonelikle dünya liderliğini elinde bulundurduğunu biliyoruz. Wall Street Journal'ın buna rağmen daha geniş bir konu yelpazesinde yayın yapan Washington Post'tan yarım milyon daha fazla dijital abonesi var. Ekonomi gazeteciliği hitap ettiği kesimin bir bölümünün sermayedar olması önemli bir bölümünün ise beyaz yakalı olması gerekçesiyle dijital ödeme davranışına daha fazla yönelebileceği ifade ediliyor.

GAZETECİLER İÇERİK SATIYOR

Örneğin Washington'da emekli olmuş pek çok ekonomi gazetecisi büyük gazeteleri bıraktıktan sonra kendi internet sitelerinde abonelik satarak geçimlerini sağlıyor. Tabii bunda gazetecilerin kültür seviyeleri ve habere bakış açılarının da ciddi bir payı var. Amerika gibi ülkelerde gazetecilik halen önemli meslekler arasında yer alıyor. Örneğin Jerry Hagstrom isimli gazeteci 1990'ların  başından bu yana tarım ile ilgilili haberler kaleme alıyor. Büyük gazetelerde çalıştıktan sonra, kendi sitesini kuran Jeryy’in sitesine abone olmak yıllık 1200 dolar.

VE TÜRKİYE GAZETECİLİĞİ

Türkiye’nin henüz dijital abonelik ve ücretli içeriğe hazır olduğunu düşünmüyorum. Tabii bunda ülkede gerçekleştirilen gazetecilik faaliyetlerinin de ciddi bir payı var. Gazetelerin veya haber sitelerinin ürettiği içerikler, okuyucuları eğitici işlevinden çok, tıka yönelik ve ticari kaygılarla yapılıyor. Bunda Türk okuyucusunun tercihlerinin de büyük payı var elbet. Türk halkı daha çok resime ve resimlerin içeriğindeki dikkat çeken objelere odaklandığı için, asıl resmi göremiyor. Türkiye gazeteciliğinin önemli bir süre daha böyle gidip, ileride ücretli içeriğe mecbur olarak döneceğini düşünüyorum.  Her aile, kendine yakın olan siteye abone olabilir mesela… Belki de bu sayede eski gazetecilik ritüellerimiz geri gelir, kim bilir?

06 Eylül 2019 - Gündem

Muhabir Barış Yahya Çinçin


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.



Anket Kocaeli'de en başarılı bulduğunuz milletvekili kim?