Covıd-19 pandemisinin organ bağışı ve organ nakli üzerine etkisi

İstanbul Acıbadem Hastanesi Genel Cerrah Uzmanı /Organ Nakli Prof. Dr. İbrahim Berber, organ bağışı ve organ nakliyle ilgili önemli açıklamalarda bulundu

Haber albümü için resme tıklayın

Tüm dünyada ve ülkemizde son dönem organ yetmezliklerine bağlı gelişen ölümler giderek artmaktadır. Son dönem organ yetmezliklerinin en iyi tedavisi organ naklidir. Vücudumuzda görevini yapamayacak derecede bozulmuş bir organın yerine canlı bir kişiden veya beyin ölümü gerçekleşmiş (Kadavra) bir kişiden alınan ve aynı görevi yapabilen bir organın konulmasına organ nakli denmektedir. Organ bağışı ise, kişi hayattayken kendi özgür iradesiyle, organlarının bir kısmının veya tamamının, ölümünden sonra başka hastaların tedavisinde kullanılmasını izin vermesidir. 18 yaşını doldurmuş ve akli dengesi yerinde olan herkes organ bağışında bulunabilir.

BAŞARILI ORGAN NAKLİ

Ülkemizde böbrek, kalp, akciğer, karaciğer, pankreas ve ince barsak gibi organlar; kalp kapağı, gözün kornea tabakası, kas ve kemik iliği gibi dokular; kol, bacak ve yüz gibi kompozit dokular başarıyla nakledilebilmektedir. Nakil için gerekli organlar, ya beyin ölümü gerçekleşmiş kişilerin organlarının yakınları tarafından bağışlanması sonucu, ya da gönüllü kişilerin canlı verici olmalarıyla elde edilebilmektedir. Ülkemiz canlı vericili organ naklinde dünyada birinci sırada yer almaktadır. Buna karşılık kadavra vericili organ naklinde ise son sıralarda yer almaktadır. Ülkemizde yapılan organ nakillerinin ancak %20’si kadavradan bağışla yapılmaktadır. Halbuki Amerika ve Avrupa ülkelerinde yapılan nakillerin % 80'ni kadavradan yapılmaktadır. Canlıdan bağışın bu kadar yüksek olduğu ve başarılı organ nakillerinin yapıldığı ülkemizde beyin ölümü geliştiğinde aile onayı olan organ bağışı Avrupa ülkelerinden çok geridedir. Türkiye’de kadavradan organ bağış oranı milyon nüfus başına 7.47 (2018 yılı) dir ve bu oran bir çok ülkenin çok gerisindedir. Beyin ölümü gerçekleşmiş kişiden aile onayı ile bağış sayısı ise daha da üzücüdür ve tespit edilen beyin ölümlerinin ancak dörtte birinden aile onayı alınabilmektedir. 

YENİ TİP KORONAVİRÜS

Güncel olarak ülkemizde organ bekleme listesindeki hasta sayısı 26 binden fazladır. Buna karşılık ülkemizde yıllık yapılan toplam organ nakli ancak bekleme listesindeki hasta sayısının beşte biridir. Bu oranlar Covid-19 pandemi döneminde daha da olumsuz yönde etkilenmiştir. İnsanlık, dünyada ve ülkemizde milyarlarca insanın geçimini, sosyal hayatını ve hepsinden çok daha önemlisi sağlığını bedensel ve ruhsal yönden etkileyen, COVID-19 pandemi sürecinden geçiyor. İlk olarak 2019 Aralık ayının sonunda Çin Halk Cumhuriyetin’in Hubei eyaletinin Wuhan şehrinde ortaya çıkan ve tüm dünyaya yayılan yeni tip Koronavirüs (Covid-19), insanlığın yaşadığı en önemli salgınlardan biri olarak karşımıza çıkmıştır. Çok kısa sürede tüm dünyaya yayılan hastalık 11 Mart 2020 tarihinde Dünya Sağlık Örgütü tarafından COVID-19 pandemisi olarak ilan edilmiştir. Türkiye’de ilk vaka 10 Mart 2020 tarihinde tespit edilmiştir. 

