Halkevleri ve Köy Enstitülerinin resmen kapatılması ve Anayasa dilinin değiştirilmesi

AP, ANAP, DYP ve

AKP’nin rol modeli

DEMOKRAT PARTİ’nin

10 YILI (10)

Halkevleri kent halkının, Köy Enstitüleri de köy halkının eğitimi ve aydınlanması için kurulmuştu, “ Cumhuriyet Devrimleri”nin yürütülmesinde önemli işlevleri vardı.

Her iki kurum da, Atatürk’ün kurduğu laik Cumhuriyet’in, “çağdaş kültür ve uygarlık” mekânlarıydı.

Cumhuriyet kurulurken toplam nüfusun yüzde 10’u bile okur-yazar değildi.

Ülkemizde; “üniversite akılcılığı” değil, “medrese nakilciliği” egemendi.

Toplumun geneli; bilimden, kültürden, sanattan, gazete-kitap- dergiden çok uzaktı.

Ülkede yaygın bir cehalet vardı.

Halkevleri ve Halkodaları, bu yaygın cehaletle mücadele etmek, toplumu aydınlatmak ve çağdaşlaştırmak için kurulmuştu.

Ümmetten ulus, kuldan birey yaratılacaktı, ancak bu süreç henüz tamamlanmadan, 8 Ağustos 1951 tarihinde çıkarılan yasa ile kapatıldı, binaları hazineye devredildi.

Böylece 19 Şubat 1932’de başlayan “Halkevi-Halkodası aydınlanması”, 19 yıl sonra sona ermiş oldu.

Halkevlerinin kapatılmasında da ABD emperyalizminin parmağı vardı.

ABD, “Sovyetler Birliği esinlenmesi” taşıyan hiçbir kurumdan hoşlanmıyordu.

Tabii, Demokrat Parti bu gerçeği açıkça ifade etmiyordu.

Halkevleri, tek parti döneminde doğal olarak “ CHP’nin bir yan kurumu” haline gelmişti, CHP bu kurumu kullanarak yeniden iktidara gelebilirdi, bu nedenle kapatılmalıydı.

Bu kuşku, sebep olarak gösterildi.

Köy Enstitülerinin kapatılmasında tek suçlu DP mi?

Köy Enstitülerinin kapatılmasına gelince…

17 Nisan 1940’da İsmet İnönü döneminde kurulan Köy Enstitüleri, 27 Ocak 1954’te resmen kapatıldı.

Köy Enstitülerinin kapatılması konusunda hep Demokrat Parti’ye yüklenilir.

Ne zaman sözü geçse, “DP, Türk toplumunun aydınlanmasını istemediği için Köy Enstitülerini kapattı” denir.

Haksız bir suçlama.

Tamam, resmen kapatma işlemi Menderes döneminde yapıldı, ama Köy Enstitülerinin içi taa 1946’da CHP tarafından boşaltıldı.

“Amacı ve işlevi” yok edilmiş, ortada sadece ismi kalmıştı.

Köy Enstitülerinin içinin boşaltılması da, resmen kapatılması da, ABD’nin zorlamasıyla olmuştur.

2.Dünya Savaşı’nın sonlarına doğru Rus tehdidinin başlaması nedeniyle ABD’den yardım istenmiş, ABD de “Truman Doktrini” ile finansal yardıma başlamıştı.

Ancak karşılığında üç şey istiyordu: “Serbest seçimlere dayanan demokrasi”, “5 yıllık kalkınma planı” ve “Köy Enstitüsü gibi uygulamaların kaldırılması”…

1946’da Köy Enstitülerinin içi bu nedenle boşaltıldı.

Demokrat Parti tarafından resmen kapatılmasına gelince…

ABD,1954 yılı başında, “borç vermek için Köy Enstitülerinin resmen kapatılmasını” şart koştu.

“ABD yardımı için Köy Enstitülerinin kapatılması şartı” Meclis’e sunuldu, CHP de olumlu oy verdi ve Köy Enstitülerinin resmen kapatılması, 27 Ocak 1954’te yasalaştı.

Özetlersek…

ABD emperyalizmine boyun eğdikleri için, CHP ve DP, Köy Enstitülerinin kapatılmasında eşit derecede suçludur.

Sonuç olarak, Halkevleri ve Köy Enstitüleri, Atatürk’ün direktifleriyle “toplumu aydınlatmak” için kurulmuştu, “Türk toplumunun aydınlanmasından korkan” ABD emperyalizmi ve yerli işbirlikçileri tarafından kapatıldı.

Köy ve kent halkının aydınlanması, ortalığı yeniden “tarikat ve cemaat karanlığı” kapladığı için, yarım kaldı.

Anayasa dili değiştiriliyor

Demokrat Parti, iktidara gelir gelmez gerici çevrelerin öyle etkisine girmişti ki, “ Türkiye’nin özüne dönmesine” katlanamıyordu.

24 Aralık 1952’de, “Anayasa dilinde” tekrar Osmanlıcaya dönülmesi için yasa çıkardı.

Oysa Anayasa’nın dili 10 Ocak 1945’de aslına uygun olarak Türkçeleştirilmiş ve yeni eğitim sistemi içinde daha anlaşılır hale gelmişti.

Yedi yıl sonra tekrar Osmanlıcaya dönüldü, “Anayasa”nın adı, “Teşkilatı Esasiye Kanunu” olarak değiştirildi.

Tabii, sadece adında değil, içeriğinde de 1945 öncesi metne dönüldü.

DP iktidarının Osmanlı hayranlığı, artık iyiden iyiye kendini göstermeye başlamıştı.

Yarın:

Tarihimizdeki kara leke, 6-7 Eylül 1955 olayları.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar M.Tanzer Ünal - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Kocaeli Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Kocaeli Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Anket KOCAELİSPOR PLAY-OFF'A KALACAK MI?