Reklamı Kapat

CHP'nin bilinmeyen İzmitli milletvekili: Hatice Özgener

Mezarlık gezmek gibi alışkanlığı olanlar bilirler: Taşlarda tarihi keşfe çıkmak farklı bir yolculuktur. Arkadaşlarınız birer birer gidiyorlarsa bu yolculuğu sıkça yapmak kaçınılmazdır. İşte böyle bir veda gününde duvar üzerinden görünen bir mezartaşında "Çankırı Mebusu Hatice Özgener" yazısı gözüme takıldı. Çankırı doğumluyum ya. Taşın tamamını okumalıydım. "Mahmut Özgener Doğumu 1314 Selanik, ölümü 1943 İzmit. Babası Selanikli Cemal Bey, ölümü 1929 İzmit. Annesi Çankırı Mebusu Selanikli Hatice Özgener, ölümü 1939 İzmit" Anne, baba ve oğul İzmit'in bağrında yatıyorsa artık onlar Selanikli değil İzmitlidirler.

İlk kadın milletvekillerimizden Hatice Özgener 1865 yılında Selanik'te doğdu. Şeyh Mustafa Efendi ve Fatma Hanım'ın kızıdır.[1] Selanik Gümrük Müdürü 1853 doğumlu Cemal Bey’le evlendi. Üçü kız biri erkek dört çocuk annesidir: Mevhibe Uçgun (1896), Mahmut Özgener (1898-1943), Fatimatüzzehra Resneli (1901-1986) ve Zeynep Bakan[2]. Anadilinden başka Rumca bilen Hatice Özgener, Darüleytam Müdürlüğü'nden emeklidir.

SELANİK İŞGAL EDİLDİ

İlkokulu Selânik’te Kırmızı Mektep'te, ortaokulu İnâs Rüştiyesi’nde okudu. 14 Ekim 1878’de atandığı Selânik İnâs Rüşdiye'sinde öğretmen yardımcılığı görevini 1885 yılı eylül ayı sonuna kadar sürdürdü.  Bebek İnâs Rüşdîsi öğretmen yardımcılığı yaparken 1894 yılı eylül ayı  sonunda istifa etti. Aynı okulda 1900 yılında öğretmen olarak başladığı görevde 1911 yılı kasım sonuna kadar kaldı. Selânik’in Yunanlılarca işgal edilmesi üzerine 14 Aralık 1912-19 Mart 1913 tarihleri arasında Menâtık-ı Harbiye maaşı aldı. 20 Mart 1913’te İstanbul Kız Öğretmen Okulu'na tarih öğretmeni tayin edildi. 22 Mart 1914’te Süleymaniye İnâs Rüşdiyesi, 9 Aralık 1914’te İstanbul Kız Sanayi Mektebi'nde göreve devam etti.  30 Mart 1915’te Kadıköy Kız Öksüz Yurdu Müdür Yardımcılığı, Eylül 1916'da Bebek Öksüz Yurdu, 1 Şubat 1919’da Çağlayan Öksüz Yurdu Müdürlüğü'ne, 1 Temmuz 1924’te Beykoz Öksüz Yurdu öğretmenliğine atandı ve bu görevden 24 Ağustos 1924’te emekliye ayrıldı.[3]

MACAR VE FRANSIZ DILINE HAKIMDI.

Hatice Özgener ve eşi Cemal Bey emekli olduklarında, Hermann Spierer Tütün Şirketi muhasebecisi olarak İzmit'te bulunan tek oğulları Mahmut Özgener'in yanına yerleştiler. Selanik mübadillerinin yoğun olduğu İzmit'te yabancılık çekmediler.

Mahmut Özgener, Macar Krallığı Ziraat Akademisi'nden 1921 yılında mezun bir ziraat mühendisiydi. Macar ve Fransız diline hakimdi. Hermann Şirketinden sonra kısa süreli Turhal Şeker Fabrikası kuruluşu dışında çalışmaları tamamen  İzmit'teydi. CHP Kocaeli İl İdare Heyeti Azası, Türk Hava Kurumu Başkanı, Ziraat Bankası Azası ve Kocaeli Halk Bankası Azası olarak vilayetin kalburüstü kişileri arasındaydı. İzmit Belediye Meclisi Üyesi ve İzmit Belediyesi Reis Vekili[4] olarak da yerel yönetim içinde yeralmış ve ayrıca  ziraatle uğraşmaktaydı.  