ORGAN BEKLEYEN HASTALAR

Günümüzde tüm dünyayı esir alan Covid-19 pandemisi özellikle organ bekleyen hastaları çok olumsuz yönde etkilemiştir. Pandemi ile birlikte tüm dünyada, pandeminin yoğun olduğu bölgelerde nakil ameliyatları tamamen durdurulmuştur. Pandemiden daha az etkilenen bölgelerde ise canlıdan yapılan nakiller çoğunlukla durdurulmuş, kadavra nakiller kısıtlı olarak devam ettirilmiştir. Hayat kurtarıcı acil transplantasyonlar ise birçok merkezde devam etmiştir. Ülkemizde de bütün dünyada olduğu gibi tüm elektif cerrahi işlemler ve organ nakli ameliyatları Koronavirüs Bilim Kurulu ve Organ Nakilleri Bilimsel Danışma Komisyonu önerileri doğrultusunda pandeminin başlangıcında (Mart- Nisan 2020) durdurulmuştur.

ELEKTİF ORGAN NAKİLLERİ

Covid-19 vaka sayılarının azalmaya başlaması ile birlikte Sağlık Bakanlığının yayınladığı 7 Mayıs 2020 tarihli genelge ile elektif organ nakilleri kısmen yapılabilir hale gelmiştir. Haziran 2020 başında Koronavirüs salgını ile mücadelede gelinen aşamada virüsün yayılma ve bulaşma hızının azalması yönünde kaydedilen olumlu gelişmeler doğrultusunda Sağlık Bakanlığı tarafından yeni düzenlemeler yapılmıştır. 7.6.2020 tarihinde Sağlık Bakanlığı tarafından yayınlanan “COVID-19 Kapsamında Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Normalleşme ve Alınacak Tedbirler” kapsamında genelgesi ile belli tedbirler alınarak tüm organ nakil işlemlerinin yapılmaya devam edileceği duyurulmuştur. Bu duyuru ile birlikte tüm yaz boyunca (2020) organ nakli faaliyetleri, hazırlık döneminde, ameliyat sürecinde ve ameliyat sonrası dönemde bazı ilave önlemler alınarak devam ettirilmiştir. Tüm bu çabalara rağmen organ bağışı ve organ nakli sayıları 2019 yılı ile kıyaslandığında 2020 yılında özellikle Mart ve Nisan aylarında daha belirgin olmak üzere ciddi oranda azalmıştır.

ORGAN BAĞIŞLARI DÜŞTÜ

2019 yılında 124293 organ bağışcısına karşılık 2020 yılında 25349 kişi organ bağışında bulunmuştur. Aile onayı olan organ bağışı 2019 yılında 619 iken 2020 yılında 263’e düşmüş durumdadır. 2019 yılında 1376’sı kadavra vericiden olmak üzere yapılan toplam organ nakli sayısı 5765 dur. 2020 yılında ise 446’ı kadavra vericiden olmak toplam yapılan organ nakli sayısı 3853 olarak gerçekleşmiştir. Rakamlardan da anlaşılacağı üzer organ bağışı pandemi ile birlikte yaklaşık beşte birine düşmüş olduğu görülmektedir. Aile onayı olan organ bağışı ise pandemi sürecinde yaklaşık yarı yarıya azalmıştır. Kadavra vericiden yapılan nakillerde daha belirgin olmak üzere yapılan toplam organ nakil sayıları pandemi döneminde belirgin oranda azaldığı görülmektedir.

GÜVENLİ ORGAN NAKLİ

Yoğun bakım yataklarının pandemi hastalarına ayrılmak zorunda kalınması beyin ölümü bildirim ve dolayısıyla bağış sayılarını azaltmıştır. Diğer yandan bekleme listesindeki hastaların bir bölümü kendilerine virüs bulaşacağı endişesiyle tedavilerini yarıda kesebilmekte ve organ nakli olmaktan çekinmektedirler. Ayrıca nakil operasyonu sonrası kullanmak zorunda oldukları bağışıklıklarını baskılayan ilaçların kendileri için risk oluşturabileceğinden korkmaktadırlar. Halbuki, organ nakli olması gereken hastaların tedavilerinin geciktirilmesinin kendileri için yaşamsal bir tehdit oluşturabilmektedir ve gerekli önlemler alındığı takdirde organ nakli güvenle yapılabilmektedir. Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen güncel kurallar doğrultusunda, hastaların tetkik ve tedavileri deneyimli organ nakli merkezlerinde güvenle yapılabilmektedir. Gerek canlı vericili, gerekse beyin ölümü gerçekleşmiş vericilerden yapılan organ nakillerinde rutin testlerin yanı sıra, Covid-19 testlerinin yapılması, izolasyon önlemlerine uyulması süreci kontrollü hale getirmektedir. Ayrıca hastaların operasyon sonrası da yakından takibi önem taşımaktadır.

