Reklamı Kapat

Çocukluk çağı tarama testlerini ihmal etmeyin

Tarama testleri erken teşhis ile önlenebilen ya da tedavi edilebilen hastalıkların, daha hiçbir belirti vermeden tanınması için yapılan testlerdir.  Çocukluk çağı tarama testleri, bir çocuğun tüm yaşamını sağlıklı geçirmesini sağlamak adına özellikle önem taşımaktadır.

Çocukluk çağı tarama testleri daha anne karnında iken başlar. Doğum öncesinde bebek sağlığını ilgilendiren kan uyuşmazlığı, down sendromu, nöral tüp defektleri, fetal kalp hastalıkları, gebelik şekeri, bulaşıcı hastalıklar taramaları yapılan testlerden bazılarıdır.

YENİDOĞAN VE ÇOCUKLUK DÖNEMİNDE YAPILAN TRAMA TESTLERİ İSE ŞÖYLE:

Fenilketonüri (yenidoğan topuk kanı)
Konjenital hipotiroidi (yenidoğan topuk kanı)
Biyotidinaz eksikliği (yenidoğan topuk kanı)
Kistik Fibrozis (yenidoğan topuk kanı)
İşitme testi (yenidoğan, 3 yaş, 5 yaş)
Kalça ultrasonu (4 – 6 hafta arası)
Kan sayımı (6. Ay, 2, 8, 11-14, 15-18 yaş arası)
İdrar değerlendirmesi (6. Ay, 2 yaş, 8 yaş)
Görme keskinliği (3, 5, 6, 10. Yaş)
Tansiyon ölçümü (3 yaştan itibaren her muayenede)
Kolesterol testleri (11-14, 15-18 yaş)
Ortopedik taramalar
Bakanlığın bu listesinde olmayan bir tarama testimiz daha var ki her geçen gün daha da fazla önem kazanıyor. Otizm taraması! Otizm taraması da mutlaka 18 ve 24. aylarda yapılmalıdır.

YENİDOĞAN DÖNEMİ

Yenidoğan döneminde alınan topuk kanında 4 hastalığı tarıyoruz.
1. Fenilketonüri: Erken tanı ile zeka geriliği önlenebildiği için taranmaktadır. Bebek 48 saat beslendikten sonra alınması gerekir. Daha erken alınmışsa 5-7 günler arasında yeniden topuk kanı alınmalıdır. Ben sağlama olması açısından ilki doğum yapılan hastanede, ikincisi de sağlık ocağında olmak üzere 2 kere alınmasını öneriyorum.
2. Konjenital hipotiroidi: Bu durumda tedavisiz geçen 1 gün bile bebeğin zekasını olumsuz etkilemektedir ve erken tanı ile bu durumun önüne geçilebilir. Yine topuk kanından bakılır.
3. Biotidinaz eksikliği: Erken tanının beyin hasarı ve ölümü önlediği bir diğer hastalıktır, topuk kanından bakılır.
4. Kistik Fibrozis: Özellikle akciğer hasarından korunmak ve normal bir büyüme gelişme sağlamak için bu hastalığın erken tanısı da çok önemlidir. Topuk kanından bakılır.
5. İşitme taraması: Her 1000 bebekten 1 ila 6’sında işitme kaybı görülür. İşitme kaybı çocuğun dil, konuşma becerilerini, bilişsel sosyal gelişimini ve buna bağlı olarak da duygusal gelişimini bozar. Tarama yaptırmayanlarda işitme kaybının tanınması 18-30 aya kadar gecikmektedir.

ÇOCUKLUK DÖNEMİ GELİŞİMSEL KALÇA DİSPLAZİSİ TARAMASI

Halk arasındaki adı ile kalça çıkığı, ilk altı ay içinde yapılan basit bir ortez kullanımıyla engellenebilen, geç kalındığında ise ameliyat olmayı gerektiren bir durumdur. Bu nedenle 4-6. haftalar arasında mutlaka kalça ultrasonu yaptırılmalıdır.

