Son Dakika Kocaeli Haberleri

Bitkilerden çıkan buhar

Yaz geliyor. Küresel ısınmaya bağlı olarak büyük olasılıkla bugüne kadar yaşamadığımız sıcaklarla karşılaşacağız. Bu yüzden kapalı yerlerin dışında olduğumuzda ağaçların gölgelik alanlarına adeta sığınacağız. Çünkü oraları serin olacak.

Toplumun tamamına yakını bu serinliği gölge etkisine bağlar. Yani güneş ışınlarının yere ulaşmasının  ağacın tacı tarafından  engellenmesine...

Elbette bunun etkisi vardır ama asıl sebep transpirasyondur. Bitki dünyasının akıl-sır erdilemez bir başka işlevi.

Transpirasyon ne diyeceksiniz. Bitkilerin kökleriyle topraktan aldığı suyun çok az kısmını fotosentezde kullanıp, geri kalanını yapraklarından su buharı halinde atmosfere salma olayıdır.  Dikkatinizi çekerim bu bir terleme olayı değildir. Çünkü su yaprakların üstünde bulunan stoma denilen  ve çıplak gözle görülemeyen deliklerden sıvı halde değil buhar halinde çıkmaktadır.

Aynı stomadan dışarı su buharı dışında oksijen de çıkar. Fotosentez için gerekli  karbondioksidin girişi de aynı stomalardan olur. Yani bir stoma bu 3 işlemi aynı zamanda yürütür. Harika bir yetenek…

Kaktüs gibi bazı bitkilerin yaprakları dikene dönüşmüştür. Onların yaprak transpirasyonu ile su kaybetmeleri konu değildir ve bu nedenle kurak ortamlarda yaşayabilirler. Onlarda  fotosentezin yanı sıra çok kısıtlı transpirasyonu da yeşil gövdeleri yapmaktadır.

Transpirasyon olayı irdelendiğinde bitkilerin sanki bir pompa gibi çalıştığı anlaşılır. Bu durum olmasa ağaçlar topraktan aldıkları suyu ve onun içindeki mineral besin maddelerini metrelerce yukarıda bulunan yapraklara nasıl ulaştırırdı? Sekoya’lar gibi 100 m yükseklikte ağaçlarda bile su, kesintiye uğramadan kökten en uç yaprağa kadar nasıl giderdi?

Transpirasyon  bitkilerin sıcaklığını da düzenler. Dokuların  yüksek sıcaklığa ulaşmasını engeller. Bu nedenle yaz ortasında bir çiçek veya yaprağa dokunduğunuzda onun serin olduğunu hemen algılarsınız.

Bitkilerin transpirasyon yoluyla saldıkları su miktarı coğrafik şartlara, büyüklüklerine, cinslerine, mevsime ve iklim şartlarına bağlıdır. Topraktaki su, hava sıcaklığı ve rüzgar arttıkça fazlalaşır, bitkinin çevresindeki nispi rutubet arttıkça azalır.

Otlar bile transpirasyon yapar. Bir adam boyundaki ayçiceği bitkisi  günde bir litre, mısır bitkisi iki litre kadar suyu buhar olarak ortama salar.

Bitki dünyasında bu konuda da şampiyon yine ağaçlardır.

Öyle ki çok geniş  tepe tacına sahip bir kayın ağacının, üstünde yaklaşık 200 000 (ikiyüz bin) kadar yaprak vardır ve  günde 300-400 litre suyu yapraklarından buhar halinde dışarı verir. Bunun sonucu olarak çevresindeki hava sıcaklığını 5 (beş) derece kadar düşürmesi mümkündür.

Olur – olmaz zamanlarda ve  hiç gerekmediği halde budama adı altında kentimizdeki ağaçların  dallarını doğrayanların ve doğratanların kulakları çınlasın.!..

Görüyor musunuz? Bilgi ne kadar önemli…

Kaynak:

  • Çepel N., 1998. Yaprağın dili. Türkiye Erozyonla mücadele, Ağaçlandırma ve Doğal Varlıkları Koruma Vakfı. TEMA.Yayın No 20
  • Birand H.,1968. Alıç ağacı ile sohbetler.
  • Cerrato S., 2010. La fisica della traspirazione delle foglie. (La ricerca pubblicata il 12 luglio sulla rivista (Proceedings of the National Academy of Sciences).
  • Anonim, 1962. FAO. Influences exercées par la foret sur son milieu.
# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Necdet Güler - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz


Şehir Markaları

1 yıllık yayın süresi ve makul bütçesi ile markanızı şehrinizde parlatın, bu tanıtım fırsatını kaçırmayın!

0 (262) 323 39 17
Reklam bilgi

Anket Kocaelispor bu sene şampiyon olur mu?