KONTROLLÜ SOSYAL HAYAT

Zamanla koronavirüs ile yapılan mücadele sayesinde dünyada ve ülkemizde covid-19 pozitif vaka sayılarında azalma olmakla birlikte gelinen noktada vaka sayıları zaman zaman tekrar artarak virüs etkinliğini hala devam ettirmektedir. Virüse karşı etkili bir ilaç geliştirilinceye kadar veya tüm insanlar virüse karşı bağışık hale gelinceye kadar (Toplumsal bağışıklık) maalesef virüs etkisini sürdürecektir. Bu süreçte hayatın devam ettirilmesi için sosyal aktivitelerin sürdürülmesi, çalışma hayatına geri dönülmesi, yoğun pandemi süresince bir süreliğine ertelediğimiz işlerimizi yapar hale gelebilmemiz ve diğer sağlık sorunlarımızın tedavilerini yaptırmamız gerekmektedir. Tekrar eski yaşantımız ve çalışma düzenimize geri dönerken bilmemiz gereken en önemli konu hiçbir şeyin eskisi gibi olmayacağıdır. Bu durum “Yeni Normal Hayat” veya “Kontrollü Sosyal Hayat” şeklinde ifade edilmektedir. Yeni normal hayatımızda olmazsa olmaz dört temel nokta olacaktır. Bunlar; maske kullanımı, hijyen, sosyal mesafe ve sosyal izolasyondur. Bu dört temel kavram üzerine kurulmuş olan yeni normal hayatımızda eskiden yaptığımız işleri yapmaya devam etmemiz ve hayatımızı sürdürmemiz gerekmektedir.

13 Haz 2021 - 15:29 - Sağlık

Son bir ayda kocaeligazetesi.com.tr sitesinde 2.041.763 gösterim gerçekleşti.


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Kocaeli Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Kocaeli Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.


ELEMANLAR  ARANIYOR

Karamanoğulları Petrol Ofisi'nde çalışacak Pompacı ve Market Elemanı aranmaktadır. BAŞVURU: PINAR CERAN  TEL: 0541 302 0999

ELEMAN  ARANIYOR

Kocaeli Veteriner Hekimleri Odası  bünyesinde çalışacak; Ön Muhasebe deneyimli Bilgisayar ve Office programlarını kullanabilen en az 4 yıllık üniversi...

ELEMAN  ARANIYOR

Dikiş bilen elemanlar aranıyor. TEL: 0555 541 52 85 

MALİ MÜŞAVİR ARANIYOR

- SMMM BELGESİ OLAN - İYİ DERECE MİCRO KULLANABİLEN -  MS OFFİCE UYGULAMALARINA HAKİM -  RESMİ DAİRELERLE İLİŞKİLERİ TAKİP EDİP DÜZENLEYEBİLECE...

ELEMAN ARANIYOR

Kliniğimizde çalışmak üzere  HEMŞİRE, DİYETİSYEN, PSİKOLOG  aranmaktadır TEL: 0505 351 55 72

ELEMANLAR ARANIYOR

- ASKERLİK İLE İLİŞİĞİ OLMAYAN, - 18 - 40 YAŞ ARASI, EMEKLİ OLMAYAN - TEMİZLİK PERSONELİ - BAY (Daha önce özellikle Fabrika Üretim Alanları - B...

TEMİZLİK ELEMANI  ARANIYOR

Kocaeli ve Sakarya bölgelerinde  faaliyet gösteren firmamız için, vardiyalı çalışabilecek, temizlik personelleri aranmaktadır. Adapazarı yönünde...

Satılık dubleks daire

Derince Sırrı Paşa Mahallesi Öğretmenler Caddesi İrfan Sokak'ta, 5 yaşındaki binanın 3. katındaki çatı dubleks satılıktır. Krediye uygun 3+1, brüt 17...

0538 094 41 95

SAHİBİNDEN SATILIK DÜKKAN

Başiskele Sanayi Sitesi’nde Dış cepheleriyle toplam 500 m2, İç cepheleri 195m2 kullanım alanı olan 2’li dükkan

0537 308 16 63

HURDA GAZETE SATILIR

Hurda (eski gazete) gazete satılır



Anket Yaz tatilinizi nerede geçirmeyi tercih edersiniz?