HEMOGLOBİN ÖLÇÜMÜ

kKan sayımına ilk olarak 6. ayda başlanarak belirli aralıklarla tekrar edilmelidir. Anemi tüm vücut sistemlerimizi yakından ilgilendirmektedir. Özellikle ilk yaşta en sık görülen demir eksikliği anemisinin tanımlanmaması, çocuğun IQ puanında düşüklük yarattığı da ispatlanmıştır.

İDRAR TAHLİLİ

İdrar da ilk 6 ayda olmak üzere belirli aralıklarla tekrarlanmalıdır. Toplumumuzda erişkin böbrek yetmezliklerinin nedeni aslında çocukluk çağında farkedilmeyen veya tedavi edilmeyen VUR (vezikoüreteralreflü) dediğimiz idrarın mesaneden böbreklere doğru geri kaçma durumudur. Düzenli olarak idrar bakılarak idrar yolu enfeksiyonu taranmalıdır. Ayrıca bu basit ve çocuğa acı vermeyen idrar tahlili ile tip 1 diyabet dahil pek çok hastalığı yakalamak mümkün.

GÖZ VE GÖRME TARAMASI

Her çocuk, hayatının ilk ayında bir göz hekimi tarafından değerlendirilmelidir. İlk aylarda yapılan bu kontrollerde katarakt gibi yapısal anomaliler, çocuklukluk çağı kanserlerinden retinablaston ve doğumsal gözyaşı kanal tıkanıklığı gibi durumların varlığı araştırılır. Sonrasında görme keskinliği açısından 3 yaşında, okul öncesinde, okula başladıktan sonra bir iki yılda bir ve 10 yaşında yine bir göz hekimine götürülmelidir.

TANSİYON TARAMASI

Sağlıklı çocuklarda 3 yaşından itibaren her muayenesinde tansiyon ölçümü yapılmalıdır. Risk faktörü varlığında ise yaşa bakılmaksızın tansiyon ölçülmelidir.

LİPİD PROFİLİ

Hiperlipideminin erken tanısı ile damar tıkanıklığının önüne geçilebilir. Ailede risk faktörü varlığında 2 yaşından itibaren LDL kolesterol bakılarak taramalara başlanmalıdır. Risk faktörü olmayan çocuklarda ise 10-11 yaşta başlanır.

ORTOPEDİK TARAMALAR

Çocukluk çağında skolyoz adını verdiğimiz omurga eğriliği ve kamburluk, taranmalıdır.

OTİZM TARAMASI

Günümüzde her 68 çocuktan birinde otizm görülmektedir. Pek çoğu gerek erken tanınmaması, gerek ailenin kabullenememesi nedeniyle erken tanı alamamakta ve tedavi ve eğitime başlama için geç kalınmaktadır. Henüz sağlık bakanlığının rutin programına alınmamış olsa da doktorunuzdan 18 ve 24. aylarda, şüpheniz varsa 2 yaşından sonra da otizm taraması yapmasını talep edin.

GELİŞİM TARAMASI

American Academy of Pediatrics 9. Ay , 18. Ay ve 24 /36. Ayda gelişim taraması yapılmasını önermektedir. Bu taramada çocuğun dil-konuşma becerileri, ince motor, kaba motor becerileri, problem çözme, kişisel sosyal alanlardaki gelişimine bakılır. Bu alanlarda bir gecikme olması halinde erken müdahale ile çocuğun sağlıklı bir gelişim göstermesi mümkün olmaktadır.

Tarama testleri, bir çocuğa sağlıklı bir gelecek armağan etmenin ilk ve en önemli basamağıdır. Sağlıklı çocuk kontrollerinizi ve tarama testlerinizi, aman ihmal etmeyin.

Uz. Dr. Hande Namal Türkyılmaz / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı

Sağlıklı Yaşıyoruz® Danışma Kurulu Üyesi

20 Şubat 2020 - Sağlıklı Yaşıyoruz


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

01

Metiye Erçokses - Dr.Hande hn. bilgilendiren paylaşımınız için çok teşekkür ederim,çocuklarım büyümüş olsa bile torunum için kıymetli bilgilerinizden faydalanıyorum.Sevgiyle selamlar?

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 21 Şubat 13:12


Anket Koronavirüs ile mücadelede sokağa çıkma yasağı uygulanmalı mı?