Reklamı Kapat

Türkiye, işçi haklarında nereden nereye

Sevgili okurlarım, bugün İşçi Bayramı. İşçi ve emekçiler tarafından dünya çapında kutlanan; “birlik, dayanışma ve haksızlıklarla mücadele günü”… Bazı...

Sevgili okurlarım, bugün İşçi Bayramı.

İşçi ve emekçiler tarafından dünya çapında kutlanan; “birlik, dayanışma ve haksızlıklarla mücadele günü”…

Bazı tespitlerimi paylaşacağım sizlerle.

Çalışma hayatında; çalışanların da çalıştıranların da örgütlü olmaları önemli bir durum.

Bugün İşçi Bayramı olduğuna göre, konumuz işçi sendikaları…

Ülkemizde sendikaların durumu nedir?

İşçinin sendikalaşma yönünden durumu nicedir?

Düne göre artmış mıdır, azalmış mıdır?


1946’da başlayan serüven

Ülkemizde 1946 yılına kadar sendika kurmak yasaktı.

Zaten doğru dürüst üretim tesisi yoktu ki, işçi olsun, sendika olsun!

Cumhuriyetin ilk yıllarında, 1938 yılında çıkarılan Cemiyetler Kanunu’nda, “Sınıf esasına dayalı cemiyet kurulamaz” ifadesi vardı, bu nedenle sendika da kurulamıyordu.

1946 yılında bu kanunda değişiklik yapıldı, “Sınıf esasına dayalı cemiyet kurulamaz ifadesi” kaldırıldı.

Böylece sendika kurulmasının önündeki engel kaldırılmış oldu.

İlk sendikalar, sosyalizmi benimseyen partiler tarafından kuruldu.

Türkiye Sosyalist Partisi ve Türkiye Sosyalist Emekçi ve Köylü Partisi, ülkemizde sendikalaşmayı başlatan partiler oldu.

Bu sendikalar, kurulduğundan birkaç ay sonra, 17 Aralık 1946 tarihinde sıkıyönetim tarafından kapatıldı.

Bu kapatmalardan kısa bir süre sonra, 20 Şubat 1947 tarihinde “Sendikalar Kanunu” çıkarıldı.

Böylece ülkemizde kanuna dayalı sendikalaşma dönemi başlamış oldu.

Türkiye’de sendikalaşmanın ilk evresi, 1948-1963 yılları arası kabul edilir.

İlk yıllarda çalışan işçilerin sendikaya üye olma oranı yüzde 26 civarındaydı.

1963 yılında bu oran 10 puanlık artışla yüzde 36’ya yükseldi.


1960 darbesinden sonra başlayan dönem

27 Mayıs 1960 askeri darbesinden sonra ülkemizde yeni bir dönem başladı.

Temel hak ve özgürlükler güvence altına alındı, demokratikleşme süreci başlatıldı.

Sendikacılığın gelişmesinin önündeki engeller kaldırıldı.

İşin tabiatına aykırı, ama kabul edelim ki, gerçek böyle!

1963 yılında çıkarılan kanunla işçiye ilk defa “grevli toplu pazarlık” hakkı verildi.

1967 yılında DİSK’in kurulmasıyla sendikalar arasında rekabet arttı ve sendikalı işçi sayısı hızla arttı.

1966 yılında sendikalı işçi sayısı 374 bin iken, bir yıl sonra bu sayı 835 bine yükseldi.

1970’de 1 milyon 200 bin, 1971’de 2 milyon oldu.

1980 yılına gelindiğinde sendikalara kayıtlı işçi sayısı 5 milyon 721 bine ulaşmıştı.


Ve 1983 sonrası…

12 Eylül 1980 darbesi hafif sarssa da, sendikalaşma oranını fazla etkilemedi.

1984 yılında sendikalaşma oranı yüzde 55.89 idi.

1994’te bu oran pik yaptı, yüzde 69.31’e ulaştı.

2000’li yıllarda tekrar 15 yıl önceye dönüş görüyoruz.

2001 yılında sendikalaşma oranı yüzde 56.88 idi.


AKP döneminde sendikalaşma

Sizi daha fazla rakamlara boğmak istemiyorum.

Özet olarak söylersem, AKP döneminde sendikacılık büyük kan kaybetti.

Size önce 2013, sonra 2016 ve 2019 rakamlarını vereyim.

2013 yılında, ülkemizde bulunan 11 milyon 628 bin 806 işçiden sadece 1 milyon 32 bin 166’sı sendikalara üye idi.

Yani sendikalaşma oranı yüzde 8. 87!

