Koç bile böyleyse…

35 yıllık ömrümün son 32 senesi aktif olarak bilgisayar oyunlarıyla geçti. 3 yaşından 8 yaşına kadar atari, sonrasında da bilgisayar oyunlarıyla iç içe geçmiş bir yaşantım var. Bugün halen daha haftada en az 8 – 10 saat kafayı dağıtmak için oyun oynarım. Bunun garip geleceği yaş grubuna peşinen söyleyeyim; bizim kuşakta benden yaşça büyük ya da genç tanıdığım hemen her insan bir şekilde halen daha bilgisayar oyunlarıyla yoğun bir mesaiyle haşır neşir.

Bundan 3 seneden fazla bir süre önce, 12 Ocak 2019’da yine bu köşede yayınladığım Oyun’dan Savaş’a başlıklı yazımda da “oyun” denen olayın öyle dışarıdan bakıldığı gibi boş beleş bir iş olmadığını genişçe anlatmıştım. İlgililerine tavsiye ederim, özellikle de anne babalara.

Uzun yıllardır dönüp dönüp ara sıra oynadığım, 2. Dünya Savaşı yıllarına odaklanmış bir savaş strateji oyunu olan “Hearts of Iron 4” adlı oyunda uzun süredir dile getirmek istediğim ama bir türlü fırsat bulamadığım bir konuyu sizlerle paylaşmak istiyorum. Bu oyun dünyanın en iyi strateji oyunu geliştiricilerinden olan Paradox Interactive adlı stüdyo tarafından piyasaya sürüleli epey oldu, sürekli olarak oyuna geliştiren güncellemeler yayınlıyorlar. Dünyada bu şirketin oyunlarının benim gibi fanatiği olan yaklaşık 200 milyon insan var. Üstelik bu oyun türünün yapısı gereğince belirli bir seviyede entelektüel birikiminiz, tarih ve strateji ilginiz varsa ancak o zaman bu oyunla uzun süre hemhal olan birisi olabilirsiniz.

Yani dünya genelinde yaklaşık 200 milyon eli kalem tutan ve politik meselelere meraklı; aydın demek fazla genellemeci ve iyimser olsa da algıları küresel ve ulusal düzeyde olaylara açık bir kitleden bahsediyoruz. Kamu diplomasisi doktrinlerince; bu kitle bir ülkenin kamuoyunu etkilemek istiyorsanız olmazsa olmaz hedef kitlenizde yer almak zorundadır. Günlük yaşamın içinde sürüklenen kişilerden ziyade; bir şekilde ülkesinde ve dünyada olan bitene meraklı; bunun tarihsel geçmişini bilimsel ya da ideolojik olarak yorumlamaya çalışan insanlar olarak hem kendi ülkeleri hem de diğer ülkelerin o ülkedeki odaklanma alanı olarak çok önemlidirler.

BU OYUNDA TÜRKİYE

Konuyu biraz geniş çerçevede ele alarak başlama sebebim; bu oyunun 2 buçuk yıl önce yayınlanan “Battle for Bosphorus” adlı genişleme paketiyle ilgili. Bu genişleme paketleri, mevcut oyunu biraz daha geliştiren ve oyun fiyatına göre çok daha ucuza satılan ek paketlerden birisi. Bu genişleme paketi duyurulduğu anda Türkiye, Yunanistan, Bulgaristan, Romanya gibi ülkeler başta olmak üzere tüm dünyadaki bu oyunun meraklıları tarafından aç kutlar gibi beklendi. Zira Balkan ülkelerine yönelik oyunda detaylı geliştirmeler yapıldı, tarihi odaklar ve tarihi figürler geliştirildi.

Her ülkenin liderinin, o ülkeye yönettiği için verdiği ek katkılar ve zararlar oluyor. Genelde dengeli olmakla beraber bazı liderler sadece yararlı ya da zararlı etki edebiliyorlar. Örneğin savaş yanlılığı, ülkenin genel istikrar ve rejime güven seviyesi, politik aksiyon alabilme beceriniz gibi oyunun temel tüm hareket alanları belirleniyor.

Bu eklentiyle birlikte Türkiye özelinde yapılan geliştirmeler ve güncelleştirmeler sadece bizim ülkemizde değil, tüm dünya genelindeki bu oyunun kitlesinde çok büyük ilgi gördü. Mustafa Kemal Atatürk bu oyunun geçmiş serilerinin ve mevcut serisinin de tarihinde görülmediği kadar, başında olduğu ülkeye ek katkılar sunan özelliklere sahipti. Tüm dünyadaki oyuncular bunu coşkuyla kutladılar, şaka değil; Atatürk’ü çok seviyorlar çünkü savaş ve strateji konusunda bilgili insanlar.

