“Gez Çiz Yaz İzmit” Etkinliği “Orhan Camii”

İçi boş bir ağaçtı altında oturduğum…

Yılların boşluğu, yılların hatıraları ve bilinmezleri…

Ve eksik kaldığımı hissettiğim tarih. Bir yutkunmaydı içimde bugün. Yutkundum yutkundum. Okula yeni başlayan bir çocuğun öğrenme isteğiyle dolu dolu içim. İzmit şimdi tarih kokuyor bana. Ben şimdi İzmit’teyim. Şimdi izmit’te yürümeyi öğreniyorum. Şimdi izmit’te büyüyorum koşmayı öğrenerek.  Şimdi doyduğumu hissedebiliyorum. Şimdi, şimdi İzmit gerçek anlamda İzmit kokuyor bana.  İzmit şimdi gerçekten içine çekiyor beni.

Neden bunları yazdım?

Çünkü,

Geçtiğimiz cumartesi günkü çalışmamız “Art Nicomedia Derneği Gez Çiz Yaz projesinin Orhan Camii Workshop Etkinliği” idi.

Selim Sırrı Paşa Konağı ile başlayan,  Kocaeli Arkeoloji ve Etnografya Müzesi ile devam eden etkinliğinin Cumartesi günkü ayağı İzmit tarihinde önemli bir yeri olan “Orhan camii.”  Ve daha gideceğimiz pek çok tarihi mekan ve alan var bu etkinliğin içinde.

Ben kışın İzmit’in bilmediğim yerlerini keşfetmek için haftada bir gün yürüyüş kararı almıştım ama sadece iki hafta uygulayabildim. İzmit tarihini anlamak, tanımak için bana böyle bir etkinlik gerekiyormuş meğer. Tek başıma gezmekte tabii ki güzel ama sadece görmek ve fotoğraf çekmekten ibaret... Oysa şimdi görmenin, fotoğraf çekmenin dışında anlamak, değerlerimizi tanımak, bilirkişilerle fikir alış verişinde bulunmak ve daha pek çok bilgi birikimine sahip olmak için bu etkinliğe katılmam gerekiyormuş. Etkinliğin bir bölümünde Volkan Şenel değerli bilgilerini bizlerle paylaştı. Orhan Camisinin bugüne kadar geçirdiği aşamaları, tarihteki değişimlerini ve Orhan camisini anlatırken İzmit tarihinden bölümler de anlattı bizlere.

 Şehrimiz adını Akçakoca Gaziden alıyor. Volkan Şenel Akçakoca’nın kendisi için ayrı bir önemi olduğunu söylüyor. Çünkü Akçakoca İzmit sevdalısı ve Volkan Şenel’in araştırma konusu. Akçakoca Nicomedia’ yı fethetme hevesiyle dolu. Kendisi Nicomedia hariç pek çok yeri almış ama Nicomedia’ yı almadan, fethini göremeden doksan dört yaşında vefat etmiş. Kandıra’ yı fethettiği için diğer lakabı Kandıra Fatihi. Şehrimiz de adını Akçakoca Gaziden almaktadır. Tarihte Akçakoca’nın ili olarak geçmektedir.  İl yurttur bizde, ildir, bölgedir dolayısıyla da Akçakoca ili, Kocaili zamanla da Kocaeli adını almıştır.

Orhan Camii, diğer adıyla Gazi Süleyman Paşa Camii İzmit şehrine hakim olan bir tepede İç kale’nin içerisinde bulunuyor. 1332 yılında Gazi Süleyman Paşa tarafından babası Orhan Bey için yaptırılmıştır. İzmit’teki Türk dönemi yapılarının en eskilerinden olan Orhan Camii’nin orijinal inşa kitabesi günümüze ulaşmamıştır.

Cami yapıldıktan sonra töre gereği kılıçla hutbe okunmuş ve o tarihten sonra da imam Cuma günleri hutbeye sembolik olarak kılıçla çıkmaktadır. Bazı kaynaklarda kiliseden camiye çevrildiği belirtilse de 2015 yılında restorasyon çalışmalarında yapılan incelemelerde caminin kilise ile hiçbir ilgisi olmadığı görülmüştür.

Caminin minaresinin orijinal haliyle ilgili fazla bir bilgi bulunmuyor. 19. Yüzyılda yenilenen minare, yıldırım düşmesi ve 1999 yılında yaşanan depremde zarar görmüş, 2007 yılında yeniden yaptırılmış ve 19. Yüzyıl özelliklerini yansıtmaktadır.

Camii bahçesinin güneydoğusunda bulunan mezarlıkta ( Hazire ) cami imamları, imam yakınları, eskiden bulunan medresenin müderrisleri ve Nakşibendi tarikatına ait bazı şeyhlerin mezarları bulunmaktadır. Bazı mezar taşları toprak altındadır ve restorasyon sırasında çıkarılmıştır. Hazire orijinal bir haziredir

14. yüzyılda yapılan camii 19. yüzyılda ve 20. yüzyılda çeşitli onarımlar geçirmiş ve orijinal yapısına göre birçok değişikliklere uğramıştır. Caminin günümüzdeki hali, 1843 yılı sonrası Sultan Abdülmecit’in emriyle gerçekleştirilen onarım sonrası ortaya çıkan durumu yansıtmaktadır.

“2015 ve 2017 yılında yapılan restorasyondaki yapının temelinden, çatısındaki ahşaba kadar daha önce yapılan restorasyonlardaki pek çok detayı inceleme şansımız oldu. Beni üzen bir şey 1980 yılında yapının üzerine on santim kalınlığında sıva atılmasıydı.” diye ekliyor Volkan Şener bize Orhan Camii anlatırken.

Camii’ nin girişinde üç gözlü bir çeşme vardır.  Bir medrese, bir çeşme, nazire ve cami den oluşan minik kompleks tarzı bir yapıdır. Şehrin hafızasını oluşturan fetih sembolü olarak adlandırdığımız bir yerdir. “Orhan Camii” olarak bilsekte gerçek adı “Gazi Süleyman Paşa” camisidir.

Volkan Şenel’in anlatımlarından aklımda kalanları sizlere aktarmaya çalıştım. Benim düşüncelerime gelince yazımın sonunda söyleyeceklerimi baştan söyledim sizlere. Şimdi İzmit gerçek anlamda İzmit kokuyor bana. İzmit şimdi gerçekten içine çekiyor beni.

Tarihi gezi etkinliğimizin bir sonraki ayağı “Gündoğdu Mahallesi’nde Su Kemeri.” Elimden geldiğince izlenimlerimi sizlerle paylaşmak dileğiyle.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Gül Anasal - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.


Anket Hürriyet Caddesi trafiğe kapatılmalı mı?