İbre

Son yıllarda kentimizin bulunduğu yörede Çam kese böceği dikkati çekecek kadar arttı. Ağacın üstünde oluşturduğu beyaz keseler yüzünden varlığı çok kolay fark edilen bu böcek eskiden bu yörede “arasan bulunamaz” durumdaydı. Çünkü sıcağı istediği için yumurtaları ağaç tacının hep güneş gören tarafında bulunan bir böcektir. Bu nedenle geçmiş yıllarda sadece Akdeniz havzasında bulunurdu. Çam kese böceği artık Bursa yöresinde de yaygınlaşınca Bursa Orman Bölge Müdürlüğü bezden bir afiş asmış. Üstünde şu yazıyor: “Çam kese böceği sadece ibreleri yer. Ağaçları kurutmaz.”

Aman efendim! Dünya Ormancılık Literatürünün en başına konulacak bir bildirim. Beni 2000 yılında Brezilya’da yapılan Dünya Entomoloji Kongresi’ne gönderdiklerinde bu afiş asılmış olsaydı İngilizcesini yazar, kongre salonuna asardım. Çünkü müthiş bir bilgilendirme!.. O zaman 3200 delege beni Türkiye ormancılığı adına tebrik için sıraya girerdi!

Bu afişi yazan veya yazdıran kişi önce Bursa’da caddeye çıksın ve karşılaştığı insanlara – dili sürçmeden, “r” harfine tam basarak- ibrenin ne olduğunu sorsun. Buraya “ibre” yerine “yaprak” yazılsaydı emin olun günaha girilmezdi.

Gelelim sadede: Bu afişi neden yazıp astınız? Halkı, sanki kolera salgını olan bir yerde  “Endişelenmeyin, kolera insanı öldürmez.” yazarak teselli etmek gibi. Hatta   “Grip olmaktan korkmayın, bu hastalık sizi öldürmez” yazmak gibi. Halbuki yaşlı insanlarda grip zatürreye dönüşebilir ve insanı öldürebilir. Yani bir genelleme yapılmış. Bu nedenle afişten anlaşılan şu: Çam ağaçlarının kuruması ile yapraksız kalmaları arasında ilişki yoktur !..

Tabii canım!.. Yaprak denilen şey ağacın üstünde bir kadının boynuna astığı yeşil fular gibidir. Bir süstür. Olsa da olur olmasa da olur.  Görmüyor musunuz? Bazı yerlerde kupkuru dikili ağaçlar var ya onlar önce ölmüşler, yapraklarını “Ölüye süs mü yakışır” diye üstlerinden atmışlardır.”

Bunu yazan ve yazılmasını öngörenler. Siz entomoloji okumadınız mı? Siz botanik ve biyoloji okumadınız mı? Bir zararlı böceğin hangi şartlarda zararlı konuma gireceğini, etkin olacağını bilmiyor musunuz? Kocaman bir çam ağacında bu böceğin bir iki kesesinin varlığı, bulunulan süreçte ağacı kurutmaz. Ama bunu nasıl genelleştiriyorsunuz?  Yapraksız kalıp sağlığı bozulduğundan, dolaylı olarak diğer zararlı etkenlerle ağacın kurumasının önemi yok mu?

Bir öneride bulunmadan okuyup araştırmak gerekmiyor mu? Zararlı böcek var diye mücadele yapılmaz. Böceğin etkin duruma girmesi halinde veya girmesi tehlikesi oluştuğunda mücadele uygulanır. Bu durum Çam kese böceği için de geçerlidir. Hektarda kese sayısı 150’ den az ise ve böceğin iki ibreyi birleştirip oluşturduğu minicik mısır kocanı gibi oluşumda bıraktığı yumurta sayısı 140-200 arası ise mücadele gerekmez.  

 Böyle bilimsellikten çok uzak, amacı belirsiz, işe yaramaz, saçma sapan bir afiş yerine “Bursa halkı!.. Çam kese böceğinin bölgemizde de görülmesi, küresel ısınmanın bir sonucudur. Çünkü bu böcek aslında sıcak yerlerin böceğidir.” yazsaydınız ya… Bu böcek ile küresel ısınmaya dikkat çekseydiniz ya… Ama bunun için Çam kese böceğinin yaşam tarzını bilmek gerekiyor. Küresel ısınmanın nedenlerini ve sonuçlarını bilmek gerekiyor.

Türkçemizde bir deyim vardır: “Ağzından çıkanı kulağın duysun” derler. Burada bunun yazılı versiyonu söz konusu:  Yazdığınıza bir daha bakınız…

Kaynak:

Cavalcaselle. B.- De Bellis, E. 1981. Note Tecniche sulla Processionaria del Pino. (Thaumetopoea pityocampa Schiff.). Supplemento a ”Cellulosa e Carta” N.10. ROMA

# DİĞER MAKALELERİ

Yazar Necdet Güler - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz


Anket Ekmek zammının geri alınması doğru bir karar mı?