17 KADIN MILLETVEKILI

Hatice Özgener, sevgili eşi Cemal Bey'i, 1928 yılında İzmit'te toprağa vermelerinden birkaç yıl sonra oğlu Mahmut Bey, Zeynep Hanım'la evlendi ve 1933'te ilk çocukları Elhan İzmit'te dünyaya geldi.   8 Şubat 1935 tarihinde yapılan TBMM, V. Dönem Seçimleri ile 17 kadın milletvekili ilk kez meclise girdi. Atatürk,  açık milletvekillikleri için yapılacak ara seçimlere Selanik'ten komşusu; ortaokul, öğretmen okulu ve yetimler yurdunda  öğretmen ve idareci olarak  kırk yıl hizmet eden emekli eğitimci Hatice Özgener'i önerdi.

"YENI YOL" GAZETESI

Hatice Özgener'in, Cumhuriyet Halk Partisi tarafından milletvekili adayı olarak gösterilmesi ilgili haber 11 Ocak günlük "Yeni Yol" gazetesinde yayımlandı. 12 Ocak 1936 günlü "Kurun" gazetesinde fotoğraflı olarak ilan edildi. "Yeni saylav namzedi Bayan Hatice Özgenel uzun müddet tedris hayatında bulunmuş, Darüleytam Müdürü Merhum İsmail Mahir Bey'e muavinlik etmiş değerli ve emekli öğretmenlerimizdendir" deniliyordu. 13 Ocak günlü gazetelerden boşalan Çankırı milletvekilliğine Hatice Özgener'in seçildiği ve  V. Dönem'in  18. kadın milletvekili olduğu açıklanıyordu.[5] Hatice Hanım, milletvekilliği süresince Sıhhat ve İçtimaî Muavenet Encümeni’nde çalıştı.[6]12 Mart 1937'de de Esin Özgener'in İzmit'te dünyaya gelmesi ile ikinci kez babanne olduğunda Çankırı Milletvekili olarak TBMM'nde bulunuyordu.

ÖLDÜĞÜNDE 75 YAŞINDAYDI

Hatice Özgener,  milletvekilliği dönemi sona erdikten kısa bir süre sonra  21 Şubat 1940'ta İzmit'te öldüğünde yetmiş beş yaşındaydı. Üç yıl sonra da oğlu Mahmut Özgener genç yaşta hayata veda etti. 29 Nisan 1943'te, anne ve babasının kabirlerinin bulunduğu Paç Mezarlığına defnedildi.[7] Mezarlığın kaldırılması üzerine de Hatice Özgener, eşi ve oğlu ile birlikte kabirleri  İzmit Bağçeşme Mezarlığı'na nakledildi.

İZMİR’E TAŞINDI

Mahmut Özgener 'in yaşamı sona erdiğinde oğulları Elhan 10, Esin 6 yaşındaydı. 11 Mayıs 1943 tarihli Türk Yolu gazetesinden "Zevcim Mahmut Özgener'in vefatı dolayısı ile gerek şahsen ve gerekse tahriren beyanı taziyet buyurmak lütfunda bulunan zevata ayrı ayrı cevap vermeğe teessürüm mani olduğundan muhterem gazetenizin delaletlerini saygılarımla rica ederim." diyen Zeynep Özgener, oğullarını alarak Selanik Mübadilleri'nin yoğun olduğu bir başka kente, İzmir'e taşındı. Şimdi Küçükyalı, bir zamanlar "Karantina" adı verilen semtte oğuları Elhan ve Esin'i çok iyi yetiştirdi. Türkiye ticaret ve spor camiasının tanınmış, efsane isimleri oldular.  Göztepe takımı Elhan Özgener, Altay takımı da Esin Özgener ile anıldı.

1960 yılında ağabeyi Elhan ile Özgener Tütün’ü, 1996 yılında da Aliberti Ailesi ile ortak Öz-Ege Tütün’ü kuran Esin Özgener, Ege Tütün İhracatçıları Birliği'nin  1970 - 1999 yılları arasında 25 yıl başkanlığını yaptı. İzmir belediye başkanlarından Osman Kibar’ın kızı Bige Hanım ile  1960 yılında evlenen Esin Özgener, çocuklarına anne ve babasının adını verdi: Zeynep (Baykal) ve Mahmut Özgener.[8]

BAĞÇEŞME’DE YATMAKTA

İlk kadın milletvekillerimizden Hatice Özgener, eşi Selanik Gümrük Müdürü Cemal Bey ve oğlu Kocaeli'de ziraat, ticaret, bankacılık, yerel ve genel yönetimde üst düzey görevlerde hizmet vermiş Mahmut Özgener; Selanik mübadili hemşehrileri ile yanyana olmanın huzuru ile İzmit'in kalbi Bağçeşme'nin yaşlı, koyu gölgeli uzun servileri altında yatmaktadırlar.    

