Reklamı Kapat

Yavaş deprem

Son birkaç aydır bir yayın hazırlığı içindeyim. Konusu “Kültür varlığı konumundaki eserlere zararlı etmenler”. Bunun için büyük çoğunluğu İtalyanca olan 62 bilimsel yayını inceledim. Bunu yaparken bazı tespitlerim beni o kadar şaşırttı ki hiç sormayın! Örneğin havadaki  karbondioksit oranında artışın antik eserlerin taş duvarlarında yaptığı tahribat. Fark edilemeyen tahribatlar…

Ama bu yayını hazırlarken beni bir başka şey de çok şaşırttı.  Denizde yaşayan canlıların  kültür varlığı taş yapılarda yaptığı tahribata  ilişkin olarak incelediğim bilimsel bir yayında şu yazılıydı:

Alt kısımları denizle temasta olan taş eserlerde en etkili  biyolojik saldırı  “mollusca”lar tarafından yapılır. (Mollusca: Hayvanlar âleminin “yumuşakçalar” sınıfıdır. Ahtapot, midye, salyangoz, sümüklü böcek bu sınıftandır). Bu canlılar mekanik olarak ve asit yapıda salgılarıyla taşlarda  10 cm’den de derin olabilen  delikler açarlar. Bunun en ünlü kanıtı İtalya’da, Napoli kentinin batısında Pozzuoli yakınlarında, sahil kasabası Flegrei’de bulunan antik “macellum”daki (Roma uygarlığında Kapalı Pazar binası) sütunlardır.

Bu sütunların zeminden belli yüksekliğinden sonraki kısımlarında çok belirgin olarak “mollusca”  tahribatı görülmektedir. Bundan anlaşılmaktadır ki yapının günümüze ulaşan sütunları belli periyodlarda deniz suyuna gömülmüş, ancak yeniden yükselerek sulardan arınmıştır.

Bu olay ilk defa 1883 yılında “Yavaş deprem” olarak tanımlanmış. Depremin yavaş olanı. Yani oldukça yavaş gelişme gösterdiği için  oluşumu fark edilemeyen deprem. Yavaş depremde yer kabuğunun belirli kısımları periyodik olarak adeta santim santim alçalmakta veya yükselmektedir. Olayın temel nedeni bugüne kadar tam olarak açıklığa kavuşturulamamıştır: Prensip olarak, volkanik sistemdeki değişikliklerin (toprak altı kayaçlarındaki sıcaklıklarda ve basınçta artış) buna neden olduğu ileri sürülmektedir. Bazı bilim insanlarına göre “Yavaş depremler” genellikle yer kabuğunun altında bulunan magma tabakasının hareket etmesi sonucu meydana gelmektedir. Bu depremler oldukça nadir yıkım ve kayıplara sebep olmakta, yapılarda sadece ufak çapta  restorasyon gerekmektedir.  Dünyada yavaş depremlerin en sık olduğu yer olduğundan Flegrei, günümüzde “Volkanoloji” ve “Yer Bilimleri” açısından uluslararası doğal bir laboratuvar kabul edilmektedir.

Flegrei’de en önemli yükselme 1538’de olmuştur. Öyle ki orada Türkçemizde  “Yeni tepe” anlamında “Monte Nuovo” oluşmuştur. İki yıl süren depremlerin sonucunda toprak onlarca metre yükselmiştir. Bundan sonra da 70’li yıllarda (1970-72) ve 80’li yıllarda (1982-84) hemen yakındaki Pozzuoli  limanında 3.60 m lik bir yükselme tespit edilmiştir. Arazininin 2005 yılından itibaren de yükselmekte olduğu belirlenmiştir.

Bu büyük volkanik aktivitenin neden olduğu risk nedeniyle 1983 yılında 25.000 kişi evlerini terk edip başka yerlere yerleşmek zorunda kalmıştır.  

Depremin bir de yavaş olanı varmış…Bunu da öğrendik. Ama “hızlısı” kadar tehlikeli olduğu kesin.

 

Kaynak: Nimis.P.L. 1999. Opere d'arte e di storia: ecosistemi minacciati. Frontiére della  vita. Treccani. Dipartimento di Biologia. Universita di Trieste. Italia

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Necdet Güler - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Kocaeli Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Kocaeli Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.


ELEMAN ARANIYOR

YAFA İnşaat A.Ş. olarak İzmit projemizde değerlendirmek üzere; - Mobil Vinç, Greyder, Silindir, Beko-Loder ve - Lastikli Loder operatörleri, - Bet...

0533 382 15 64

KİRALIK OFİS

İzmit Belediye İşhanı 7. kat, eşyalı Deniz manzaralı, 28 m2 kiralık ofis

0 532 344 19 97

HİDROS GRUP BÜNYEMİZDE ÇALIŞTIRILMAK ÜZERE ARKADAŞLAR ARIYORUZ

Yurtiçi Satış bölümüne; * Teknik okul veya Ön lisans mezunu * Askerlik vazifesini yerine getirmiş 28 yaşını geçmemiş * Ehliyetli ,araç kullanabil...

0262 335 63 66 /67/68/69

SEVKİYAT ŞOFÖRÜ ALINACAKTIR

- 20- 40 Yaş aralığında - İstanbul ilinde tüm semtleri bilen - B Sınıfı Sürücü ehliyetine ve SRC belgesine sahip - İzmit-Başiskele-Kullar çevresin...

0 262 349 50 81-83-84

SATILIK DUBLEKS DAİRE

- Lüks + lüks - Lebiderya manzaralı - 298 m2 dublex daire - 4 Oda, 2 Salon, 2 Teras - 2 Banyo, 2 Mutfak, kombili - Asansörlü ve otoparklı - T...

0545 200 04 04

ELEMAN ARANIYOR

- İş yerimizde - İmalatçı, mekanik bakımcı ve montaj yapacak, - 20 ila 45 yaş arası, - Askerliğini yapmış, - MYK belgeleri ve eğitim sertifikal...

0262 335 51 15 OLCAY ÇELİK YAPI VE MAKİNE İMALAT BAKIM ONARIM A.Ş.

ACİL ELEMAN ARANIYOR

İddAa bayiine ­­­- İzmit merkezde ikamet eden, ­­­- Haftada 4/5 gün ve ­­­- Saat 14:00-22/23:00 arasında çalışacak - Emekli bay eleman aranıyo...

SATILIK DUBLEX DAİRE

- Lüks + lüks - Lebiderya manzaralı - 298 m2 dublex daire - 4 Oda, 2 Salon, 2 Teras - 2 Banyo, 2 Mutfak, kombili - Asansörlü ve otoparklı - T...

0545 200 04 04

SAHİBİNDEN SATILIK DÜKKAN

Başiskele Sanayi Sitesi’nde dış cepheleriyle toplam 500 m2, iç cepheleri 195m2 kullanım alanı olan 2’li dükkan

0537 308 16 63 NİHAT BAKLACI

İKİZLER KURBANLIK

Büyükbaş ve küçükbaş kurbanlık satım ve kesimi yapılır. Büyükbaş hayvanda hisse verilir.

0533 214 85 04 İKİZLER KURBANLIK

Anket Fethiye Caddesi için hangi projeyi beğendiniz?