Burada bir oyundaki bir sıradan şeyden bahsetmiyorum, dünya çapında 200 milyon kadar fanatiği olan ve bu kitlenin de hepsinin okumuş yazmış, entelektüel ya da entelektüel adayı insanlardan bahsediyorum. Basit bir örnek vermek gerekirse ülkemizin son yıllarda yetiştirdiği en önemli ve popüler tarihçilerden Prof. Dr. Emrah Safa Gürkan, bu oyunun en az benim kadar fanatiği ve bunu sosyal ağlarda da dile getirmekten çekinmeyen, oyunda geldiği aşamaları arada bir paylaşıp kendisi gibi oynayanlarla üzerine geyik çeviren“yeni nesil ve medeni bir insan”.

Oyunun söz konusu genişleme paketinde Atatürk oyun tarihindeki en ekstra katkı sağlayan lider olmakla beraber; Türkiye’ye yönelik oyundaki genişleme paketinde ülkemizin CHP – DP yol ayrımına gitmesinden tutun da kalkınma ve ekonomi modelinde devletçi ya da özel sektör tercihlerine, Balkan ve Sadabat Paktlarının kurulmasına, ordumuzun modernleştirilmesine, Montrö Sözleşmesi’nden Hatay meselesinin diplomatik çözümüne kadar inanılmaz detaylı bir akış var.

Çünkü bu şirketin tüm oyunlarının hazırlanmasında dünyanın önde gelen tarihçilerinden danışmanlık alınıyor. Tüm ülkelerin tarihi akışları gerçekle ya birebir ya da alternatif senaryolar üzerinden gidiyor. Mesela Türkiye’de saltanatın geri getirilmesinden, faşist diktatörlüğe, komünizme geçişe kadar uzanan geniş bir alternatif tarih de var; oyundaki tüm ülkelerde olduğu gibi.İsmet İnönü, Fevzi Çakmak, Kazım Karabekir, Refet Bele, Nihal Atsız, Nazım Hikmet, Şevket Süreyya Aydemir, Adnan Menderes, Recep Peker, Kazım Orbay, Hasan Saka, Nuri Killigil, Sabiha Gökçen, Halide Edip Adıvar, Zeki Velidi Togan, Nuri Demirağ, Şükrü Saracoğlu, Rıza Nur, Mehmet Emin Yurdakul gibi aklınıza gelen gelmeyen birçok tarihi figür de oyunun içerisinde belli şartlarda görev verebildiğiniz ve artıları eksileriyle ülkenin gidişatında kullanabildiğiniz isimler. Oyun alabildiğine gerçekçi, eğitici ve tarih odaklı.

Oyunun benim nezdimde asıl can alıcı noktası ve bu yazıyı yazma sebebimse oyundaki bir dinamikle ilgili. Ülkenizin kara, hava ve deniz kuvvetlerini inşa ederken danışman ve uygulayıcı şirketler seçiyorsunuz. Tüm ülkelerde tarihle birebir uyumlu alternatifler veriliyor. Birkaç örnek vermek gerekirse;

Almanya’da tank üretimi için alabileceğiniz danışman ve uygulayıcı şirketler arasında Porsche ve MAN, endüstriyel gelişim için Krupp ve Siemens, kamyonet için Opel, mühimmat için Mauser gibi tarihte bu işi yapmış şirketleri seçebiliyor ve bunların her birinin belirli alanda sunduğu farklı katkıları alabiliyorsunuz.

İtalya’da seçilebilen şirketler FIAT,Baretta,Danieli

ABD’deseçilebilen şirketler Chrysler, Lockheed, Boeing, FORD, General Electric, General Motors

İsveç’te Scania, Hollanda’da Shell

Japonya’da Kawasaki, Nissan

Fransa’da Renault; Avusturya’da Daimler gibi şirketleri seçebiliyorsunuz.

Size verdiğim bu kısıtlı seçkideki şirketlerin ortak özelliği hepsinin bugün hala dünya devi olarak faaliyet gösteren her biri tek başına devlet ekonomisi gibi güce sahip markalar ve şirketler olmaları. Kimileri hala askeri endüstri alanında faaliyet gösterirken kimileri kendi alanlarında birer tüketim markası haline gelmiş; en küçüğü Türkiye’nin en büyük şirketinden kat be kat büyük devler olmaları.

Şimdi zurnanın zırt dediği yere geliyoruz; Bu oyunda Türkiye’de özel şirket yok mu? Var. Kim? Koç ve Türkiye Petrolleri.