Son üç yılda sendikalaşma oranında biraz kıpırdama var.

2016 ocak ayı rakamlarına göre, ülkemizdeki işçi sayısı 12 milyon 663 bin 783.

Bu işçilerden sadece 1 milyon 514 bin 53’ü sendikalı.

Son sendikalaşma oranı, yüzde 11.96.

Ve 2019 rakamları…

Ocak 2019’da ülkemizdeki işçi sayısı 13 milyon 411 bin 983.

Yine aynı tarihe göre, sendikalı işçi sayısı, 1 milyon 859 bin 138.

Sendikalaşma oranı, yüzde 13.86.    

Kocaeli’nde durum ne?

Dün yazı işlerindeki arkadaşlar çıkardılar.

2015 ve 2018 rakamlarını vereceğim size.

Rakamlar resmi.

2015 Temmuz rakamları…

Kocaeli’nde sigortalı olarak çalışan 410 bin 216 işçi var.

Bunların sadece 74 bin 335’i sendikalı.

Oranlarsak, ilimizdeki işçilerin yüzde 18.12’sinin sendikalı olduğu sonucu ortaya çıkar.

Aralık 2018 rakamlarına göre ise ilimizdeki işçi sayısı, 544 bin 194.

Bunlardan 122 bin 335’i sendikalı.

Son sendikalaşma oranı, yüzde 22.48.

Kocaeli’ndeki sendikalaşma oranı, gördüğünüz gibi Türkiye ortalamasından daha iyi.

Türkiye’de son sendikalaşma oranı, yüzde 13.86…

Kocaeli’ndeki sendikalaşma oranı ise yüzde 22.48.

Özetle…

Türkiye geneline bakarsak, ülkemizde her 100 işçiden sadece 13-14’ü sendikalı.

Bunun tabii değişik nedenleri var.

İktidarın, sendikalaşmaya bakış açısı önemli…

Sendikaların, gerçek işlevlerini yapıp yapmamaları önemli…

İşverenlerin, sendikacılık kültürü önemli…

Ülke ekonomisinin, sendikacılığı kaldırabilecek kadar güçlü olması önemli…

Bütün bunlar bir başka yazı konusu.

Ancak şu kadarını belleğinizin bir tarafında tutun!

1994 yılında sendikalaşma oranı yüzde 69.31 idi, 26 yıl sonra bugün sendikalaşma oranı yüzde 13.86.

Biliyorsunuz, bu 26 yılın son 18 yılında AKP iktidarda.

Türkiye, işçi haklarında nereden nereye!

***

Sevgili okurlarım, sizlerle 1 Mayıs İşçi Bayramı’nda işçilerin sendikalaşma durumunu paylaşmaya çalıştım.

Tüm işçi okurlarımın bayramını kutluyorum.

 

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar M.Tanzer Ünal - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Kocaeli Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Kocaeli Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.

02

İzmi̇tli̇ - SAYIN TANZER BEY,SENDİKALAR İŞÇİNİN HAKKINI KORUMAYI BIRAKIP,KENDİ MENFAATLERİNİN GEREĞİNİ YAPIYORLAR.27 SENE TÜRK İŞ E BAĞLI HARB İŞ SENDİKASINA ÜYE İŞÇİ OLARAK ÇALIŞTIM.27 SENE SENDİKAYA AİDAT VERDİM.SENDİKA BANA NE VERDİ KOCA BİR HİÇ.TÜRK İŞ VE BAĞLISI SENDİKALAR ZATEN SARI SENDİKALARDIR.HÜKÜMET NE VERİRSE ALIR GELİRLER.KALANI KAYIKÇI KAVGASIDIR.AMA İŞ KENDİLERİNE PARASAL YÖNDEN GELDİĞİ ZAMAN İŞÇİ ARKADAŞI 6730 TL 1 YILLIK KIDEM TAZMİNATI ALIRKEN,SENDİKA YÖNETİMİ KENDİ BAĞLADIKLARI HÜKÜMLE İŞÇİ ARKADAŞININ 4 KATI 26BİN 920 LİRA 1 YILLIK KIDEM TAZMİNATI ALIRLAR.

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 30 Nisan 22:21
01

Ersoy Kandemir - Flormar işçilerinin sendikal hak istediği için işten çıkarıldığı günleri taa İsviçrelerden itirazların yükseldiği günleride ilimizin milletvekillerinin duruşunu da iyi hatırlıyorum!

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 30 Nisan 21:48


Anket Kocaeli Valiliği'nin aldığı koronavirüs tedbirlerini yeterli buluyor musunuz?