Reklamı Kapat

Osmanlı İmparatorluğu böyle battı da, ders aldık mı acaba?

Türkiye Cumhuriyeti, cihan devleti olan Osmanlı imparatorluğunun bir bakiyesi. Büyük Atatürk ve silah arkadaşlarının yürüttüğü tarihi kurtuluş savaşından sonra bu bakiye parça ancak elde tutulabildi. Kurtuluş savaşını veren lider kadro  Osmanlı’nın yıkımına varan, yani bizsi SEVR’ e götüren  ciddi siyasi ve ekonomik hataları gördüğü içindir ki; yeni devletin kuruluşunda gerek siyasal ve gerekse ekonomik açıdan tartışılmaz belli ilkeleri devletin temel ilkeleri olarak hayata geçirdi. Ne yazık ki bu ilkelere  sadık kaldığımızı söylemek mümkün bugün pek mümkün değil.Yanı alınması gereken ders alınmamış gibi gözüküyor.

Osmanlı imparatorluğunda daha  Fatih Sultan Mehmet döneminde, yani 15 yüzyılda para darlığı başlar. Çünkü Osmanlı’nın farkedemediği coğrafi keşifler nedeniyle Avrupa’da altın ve gümüş bolluğu başlamıştır. Bu nedenle, bu dönemde bile Osmanlı akçesinin diğer para birimlerine karşı  değeri düşer ve pahalılık başlar.

İlginçtir, o zaman devlet % 15 oranında bir faize izin vermektedir. Faizin yetersizliği ve yaşanan para darlığı nedeniyle hemen tefecilik ve faizcilik artar ve birileri daha o zaman  % 30 ile % 60 arasında faizle para vererek zenginleşmeye başlar.

1584’ de Osmanlı’da akçenin değeri % 70 düşürülerek ilk devalüasyon yapılacaktır. 16 yüzyılda  devlet ve halk para sıkıntısı çeker.Öyle ki; Sultan 2 Beyazıt’ın oğulları bile maaşlarının yetersiz kaldığından şikayet etmeye başlarlar.Ekonominin kötü yönetimi ve denetimsizlik nedeniyle Rüstem paşa ve İbrahim paşa gibi devlet adamları rüşvet ve yolsuzluklarla büyük servetler elde ederer,bozulma diz boyudur.

16 yüzyılda, İstanbul’da yaşayan para sahibi kentliden  emlak vergisi bile alınmadığından  para bulabilmek için vergileri arttıran devlet köylüleri ezmeye başlar.Yani o zaman da verginin yükü köylü ve halkın sırtındadır.

Yaşanan kültürel dogmatism,bunun getirdiği dışa kapalı siyasal sistem, ve hatalı ekonomi yönetimi nedeniyle Osmanlı, İngiltere ile 1838 de  imzalanan Baltalimanı anlaşması ile Avrupa’dan yüksek faizle dış borç almaya başlar.1867 de yabancılara toprak satılmaya başlanır.1850 de yabancılara demiryolu imtiyazları verilir ve sonuç 1881 de kurulan Duyunu Umumiye ile devletin temel gelir kaynakları yabancıların eline bırakılır.Duyunu umumiye ile Tuz vergisi,tütün tekeli vergisi,damga pulu,alkollu içkiler vergisi ,tömbeki,bazı vilayetlerin koyun vergileri, İstanbul ve bir çok illerin balık vergileri,bazı gelir vergileri ve gümrük vergileri ile Edirne-Samsun-Bursa ipek öşrü duyunu umumiyeye bırakılır.Arkasından bir çok konuda yargı hakkı dahi yabancılara devleti yok edecek ve Osmanlı’nın yıkımına neden olacak ciddi imtiyazlar verilecektir.

Bu nedenle Türkiye cumhuriyetinin kurucu lideri büyük Atatürk’ ün devletin yapılanması ile ilgili tarihten alınan dersler nedeniyle yaptığı önemli nasihatlerin yanında 17 Şubat 1923 tarihinde  İzmir iktisat kongresinde “ Osmanlı devleti gerçekte ve fiili olarak bağımsızlıktan mahrum hale getirilmişti.Gerçekten bir devlet ki ; kendi halkına koyduğu bir vergiyi başkasına koyamaz,gümlüklerini ,vergilerini memleketin ihtiyaçlarına göre düzenlemesi yasaktır.Ve bir devlet ki ; yabancılar üzerinde  yargı hakkını uygulamaktan mahrumdur.Böyle bir devlete elbette bağımsız denilemez.” diyecektir.Arkasından da borç alan emir alır diyecektir.

Bu nedenledir ki ;ilk iş olarak yabancılara verilen bu tür imtiyazların tamamına,gerekirse kamulaştırmalar  yapılarak  son verilmiş,duyunu umumiye tasfiye edilmiştir.Bu gün geriye baktığımızda ne yazık ki ;Atatürk ve sonrasında Osmanlı’nın yıkımına giden unsurlar açısından pek ders alınmamış gibi gözüküyor.

Ne mutlu ki hala şansımız var.

BKZ : İflas,işgal,direniş,kurtuluşta Atatürk etkisi . Sinan Meydan (okumanızı öneririm)

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Fahri Örengül - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

02

Erol Demirbek - KİM DERS ALACAK İDOL YAPTIKLARI MİTİGLERDE POSTER YAPTIKLARI VAHDETTİN. HALK ZATEN CAHİL.

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 15 Eylül 15:08

Anket İzmit Belediyesi 190 aracı kiralamalı mı, satın mı almalı?