Kara, hava ve deniz askeri unsurlarının üretiminde danışmanlık alıp uygulama yapacak şirket olarak Koç Ticaret A.Ş. seçilebiliyordu. Seçilebiliyor yerine seçilebiliyordu dememin sebebi; bu oyun yayınlandıktan çok kısa bir süre sonra gelen ufak bir güncelleme paketiyle beraber Koç şirketlerinin adı ve logosu kalktı; yerine KEÇİ diye hayali bir şirket geldi. Koç başı logosu yerine bir keçi suratı logosu geldi. Oyunda geri kalan her şey aynı olmaya devam etti.

Bunun sebebini oyunun Türk ve yabancı oyuncuları bir süre forumlarda araştırdılar, sordular ama ne geliştiriciden ne de muhatap şirketten bir yanıt gelmedi. Kuvvetle muhtemel Koç Holding’in ilgili yöneticileri “telif hakkı” gerekçesiyle kendi logolarını ve adlarını oyundan kaldırttılar.

Bu köşenin düzenli okurları (artık sayıları ne kadarsa, belki de çok azdır) bilirler ki ülkemizin en büyük sorunlarından birisi olarak; Türk burjuvazisinin elindeki gücün ne olduğunun idrakinde olmadığının altını yer yer çizerim. Sahip oldukları ekonomik ve sosyal gücün farkında olmamak bu ülkede başta burjuva olmak üzere tüm seçkin grupların bir sorunudur.Hafif tabirle vizyonsuzluk olarak nitelediğim bu durumun; ülkenin gerçek manada ender yüz aklarından olan ve ekonomik değeri bir yana; varlığına sahip olmakla bizlere kattığı değeri paha biçilemez, tartışılamaz ve konumlandırılamaz seviyede olan bir aile olan Koç ailesinin şirketlerinden gelmiş olan bu tutuma inanın büyük bir üzüntü içinde baktım. Ama ne yazık ki şaşırmadım.

Düşünsenize dünyanın dört bir yanında eli kalem tutan 200 milyon kadar insanın keyif almak için zaman geçirdiği bir mecrada; herkesin de sempatiyle baktığı bir ülkenin danışman şirketi olarak kurumunuzun adı bundan 90 sene öncesindeki dünyada yer alıyor, logonuz orada sürekli olarak duruyor ve siz bunu telif ya da oraya bir reklam bedeli gibi ödeme yapmak istememe gerekçesiyle kaldırtıyorsunuz. Bu olaydan ailenin haberi belki vardır belki yoktur bilemiyorum ancak bu kadar dev bir organizasyonu yöneten kişilerin; bu potansiyel imaj katkısını görmezden gelmeleri, değerini anlayamıyor olmaları ve para alma ya da para ödememe gibi bir gerekçeyle bu kararı almaları akıl sır erdirilemez bir tutum; en kibar tabiriyle vizyonsuzluktur.

Düşünsenize; Opel, Porsche, Ford, FIAT, Boeing, GE, GM gibi şirketlerin herhalde zevkten dört köşe oldukları bu konumlandırma bu ülkenin en vizyoner, en büyük ve açıkçası en aklı başında grubunda birilerine yanlış geliyor. Bu kararı alan kişiler şirketlerinin ortaklık yaptığı Ford ve FIAT’ın ilgili yetkilileriyle bir kahve içip neden kendilerinin yaptığını yapmadıklarını bir sorsunlar; sanıyorum onlar nezdinde ancak bu dikkate değer olacaktır; biz fanilerin hele ki “oyun moyun” gibi işlerle uğraşanların yazıp çizdiklerinin çok da kıymet-i harbiyesi olmasa gerek.

Sözün özü; en birincimizin bile kavrayışı bu derece darken; milyar dolarlık oyun şirketleri kuran nesil bu ülkeyi yönetene kadar bizden ne köy olur ne kasaba.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Arda Süar - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Kocaeli Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Kocaeli Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.

02

Burak İyigün - Anlayışın eski kafalı olmasından çok, KOMPRADOR BURJUVA olduklarının anlaşılacak olması ve DEVLET ELİ İLE ZENGİNLEŞTİRİLDİKLERİnin ortaya çıkmasının korkusu olmasın?

Haklı isek yazarsınız...

Yanıtla . 1Beğen . 0Beğenme 03 Ağustos 01:14
01

Commander In Chief:) - Valla hocam oyunun ben de sıkı oyuncularındanım. Söylediğiniz gelişmeyi fark ettiğimde aynılarını düşündüm. Anlam veremedim. Şu meseleyi de mesnetli bir mecrada birisinin kayda almasına inanın çok sevindim. Ben de yazdığınız gibi 40 yaşında bir yüksek mühendisim küresel bir şirkette büyük operasyonlar yönetiyorum ve gayet de sıkı bir strateji oyunları tutkunuyum :) Ne yazık ki anlayışlar hala eski kafalı.

Yanıtla . 3Beğen . 0Beğenme 17 Temmuz 00:11


Anket Asgari ücrete yapılan zammı yeterli buluyor musunuz?