BARINAK BULAMAYAN DÜŞMAN

Günlerden beri bütün dünya, biz insanların hayatına kasteden bir virüsle savaşıyor. Çıplak gözle görülemediği için hangi ortamlarda ve nerede olduğu saptanamayan bir yaratık. En tehlikeli düşmanlar görülemezler olduğuna göre ona karşı çok temkinli savaşmamız gerekiyor.

Ama bu düşmanın çok büyük bir zaafı var: Belli zaman içinde bir insanın içine  işleyip üreyeceği bir hücre bulamaz ise yaşamına devam edemiyor. Neslinin sürebilmesi için tek şansı bu. 

Bu durumda biz insanlar açısından akıl ve mantık ne gerektiriyor? Onun bulunabileceği ortamlardan, kişilerden ve unsurlardan  uzak durarak bize ulaşmasını engellemek. Zaten bütün dünya bunu yapıyor.  Yani işin özü zararlı ile konukçu insan arasındaki ilişkiyi keserek düşmanı barınaksız  bırakmak. Böylece bizim dışımızda ömrünü tamamlayıp ortadan kalkmasını sağlamak. Bir savaş sırasında, sahip olduğumuz ormanlık alanlarda göremediğimiz ama varlığından haberdar olduğumuz düşman askerlerinin, yiyeceği her şeyi ortadan kaldırıp açlıktan ölmelerini sağlamak gibi bir uygulama..

Coronavirüse karşı bu tarz mücadele aklıma nematodları getirdi. Çünkü ikisine karşı savaşta tuhaf ama çok belirgin bir paralellik var.

Nematodlar bitkilerde yaşayan, virüsler gibi ancak mikroskop yardımıyla görülebilen, çoğunlukla ipliksi yapıda, kıl gibi  yaratıklar. Genelde renksiz ve saydamlar. Toprakta yaşayıp zamanı gelince bitkilerin bünyesine işleyip besleniyorlar. Virüsler gibi yağmur, rüzgar bitki artıkları, ayağa bulaşan topraklar, toprak işleme aletleri, fidan  ile yayılıyorlar.

Bu konuda en tipik örnek patates nematodları. Patatese arız olan 3 cins nematod var. En bilinenin bilimsel adı Ditylenchus destructor. Domates ve patlıcana da arız oluyor ama tercihi hep patates. Bu yüzden ona patates nematodu diyorlar.

Çıplak gözle görülmediklerinden varlıkları, geride bıraktıkları tahribattan anlaşılıyor. Özellikle son yıllarda evinize götürdüğünüz patatesler üzerinde gördüğünüz çürükleri ve lekeleri bu görünmez nematodlar yapıyor. Bu nematodun vazgeçemediği konukçusu  patates  olduğuna göre sadece insana arız olan coranavirüsle benzerliğinden hareketle yapılacak iş onu patatesten uzak tutmak. Bunun için yapılacak uygulama çok basit: Onun varlığının saptandığı yerlerde bütün nesli ortadan kalkıncaya kadar patates tarımını durdurmak. Patates bulamayınca varlığı belirlenen alanlarda zoraki tercih ettiği  domates ve patlıcan dikmeyip şartlar elveriyorsa  yiyip beslenemedikleri fasulye ve mısır tarımı yapmak. Üstelik aralarında  yiyebildikleri bitkiler olabilir düşüncesiyle tarladaki bütün yabani bitkileri ortadan kaldırmak. Bu uygulamalar sonunda topraktaki bütün nematodlar barınaksız kalıp açlıktan ölüyorlar. Bu mücadelenin etkinliği nedeniyle bazı yörelerde Tarım Bakanlığı kanalıyla patates tarımının  belli süreler için yasaklanmış olduğunu hatırlıyorum.

Evden dışarı çıkışa yapılan kısıtlamalar sonucu bu nematodlar gibi  barınacak hücre bulamayan virüsler de ölecekler. Ancak “zararlı” ile “konukçu” arasındaki irtibatı, coronavirüs nedeniyle kendi davranışı ile kesen insanoğlu nematod durumunda irtibatı kestiren durumunda oluyor.  

Görüyor musunuz…Dünyada süregelen “doğal denge” içinde sebep – sonuç hatlarında birçok paralellik  var. Bu da o  onlardan biri…

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Necdet Güler - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Kocaeli Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Kocaeli Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Anket Fethiye Caddesi için hangi projeyi beğendiniz?