Reklamı Kapat

Mantarların gizemli yaşamı

Başlığı görünce aklınıza şişe mantarı gelmesin. O bir meşe türü ağacın (Quercus suber) kabuğudur. Yani şimdi ele alacağımız mantarlarla hiçbir ilgileri bulunmuyor.

Konumuz mantarlar her yerde; toprakta, bitkisel ve hayvansal atıklar üstünde, ölü veya canlı hayvan ve bitkilerde ve hatta suda bile var.

Nerede yaşıyorlarsa ona göre isim alıyorlar. Toprak mantarı, odun mantarı, gübre mantarı, yaprak mantarı, meyve mantarı gibi. Böcek mantarı bile var.

Bazıları pamuk gibi yumuşak, bazıları taş gibi sert…

Yenilebileni var, zehirli olanı var. Bazıları o kadar ufak ki görebilmek için mikroskop gerekiyor.

Son yıllarda yapılan araştırmalara göre 150 000’ den daha fazla türü bulunuyor (1). Tabii şekil olarak o kadar da değişiği.

Mantarların beslenmeleri de çok farklı: Yeşil bitkilerden farklı olarak klorofile sahip değiller. Bu yüzden onlar gibi karbonu ortamdan alarak özümleyemiyorlar, yani bünyelerine alamıyorlar. (Bitkiler ortamdan karbondioksiti alıp oksijeni dışarı veriyor, karbonunu kullanıyorlar) Ama onlara gelişimleri ve organik yapılarını kurmak için karbon lazım. Bu durumda ne yapıyorlar? Bir parçası olmadıkları yapıdaki organik maddelerin kaynağından karbonhidrat temin etme yolunu seçiyorlar. Bunun için saldıkları enzimler sayesinde organik maddeleri önce sindirilmiş hale getirmeleri ve sonra bünyelerine almaları gerekiyor. Şu tersliğe bakınız !..Besinlerin önce kendi dışlarında sindirilmiş duruma getirilmesini sağlıyorlar ve sonra bünyelerine alıyorlar (1). Bu nedenlerle ne bitki ne de hayvan olarak kabul ediliyorlar.

Beslenmek için hayvansal ve bitkisel atıklar üzerinde yaşayanlarına saprofit mantar deniliyor. Bunlar faydalı hayvansal ve bitkisel atıkların ayrışmasına katkı yaparak toprağı humus ve organik madde açısından zenginleştiriyorlar. Bu nedenle özellikle ormanlarda çok faydalı oluyorlar. Bazıları canlı bitki ve hayvanların zararına yaşıyorlar ki onlar parazit mantar sınıfına giriyor. Bir de belirli bitkilerle ortaklık yapanlar var. Bu durumda bitki ile mantar karşılıklı olarak birbirine fayda sağlıyor; Bitki fotosentez yaparak sağladığı organik maddeyi ve karbonhidratları köklerinin ucunda yaşayan mantara aktarıyor. O da toprakta bulunan ama bünyesine alamadığı durumda olan maddeleri ve azot bileşiklerini bitkiye aktarıyor. Bunlara mikoriza mantarlar deniliyor. Ama bu işbirliğini her bitki yapmıyor. Çam gibi bazıları ise buna çok ihtiyaç duyuyor.

Bazı ağaçların gövde, dal ve yapraklarında yerleşen mantarlar görüyoruz. Bunlar ağaçları yıpratıyor, gelişimlerini engelliyor ve meyve verimini düşürüyor. İçlerinde son derece büyük zararlara neden olanlar var. Örneğin Kestane kabuk kanseri oluşturan, bilimsel adı Cryphonectria parasitica (murr.) Barr. olan bir mantar (diğer bilimsel adı Endothia parasitica ) ABD’lerinde orman tarihinin en büyük tahribatına neden olmuş, 50 yıl içerisinde doğal kestane ormanlarında yaklaşık 3.6 milyon hektar alanda, 3.5 milyar kestane ağacı zarar görmüştür (2). Bu mantar ülkemizde olanlar dahil bütün dünya kestane topluluklarında zarar oluşturmaya devam ediyor. Zararını en aza indirmek için yoğun araştırmalar yapılıyor.

Tabiatta mantarlarla ilgili olayların çoğunlukla hiç farkında olamıyoruz. Farkında olduklarımız genelde yediğimiz ve zarar yaptığını belirlemiş olduklarımız. Ama gördüğünüz gibi mantarlar arasında kestane ağaçlarını mahvedecek kadar zararlı olanların yanında faydalı olanlar da var. Üstelik zararlı olanlara çoğu zaman imkan sağlayan biz insanlar değil miyiz..

Kaynak:

1) Marcello G. Intını. 1980. Natura e ambiente. Funghi. Caratteristiche e

ambienti di vita di macromiceti lignicoli delle zone temperate e

tropicali.Firenze/ Italia

2) Erdin,N. – Köse, C. 2000. Cryphonectria parasitica (murr.) Barr. ve

Hipovirulent ırk. İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi.Seri B,Cilt

50, Sayı 1.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Necdet Güler - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Kocaeli Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Kocaeli Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.


ELEMAN ARANIYOR

Köseköy'de Knauf Fabrikası’nda çalışacak ağır vasıta şoförü aranıyor.

0536 386 21 97

ELEMAN ARANIYOR

PVC - ALÜMİNYUM atölyesinde çalışacak, ehliyetli ve araç kullanma deneyimi olan Tecrübeli eleman aranıyor. Müracaatlar telefonla arayarak, şahsen y...

02623355003

USTA ARANIYOR

TESLA İNŞAAT'ta çalıştırılmak üzere Mesleki yeterlilik belgesine sahip, İnşaat Projesi okuyabilen KALIPÇI ustalar aranmaktadır. Maaş + Sigorta + Y...

0537 456 47 05

Hurda gazete satılır

Hurda gazete satılır

0532 643 01 81

KÖZDEN CAFE UNLU MAMÜLLERİ

İZMİT’TE İKAMET EDEN BAY - BAYAN, TECRÜBELİ GARSONLAR ARANMAKTADIR. Başvurular şahsen yapılacaktır.

0541 255 41 41

YÜRÜYEN VE UÇAN TÜM HAŞERELERLE MÜCADELE

Kocaeli bölgesinde, * Ev * İş yeri * Çeşitli alanlarda ilaçlama yapılır. Covid-19 buharlı dezenfektan yapılmaktadır.

05071250076 KARTEPE TARIM VE İLAÇLAMA

ÜRETİM İŞÇİSİ ARANIYOR

Kocaeli/Kartepe’de Plastik Hammadde ve Geri Kazanım faaliyetlerinde bulunan Garantiplast Fabrikamızda görevlendirmek üzere "Üretim işçisi" arayışımız...

GARANTİPLAST

KİRALIK OFİS

İzmit Belediye İşhanı 7. kat, eşyalı Deniz manzaralı, 28 m2 kiralık ofis

0 532 344 19 97

SATILIK DUBLEKS DAİRE

- Lüks + lüks - Lebiderya manzaralı - 298 m2 dublex daire - 4 Oda, 2 Salon, 2 Teras - 2 Banyo, 2 Mutfak, kombili - Asansörlü ve otoparklı - T...

0545 200 04 04

SAHİBİNDEN KİRALIK ve SATILIK DÜKKAN

Başiskele Sanayi Sitesi’nde Dış cepheleriyle toplam 500 m2, İç cepheleri 195m2 kullanım alanı olan 2’li dükkan

0537 308 16 63

Anket Muharrem İnce parti kursun mu?