Sinsi tehlike

Kandaki şeker miktarının sürekli olarak normalin üstünde kalması halk deyimiyle Şeker Hastalığı olarak tanımlanıyor. Bu hastalığa karşı en etkin tedbir, beslenmede Glisemik İndeksi düşük besinlere ağırlık vermek.

Peki.. Glisemik İndeks (G.İ) nedir?

G.İ, karbonhidrat içeren besinlerin vücudumuzda şekere dönüşme yani kan şekerini yükseltme hızını gösteren sayısal veridir. Bu durumda, et ve yağ gibi karbonhidrat içermeyen besinler için konu değildir. Çünkü onların G.İ değeri sıfırdır.

Karbonhidrat içeren besinlerin G.İ değerleri sıfır ile 100 arasında değişir. Saf glikozun kan şekerini yükseltme hızı 100 olarak kabul edilmiş ve diğer besinlerin G.İ değerleri buna göre belirlenmiştir.

Bilindiği üzere karbonhidratlar aynı hızla glikoza dönüşmez. Basit karbonhidratlar kan şekerini kısa sürede etkiler. Halbuki kompleks karbonhidratlar kan şekerini daha yavaş yükseltir. Bu durum besinlerin G.İ değerleri ile doğrudan ilgilidir.

Bu durumda sağlığımız açısından, besinlerin G.İ değerlerini bilmemizde kesinlikle yarar vardır. 

G.İ değeri  1 ila 55 arasında olan besinler Düşük G.İ sınıfında yer alırlar. [Örneğin; Kiraz (22), Kaju (27), Fasulye (29), Mercimek (29), Domates (30), Elma (39), Patlıcan (39), Çilek (40), Çiğ havuç (40), Tam yağlı süt (41), Şeftali (42), Portakal (48), Kuru erik (53), Kivi (53) bu sınıftadır.]

G.İ değeri  55 ila 70 arasında olanlar Orta G.İ sınıfında yer alırlar. [Örneğin; Patlamış mısır (55), Çavdar ekmeği (56), Ananas (59), Üzüm (59), Bal (61 ), Çikolatalı dondurma ( 61), Olgun muz (62), Kavun (65) bu sınıfta yer alırlar.]

G.İ değeri  70’in üzerinde olan besinler [Örneğin; Tam buğday ekmeği (70), Karpuz (72), Kraker (72), Tatlı kabağı ( 75), Pişmiş Havuç (80), Haşlanmış patates (82), Patates püresi (87), Pişmiş beyaz pirinç (89), Kuru hurma (103) bu sınıftadır.]

Yiyeceklerin pişirilme şekilleri G.İ değerini yükseltebilir. Öyle ki karbonhidrat içermediğinden G.İ değeri sıfır olan besinlerde de pişirme yöntemine bağlı olarak bu durum oluşur. Bu nedenle besinleri kızartma işleminden özellikle kaçınılması önerilmektedir.

İyi pişmiş nişastalı besinlerde G.İ, az pişmişlerden daha yüksektir. Diğer taraftan piştikten sonra bekleyen besinlerin G.İ değerinde düşme görülür. Örneğin patates gibi nişasta içeren yiyecekler önce pişirilip sonra soğutulduklarında bu düşüş belirgin düzeydedir.

Sebzeler pişirildiğinde G.İ değeri artar. Örneğin Havuç çiğ yenildiğinde 40 dolayında olan G.İ, pişirildiğinde 70-80 düzeyine erişir.

Şunu hiç unutmayınız; G.İ düzeyi düşük besinler, kan şekerini hemen yükseltmez. Kan şekeri düzeyinin kontrol altına alınmasını sağlarlar ve bu değeri yüksek olan besinlere kıyasla daha besleyicidirler. Çünkü yağ ve fazla kalori içermezler. Üstelik tok tutma özellikleri sayesinde iştah ve kilonun kontrol altına alınmasına yardımcı olurlar ve kötü kolesterol düzeyini düşürürken iyi kolesterol düzeyinin yükselmesini sağlayarak kalp ve damar hastalıklarına yakalanma riskini azaltırlar. Bu nedenle uzmanlar özellikle G.İ değeri sıfır veya düşük olan gıdalara beslenmede daha fazla yer verilmesini önermekte, bunların her gün tüketilmesinde bir sakınca görmemektedirler.

Ancak hiç unutulmamalıdır ki düşük G.İ sahip olan gıdalardan çok yendiğinde de Glisemik yük artmaktadır. Demek ki bu besinlerin de gereğinden fazla tüketilmesi sağlık açısından tehlike oluşturmaktadır.

G.İ düzeyi orta olan besinlerin haftada bir olacak şekilde tüketilmesi tavsiye edilmektedir.

Buna karşılık G.İ değeri yüksek gıdalar kan şekerinin dalgalanmasına sebep olurlar. Bu gıdaların aşırı ve uzun süre tüketimi hem kilo alımına hem de çeşitli sağlık sorunlarına yol açabilir. Bu nedenle yüksek G.İ değeri bulunan besinlerin aylık periyotlarda tüketilmesi daha uygun olmaktadır. Bir öğünde yüksek G.İ sahip bir gıda tüketilecek ise, yanında düşük G.İ değeri olan bir besin tercih edilmelidir.

Bu tedbirlere ek olarak; yemeği yavaş yemekle, sindirim ve emilim daha yavaş olacağından G.İ düşebilir. Diğer taraftan G.İ değerini azaltmak için tüketilen besinlere limon sıkılması, sirke eklenmesi ya da asiditeyi arttıracak herhangi bir ürün katılması da düşünülmelidir.

Sağlık açısından da en tehlikeli olanlar sinsi yapıdakiler…

Kaynak:

Anonim. 2021.Tabella carico glicemico degli alimenti.Project Invictus

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Necdet Güler - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Kocaeli Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Kocaeli Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Anket Asgari ücrete yapılan zammı yeterli buluyor musunuz?