Bu da oldu: böcek ithal ettik (2)

Geçen hafta, bilimsel adı Dryocosmus kuriphilus olan ve Türkçemizde Kestane Mazı Arısı olarak tanımlanan bir böceğin, çok uzaklardan, Çin’den yola çıkıp yurdumuza ulaştığını, kestane ağaçlarında meyve veriminin  %80’e kadar düşmesine neden olduğunu, bu nedenle biyolojik mücadelede  kullanmak  için İtalya’dan  böcek  ithal ettiğimizi yazmıştım. Şimdi buradan devam edelim:

İtalya’dan ithal ettiğimiz Torymus sinensis isimli faydalı böceğin dişi erginleri zararlı böcek  Dryocosmus kuriphilus’ un yumurtadan yeni çıkmış larvalarının yanına yumurta bırakıyor. Bunlardan çıkan larvalar D. kuriphilus’un larvalarını yiyerek besleniyor. Bunu sağlayacak ortamı oluşturmayı Biyolojik Savaş olarak tanımlıyoruz. Ancak bu yaptığımız, bir böceği bir başkasına yedirmek suretiyle yürütülen Biyolojik Savaş türünden.

Ama bu savaşı yeterli sonuç verecek şekilde sağlamak o kadar basit değil. Her şeyden önce bu iki böceğin yaşam döngülerine bağlı olarak zararlı olanı larva safhasında iken ithal ettiğimiz faydalı olanın ergin safhasında olması gerekiyor. Buna biyolojik uyum deniliyor ve bu konuda problem yok. Kestane ormanlarımızda ithal ettiğimiz böceğe zarar verecek canlı ve cansız unsurlar da yok.  İthal ettiğimiz bu böcek, Çin Mazı Arısı’ndan başka yiyecek bilmediğinden bir başka zararlıyı da tercih etmiyor. Ama gerekeni yapamaz, biyolojik uyumun sürmesini sağlayamazsak İtalyanların ayağına tekrar giderek “biraz daha böcek istemek” zorunda kalabiliriz. 

Böyle durumlarda ilk tedbir faydalı olanın sayısını arttırmak. Nasıl artacak? Zararlı olanın larvalarını bol bol yiyerek…Bunun için zararlı olanın da fazla olması gerekiyor. Bu durumda en güzel uygulama şu oluyor:  Doğal kestane topluluklarına 2 km uzakta, küçük bir alanda, bir metre aralıkla kestane fidanları dikiyorsunuz. Bu alana zararlı böceğin olduğu yerlerden, üstünde mazı olan dallar getirip bırakıyorsunuz. Orada Çin Mazı Arısı çoğalıyor. İtalya’dan getirdiğimiz faydalı böceklerin erginlerini orada salıyorsunuz.  Onların yumurtalarından çıkacak larvalar için beslenme derdi olmuyor ve faydalı böcek sayısı artıyor.

Burası adeta faydalı böcek deposu oluyor. Fidanlar üzerinde oluşmuş mazıların içinde İtalya’dan aldığımız faydalı böceğin, içinden erginleri çıkacak krizalitleri var. Bu mazılar toplanıp kutulara konuluyor, içinden faydalının erginleri çıksın diye. Çıkınca zararlının olduğu kestaneliklere götürülecekler ve salınacaklar.  Ama bu faydalı böceğin çok kötü bir huyu var. Mazıdan çıkışlarından kısa bir zaman geçtikten sonra dişiler çiftleşmiyorlar. Yumurtluyorlar ama bunlardan sadece erkekler oluşuyor. Zararlı olanda ise zaten erkek yok, çiftleşmek konu değil ve hepsinden dişi oluşuyor. Şu tersliğe bakın!

Ne kadar tuhaf bir durum; dünyanın bir yerlerinde savaşlar ve terör olayları sürüp giderken bazı böcekler, diğerlerini gözlerden uzak ortadan kaldırmakta. Bu oluşumların biri yapay  diğeri doğal.

Benim çok basit yolla anlattığım bu biyolojik savaş, güney Avrupa’nın bütün ülkelerinde, ABD’de, Kore, Japonya ve hatta Nepal’de sürüyor.

Bu biyolojik savaşta başarısızlığın en büyük nedeni ne olabilir diye sorarsanız, hemen cevap vereyim: Biyolojik savaşı, ormana sadece faydalı böceği salmak zannetmek. Beni kestane ağaçlarımız açısından korkutan bu…  

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Necdet Güler - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.


Anket Kocaeli'de en başarılı bulduğunuz milletvekili kim?