İki dükkân bir hane, işte size Gümüşhane

Sanırım yukarıdaki tekerleme, biraz da Gümüşhanelileri kızdırmak için söylenmiş olmalı.

Gümüşhane dediğin nedir ki, “iki dükkân bir hane”…

Yani vadi boyunca, Harşit Çayı etrafında kurulmuş mini minnacık bir şehir.

Kim bilir, bu tekerleme belki de “eski Gümüşhane” olarak adlandırılan bugünkü “Süleymaniye Mahallesi” içindir.

Adı geçmişken öncelikle burayı anlatayım size.

Gümüşhane’ye gidip de Süleymaniye Mahallesi’ni görmemek büyük eksiklik olurdu.

Gittik, gördük ve inceledik.

Süleymaniye, Gümüşhane’nin en eski yerleşim yeri.

Tarihi İpek Yolu üzerinde, yamaçlara yaslanmış, Kanuni Sultan Süleyman’dan yadigâr, “doğal ve kentsel bir sit alanı” olan antik bir kent.

Türklerin, Ermenilerin ve Rumların uzunca bir süre birlikte yaşadıkları bir “sevgi, hoşgörü ve barış yerleşimi”.

Bu birlikteliğin izlerini bugün de görüyorsunuz.

Cami de var, kilise de var, sinagog da var…

Tabii sinagog ve kiliseler yıkık dökük.

Gümüşhane’nin ilk kurulduğu yer burası.

Medeniyetler gelmiş geçmiş; Asurlar, Urartular, Medler, Pers Krallığı, Pontus Krallığı, Emeviler, Selçuklular ve son olarak da Osmanlılar…

Fatih Sultan Mehmet’in Trabzon Pontus Rum Devleti’nin varlığına son vermesiyle 1461 yılında Türklerin hâkimiyetine geçmiş.

Osmanlı döneminde bir ara (1530-1586 yılları arasında) “Canca” olarak da adlandırılmış.

Büyük depremde binalar kullanılamaz hale gelince, Gümüşhane bugünkü yerinde Harşit Çayı etrafında yeniden kurulmuş.

Ama Süleymaniye bugün antik bir kent olarak Gümüşhane tarihine zenginlik katmaya devam ediyor.

Gümüşhane’yi ziyaret edenlerin ilk uğrak yeri…

 

Gümüşhane, bizim Derince kadar

Gümüşhane’nin küçüklüğü o tekerlemede “İki dükkân bir hane” olarak sembolize edilmiş, Kocaeli ile karşılaştırıldığında gerçekten öyle.

İl nüfus büyüklüğü, bizim Derince İlçesi kadar.

Kelkit, Köse, Kürtün, Şiran ve Torul isimli 5 ilçesi var, merkez ilçe ile birlikte toplam il nüfusu 144 bin 544.

Gümüşhane merkez nüfusu, sadece 52 bin…

İki milletvekili çıkarıyor, son seçimde AKP ve MHP bu iki milletvekilliğini paylaştı.

Şunu da belirteyim, Gümüşhane yüzde 78 ile AKP’nin ikinci en yüksek oranda oy aldığı il. (Birinci sırada yüzde 82.5 ile Bayburt bulunuyor. İleriki günlerde değineceğim.)

Gümüşhane’nin üniversitesi de var.

2008’de Trabzon Karadeniz Teknik Üniversitesi’nden ayrılarak kurulan Gümüşhane Üniversitesi’nde 21 bin öğrenci öğrenim görüyor.

Gümüşhane, deniz seviyesinden 1153 metre yükseklikte.

Bu nedenle havası kuru ve geceleri çok rahat geçiyor.

Trabzon’a uzaklığı 100 kilometre, Zigana Tüneli’ni kullanırsanız 40 dakikada denize ulaşmanız mümkün.

Zengin gümüş ve altın madenlerinden dolayı “Gümüşhane” adını almış.

Kentin Romalılar dönemindeki adı, “gümüş yeri” anlamına gelen “Arjiopolis” imiş.

Bir şey daha…

Türkiye’de kişi başına düşen ortalama milli gelir 9500 Dolar, Gümüşhane’de ortalama milli gelir bunun yarısı kadar, 5.295 Dolar.

Yani Gümüşhane’de halk, Türkiye ortalamasından daha fakir.

Bu nedenle de Gümüşhane, ülkemizde en fazla göç veren 5 il arasında.

