17 Nisan Köy Enstitüleri’nin doğum günü

İki gün sonra yanı 17 Nisan’da Köy Enstitülerinin kuruluş yıl dönümünü kutlayacağız. Benim için bu gün çok önemlidir. Çünkü babam Akçadağ Köy Enstitüsü’nün ilk mezunlarındandır.

Türkiye’nin medeni çağdaş ülkeler seviyesine erişmesi için, ülkenin ekonomik ve kültürel kalkınmasının öncüsü olarak Köy Enstitüleri, 17 Nisan 1942 tarihinde resmen açıldı. Amaç köy çocuklarını okutmak ve onlara belirli sanat kolları öğreterek kendi köylerine göndermekti.

Köy Enstitülü öğretmenler kendi köylerine gittiklerinde okudukları okullarda öğrendiklerini köylülerle paylaşacaklar, onlara her konuda rehberlik edeceklerdi.

Köy Enstitüleri kurulduğu ilk günden beri egemen güçlerin hedefi haline geldi. Bu güçlerin başında toprak ağaları geliyordu. Bunlar köy çocuklarının okumasını istemiyorlardı. Çünkü onların tarlalarında çalışacak marabalar gerekliydi.

Toprak ağaları bu okullar hakkında olmadık iftiralar atarak, yalanlar uydurarak halkın gözünde düşürmeye çalıştılar. Adnan Menderes bir konuşmasında “Köy Enstitüleri yöneten kesimler daha akıllı bir profil oluşturuyor. Bu kabul edilemez” diyerek bu okullara karşı olduğunu açıkça ortaya koymuştur. Görülüyor ki ülkemizde egemen sınıflar hiçbir zaman okumuş insan istememişlerdir. Bir bakanımız “Okumuş kesimden bize oya gelmiyor” diyebilmiştir.

Yine Diyanet İşleri Başkanlığı okullara dağıttığı ders kitaplarında okumuş kesimlerden rahatsızlık duyduğunu belirtmektedir.

Köy Enstitüleri, Başbakan Adnan Menderes’in talimatıyla 1954 yılında kapatılmıştır.

Köy Enstitüleri kimine göre, Türkiye’de karanlığa açılan ışıklı kapılardı.

Köy Enstitüleri kimine göre, çarıklarıyla, kasketleriyle, yamalı şalvarları ve fistanlarıyla, kel, kabak başları, örgülü saçlarıyla gelen; ışık dolu gözlerini aydınlık geleceklere yöneltmiş oğlanlı kızlı köy çocuklarını ülkenin aydınlık geleceğine hazırlayan aydınlanma ocaklarıydı.

Kimilerine göre, komünist yuvalarıydı.

Kimilerine göre Sovyet Rusya projesiydi.

Kim ne derse desin Köy Enstitüleri atılımın, üretkenliğin, yeniliğin, çağdaşlığın simgesidir.

Bu okullarda demokratik bir eğitim vardı. Disiplin kurullarında öğrenci temsilcileri bulunurdu. Okul için alınan kararlarda öğrenciler, öğretmenler ve idareciler kadar söz sahibiydiler. Her öğrenci bir çalgı aleti çalmak zorundaydı. Sanat bu okulların olmazsa olmazıydı. Öğrenciler kendi gıda ihtiyaçlarını okulun tarlalarında kendileri üretir, fazlasını ise satarlardı. Düşünebiliyor musunuz? Bir Köy Enstitüsü kendi elektriğini üretmiş, kendi matbaasını, kendi fırınını kurmuştur.

Cumhuriyet düşmanları, aydınlanma karşıtları böyle bir geleceği ülkeye ve onun çocuklarına çok gördüler ve sonunda da kapattılar. Bu okullar 15 yıl boyunca halkın gözünden düşürülmek için olmadık iftiralara muhatap oldular.

O günün Van milletvekili Kinyas Kartal bir televizyon konuşmasında bu okulların kapanması için yalanlar, iftiralar attıklarını itiraf etmiştir. Sözlerinde “Eğer bu okullar biraz daha devam etseydi, biz toprak sahipleri, toprağımızda çalışacak köylü bulamazdık.” diyerek bu okulların neden, niçin kapatıldığını ortaya koymuştur.

Eğer Köy Enstitüleri günümüze kadar kurulduğu günkü gibi amacından saptırılmadan devam etseydi, ülkemiz bugün en ileri ülkelerden biri haline gelirdi. Bugün dahi okullarımızda Köy Enstitüsü programının uygulanması için öneriler getirilmektedir. Örneğin Meslek Liselerinde uygulanan eğitim, Köy Enstitüsünde uygulanan eğitimin bir bölümü olarak kabul edilebilir.

Köy Enstitüsü mezunu öğretmenlerin çoğu rahmetli oldular. Yaşayan birkaç öğretmen vardır. Ölenlere rahmet, yaşayanlara sağlık diliyorum.

Haftaya da bir Köy Enstitüsü mezunu öğretmenden söz edeceğim.

Doğum gününüz kutlu olsun Köy Enstitüsü mezunları.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Kamil Çöpür - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Kocaeli Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Kocaeli Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.

01

Baybars - Denenmiş , yeterince başarıya ulaşamamış ve toplumun sadece bir kesimini memnun etmiş bir proje için hayal gücünüz ve kurgu kabiliyetiniz takdire şayan. Köy Enstitüleriyle devamıyla muasır medeniyet seviyesine yükselmek (!) ( :

Yanıtla . 0Beğen . 3Beğenme 16 Nisan 22:19


Anket KOCAELİSPOR PLAY-OFF'A KALACAK MI?