[1] TBMM Albümü, I. Cild, 1920-1950, Ankara, Nisan 2010, s.250
[2] Milliyet, 20.08.1986, Fatma Resneli'nin vefat ilanı.
[3] İhsan Güneş, Türk Parlemento Tarihi, TBMM V. Dönem (1935-1939), cild 2, No.26, Ankara, 2001, s.163-164
[4] Son Posta, 08.11.1938, s5
[5] Cumhuriyet, 13 Ocak 1936, Yeni Saylavlar. Ulus, 13 Ocak 1936, "Dün Altı Vilayette Saylav Seçimi yapıldı."
[6] Kurun, 10 Kasım 1936.  Ulus, 08 Kasım 1938
[7] Türk Yolu, 30.04.1943,s1-3.
[8] Sancar Maruflu, karşıyakahaber, 07 Mart 2021, Pazar 18.42

Müzeyyen Ünal yazdı...

09 May 2021 - 20:00 - Gündem

Son bir ayda kocaeligazetesi.com.tr sitesinde 2.308.773 gösterim gerçekleşti.


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Kocaeli Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Kocaeli Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.


2-ELEKTRİK TEKNİKERİ

- Endüstri Meslek Lisesi veya Üniversitelerin ilgili MYO bölümlerinden mezun, - İşini dikkatli ve titizlikle yapan, - Askerlik görevini tamamlamış...

0262 335 63 66  HYDRO-PACK MÜHENDİSLİK MAKİNA HİDROLİK SAN. VE TİC.LTD.ŞTİ 

ELEMAN ARANIYOR

KULLAR’DA KURULACAK  OLAN  FABRİKAMIZA  ELEMANLAR ALINACAKTIR. 1- MONTAJ ELEMANI - Endüstri Meslek Lisesi veya Üniversitelerin ilgili  MYO böl...

0262 335 63 66 HYDRO-PACK MÜHENDİSLİK MAKİNA HİDROLİK SAN. VE TİC.LTD.ŞTİ

ELEMAN ARANIYOR

- SERVİSİMİZİN MEKANİK BÖLÜMÜ USTALIĞINI YÜRÜTECEK, KONUSUNDA DENEYİMLİ PERSONEL ARANIYOR. - İŞ YERİMİZDE ÇALIŞACAK GENÇ, DİNAMİK, EMEKLİ VE TECRÜB...

0262 335 50 03 AUTO KİNG

ÜRETİM ELEMANI 

- ENGELLİ KADROMUZ İÇİN  EMEKLİ OLMAYAN BAY ELEMAN (Temizlik işlerini yapabilecek fiziki şartlarda) -  TEMİZLİK PERSONELİ - BAY (Daha önce özellikle...

ELEMAN ARANIYOR

 ELEMAN ARANIYOR AÇIKLAMA :  - ASKERLİK İLE İLİŞİĞİ OLMAYAN, - 18 - 40 YAŞ ARASI,  -  EMEKLİ OLMAYAN  - FORKLİFT OPERATÖRÜ  (Kamyon ehliyetli t...

Satılık dubleks daire

Derince Sırrı Paşa Mahallesi Öğretmenler Caddesi İrfan Sokak'ta, 5 yaşındaki binanın 3. katındaki çatı dubleks satılıktır. Krediye uygun 3+1, brüt 17...

0538 094 41 95

SAHİBİNDEN SATILIK DÜKKAN

Başiskele Sanayi Sitesi’nde Dış cepheleriyle toplam 500 m2, İç cepheleri 195m2 kullanım alanı olan 2’li dükkan

0537 308 16 63

HURDA GAZETE SATILIR

Hurda (eski gazete) gazete satılır

YÜRÜYEN VE UÇAN TÜM HAŞERELERLE MÜCADELE

Kocaeli bölgesinde, * Ev * İş yeri * Çeşitli alanlarda ilaçlama yapılır. Covid-19 buharlı dezenfektan yapılmaktadır.

05071250076 KARTEPE TARIM VE İLAÇLAMA


Anket Büyükşehir Belediyesi'nin hizmetlerinden memnun musunuz?