TÜİK verilerine göre, 446 bin 700 Gümüşhane nüfusuna kayıtlı birey, başka kentlerde yaşıyor.

İstanbul'da yaşayan 138 bin 953 Gümüşhaneliyi, 38 bin 384 kişiyle Kocaeli, 32 bin 318 kişiyle Ankara, 15 bin 223 kişiyle Bursa, 15 bin 223 kişiyle Trabzon izliyor.

Gördüğünüz gibi, Gümüşhane’de doğan hemen hemen her 4 kişiden üçü başka şehirlerde ekmek peşine düşmüş.

Sanırım Gümüşhane ile ilgili bu özet bilgiler yeter.

Gezi notlarını okurken Gümüşhane’nin nasıl bir yer olduğunu bilin istedim.

İki dükkân bir hane, işte size Gümüşhane

Mutlaka görülmesi gereken yer, Karaca Mağarası

Sami Pekdemir dün sabah telefon etti, “Ne o iki günde daha Gümüşhane’ye gelemedin” diye takıldı.

Doğru, bugün gezi notlarında üçüncü gün, henüz Gümüşhane’ye ayak basmadık.

Trabzon’dan Gümüşhane’ye giderken yol üzerindeki Karaca Mağarası’nı ziyaret ettik.

Türkiye’de belli başlı bütün mağaraları gezdim, Karaca bunlar arasında ilk 10’a girer.

O bölgeye giderseniz, mutlaka görün.

Güzel aydınlatılmış, yürüme yolları özenle yapılmış.

Bu mağara ile ilgili bir de efsane var.

Gümüşhane Valiliği’nin çıkardığı kent tanıtım kataloğunda bu efsane şöyle anlatılıyor:

“Birbirine deli gibi sevdalı ama bir türlü kavuşamayan iki genç… Nedeni kulağa hiç yabancı gelmiyor. Biri Müslüman, diğeri Hıristiyan… Gençlerin ailesi bu ateşin söneceğini sanıyor. Gönül ferman dinler mi, ateş bacayı sarmış. Alev alev bir çift yürek, yangın yerine dönmüş. Ve aşk… Bütün duyguların efendisi… Kudretine ve asaletine yakışan neyse, onu yapmış. Rum güzeli ve garip çobanı, bu mağarada buluşturmuş. Sadece onların bildiği bu mağarada… Onlar mağarayı saklı tutmuş, mağara da onların sevdasını… Söz vermişler, ne zaman ki aileler merhamet edecek, o vakit mağarayı gün ışığına çıkartacaklar. Sabırla beklemişler, lakin o dilek bir türlü gerçekleşmemiş. Bunun üzerine iki genç, kavuşamayan bütün sevgililer için kendilerini feda etmiş. Bu hadiseye tanık olan tek canlının, sahibinin çok sevdiği çoban köpeği olduğu söylenir. Zira büyük bir sadakat örneği gösterecek ve efsaneye göre hiç kimse rahatsız etmesin diye bir daha mağaraya dönmeyecektir.

Mağaranın, keşfedildikten sonra, dillere destan olmuş bu kara sevdaya hürmeten “Karaca” ismini aldığı rivayet edilir. Neden sırt sırta vermiş iki sevgili? Akan su damlalarının, üzerlerinin kireçle kaplanmasına neden olduğu ve sonsuza dek bu şekilde kaldıkları söylenir.”

Karaca Mağarası’nın efsanesi de böyle.

Mağara ziyaretinden sonra Gümüşhane Ramada Otel’e yerleştik.

İki dükkân bir hane, işte size Gümüşhane

Yarın:

Gümüşhane’de “Pekdemir” adının efsaneleştiği iki köy; Bahçecik ve Kocapınar.

 

 

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar M.Tanzer Ünal - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Kocaeli Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Kocaeli Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.

02

Tekkeli Miroğlu29 - Tekkeli Asiltürk Telli.Sayğı değer yazar.G.haneden geçip Bahçecik köyüne giderken TEKKE KÖYÜNÜ NİYE ANLATMADINIZ.SAYGILARIMLA

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 07 Ağustos 19:24
01

Benim Ben Yabancı Deği - gümüşhane de konutlar arsalar ucuzdur o halde .

Yanıtla . 1Beğen . 0Beğenme 02 Ağustos 12:17


Anket KOCAELİSPOR PLAY-OFF'A KALACAK MI?