Kışa girerken: Evinizin sıcaklığı kaç derece?

Yaşadığımız iç ortam koşullarına kafa yoran 1966’da kurulan bir kuruluş var; merkezi Amerika’da olan ANSI / ASHRAE. 2004’den bu yana her 3 ila 6 yılda bir, iç ortam koşulları hakkında, bilimsel gelişmeleri de değerlendirerek, bir standart yayınlıyorlar.

Aslında konforlu iç ortam sıcaklığı, ev içi giysilerimiz ile kendimizi rahat hissettiğimiz sıcaklık. Çok sübjektif bir tanım! Çünkü burada vücudumuza sunduğumuz sıcaklık ile beynimizdeki ayar noktamızı değiştirebildiğimizi söylemem lazım. Çoğumuz, evimizde kısa kollu ya da ince giysiler giymeye devam ediyoruz. Sonra da üşümemek için iç ortam sıcaklığını 25-26 derecelere kadar ısıtıyoruz.

Dünya Sağlık Örgütü'ne göre iç ortamlardaki konforlu sıcaklık standardı, uygun şekilde giyinmiş normal ve sağlıklı yetişkinler için 18°C'dir. Hasta, özürlü, yaşlılar ve çocuklar için 20 °C'dir [1]. ASHRAE’ye göre bu yazın 23-25.5°C, kışın 20-22°C arasında olmalıdır [2]. Gece kaliteli uyku için ise yatak odasının 18-20°C olması gerekiyor. Tabii burada odanın nemi de çok önemli; %40-60 arasında olmalı.

KIŞ MEVSİMİNE GİRDİĞİMİZDE 2-3 KİLO ALIRIZ

Ancak işin bilimsel boyutuna bakarsak; vücudumuz, çalışması sırasında içerden ve dışardan gelen uyarılara ve değişikliklere sürekli uyum sağlamak zorundadır, hayatta kalabilmesi için. Bunun için sürekli düzenlemeler yapar, bu da belli ritimler içinde olur. Saatlik yaptığı düzenlemeler olduğu gibi, günlük ya da aylık, hatta mevsimsel düzenlemeler yapar. Vücut sıcaklığının ayarı hem saatlik hem de mevsimsel yapılır. Beynimizin hipotalamus bölgesi sıcaklık ayarı için özelleşmiştir [3]. Günlük ayarlama ile öğleden sonra saat 3 gibi vücudun en sıcak olduğu, gece 3 ise en düşük olduğu zamanlar. Kış mevsimine girerken yağ depolamamız, yaz döneminde kilo vermemiz, mevsimsel düzenlemeler nedeniyledir. O nedenle kış mevsimine girdiğimiz bu aylarda hepimiz 2-3 kilo alırız, yağ depomuz artar.

Vücudumuzda iki tipte yağ dokusu var; beyaz ve kahverengi.

Beyaz yağ dokusu vücudun yedek enerji deposudur, insülin direncini, ürettiği hormonlarla vücudun enerji metabolizmasını düzenler [4]. Kahverengi yağ dokusu ise vücut sıcaklığımızı düzenler, içinde bol miktarda hücrelerimizin enerji üretim fabrikası olan mitokondri bulunur. Zaten o nedenle rengi kahverengidir. Kahverengi yağ dokusu arttığında vücut sıcaklığımız artar, metabolizmamız hızlanır. Kilo vermede önemlidir.

Kahverengi yağ dokusu, vücut sıcaklığını üç nedenle düzenler [5]: Doğal nedenlerle: Soğuk, beslenme, egzersiz yapmak, düşük kilolu olmak, kadınlarda daha çok, gençlerde daha çok. Patolojik nedenlerle: Yanıklar, kanserler, feokromositoma. İlaçlarla: Tiroid ilaçları, adrenerjik agonistler.

Biz önce çoğunlukla beyaz yağ dokusu olarak depolarız, ancak yaşam şeklimiz bunu kahverengiye çevirebilir.
Kahverengi yağ dokumuz nasıl artar?
1) Düzenli egzersiz yaparak; Egzersiz beyaz yağ dokusunu kahverengiye çeviriyor. Bunu kaslardan aldığı bir emir ile yapıyor. Ekibim ile yaptığımız laboratuvar çalışmasında bir kimyasal sinyal ile (irisin) yaptığını bulduk [6]. 
2) Soğuk [7]: Soğuk hava da beyaz yağ dokusunu kahverengiye çeviriyor. Kışın metabolizmanızı biraz olsun hızlandırmak için evinizi çok fazla ısıtmayın. Kış aylarında soğuğu, yaz aylarında sıcağı hissetmek sirkadiyen ritmimizin ayarlanmasında çok önemli!
3) Beslenme [8]:
Balık yağı, zeytinyağ, kavrulmamış kuruyemişler, yumurta ve avokado.
Acı biber, sarımsak, nane, zencefil, zerdeçal gibi baharatlar.
Greyfurt, havuç (A vitamini).
Siyah ve yeşil çay, kahve.

Kaynaklar:
1. World Health O (2018) WHO housing and health guidelines.
2. Hansen SJ, He Burroughs C (2013) Managing Indoor Air Quality Fifth Edition. Lulu Press, Inc,
3. Tylewicz S, Petterle A, Marttila S, Miskolczi P, Azeez A, Singh RK, Immanen J, Mähler N, Hvidsten TR, Eklund DM (2018) Photoperiodic control of seasonal growth is mediated by ABA acting on cell-cell communication. Science 360 (6385):212-215
4. Ronti T, Lupattelli G, Mannarino E (2006) The endocrine function of adipose tissue: an update. Clinical endocrinology 64 (4):355-365. doi:10.1111/j.1365-2265.2006. 02474.x
5. Marlatt KL, Ravussin E (2017) Brown Adipose Tissue: an Update on Recent Findings. Current obesity reports 6 (4):389-396. doi:10.1007/s13679-017-0283-6
6. Uysal N, Yuksel O, Kizildag S, Yuce Z, Gumus H, Karakilic A, Guvendi G, Koc B, Kandis S, Ates M (2018) Regular aerobic exercise correlates with reduced anxiety and incresed levels of irisin in brain and white adipose tissue. Neuroscience letters 676:92-97. doi:10.1016/j.neulet.2018.04. 023
7. Schulz TJ, Tseng YH (2013) Brown adipose tissue: development, metabolism and beyond. The Biochemical journal 453 (2):167-178. doi:10.1042/bj20130457
8. Montanari T, Poscic N, Colitti M (2017) Factors involved in white-to-brown adipose tissue conversion and in thermogenesis: a review. Obesity reviews : an official journal of the International Association for the Study of Obesity 18 (5):495-513. doi:10.1111/obr.12520


Prof. Dr. Nazan Uysal Harzadın
Sağlıklı Yaşıyoruz® Danışma Kurulu Üyesi 

04 Aralık 2019 - Sağlıklı Yaşıyoruz


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.



Anket Kocaeli'de en başarılı bulduğunuz milletvekili kim?