Türkiye, basın özgürlüğünde dünyada kaçıncı sırada?

Geride bıraktığımız 3 Mayıs, Dünya Basın Özgürlüğü Günü idi…

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 1993 yılında aldığı bir karar ile 3 Mayıs tarihinin tüm dünyada Dünya Basın Özgürlüğü Günü olarak kutlanmasına karar verildi.

Günün kutlanmasındaki amaç; basının demokrasiyi korumaktaki rolünü vurgulamak, etik gazeteciliği ön plana çıkarmak ve dünyada basının aşırı sansür edildiği ülkelere bir mesaj göndermek. Bunun yanında gün boyu çeşitli organizasyonlar ile görevini yaparken öldürülen gazetecileri anmak ve yetkililere sorumluluklarını hatırlatmak.

2019 yılının ana organizasyonu ise UNESCO, Afrika Birliği Komisyonu ve Etiyopya işbirliği ile 1 - 3 Mayıs günleri arasında Addis Ababa şehrinde gerçekleştiriliyor. Üç gün süren konferanslarda dünyada basın özgürlüğünün genel vaziyeti ve ülkelerin özel durumları konuşuluyor.

Bu yılki organizasyon için seçilen tema özellikle seçimler ve manipülasyona vurgu yapıyor: "Dezenformasyon çağında demokrasi, gazetecilik ve seçimler için medya."

TÜRKİYE'NİN DURUMU

Dünya genelinde basın özgürlüğü önündeki engellerin ve sorunların tartışıldığı günde gözler bir kez daha Türkiye'nin her yıl kötüleşen karnesinde.

Son birkaç yıldır bazı endekslerde 'özgür olmayan' kategoride yer alan Türkiye, kısa süre öncesine kadar 'kısmen özgür' ülkeler arasındaydı. Sınır Tanımayan Gazeteciler Örgütü'ne (RSF) göre şu an 180 ülke arasında 157. sırada bulunan Türkiye 2018'deki durumunu ve sıralamasını aynen devam ettiriyor. 2017'deki değerlendirmeye göre 2018'de 4 basamak gerilemiş olan Türkiye aynı zamanda dünyada en fazla gazetecinin hapiste olduğu ülke olarak kayda geçiyor.

TÜRKİYE GERİLİYOR

Sınır Tanımayan Gazeteciler Örgütü'nün 2019 raporu yayımlandı; Türkiye 157. Sırada

Basın özgürlüğü sıralamasında Norveç yine ilk sırada yer aldı. Norveç’i Finlandiya ve Danimarka ve İsveç izledi.

Belarus ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti Türkiye’nin üst sıralarında yer aldı. Türkiye’yi 155'inci sırada Ruanda takip ediyor.

Çin 177. sırada bulunurken 180'inci sırayı ise Kuzey Kore aldı.

Her ne kadar hapiste olan gazetecilerin sayısı farklı kuruluşlarca farklı kriterlere göre değerlendirilse de tüm sonuçlar Türkiye'yi açık ara en kalabalık basın hapishanesi yapıyor.

Şubat, Mart ve Nisan aylarında yayınlanan 2019 raporları ışığında Uluslararası Basın Enstitüsü'ne (IPI) göre 162, Türkiye Gazeteciler Sendikası'na (TGS) göre 142, Çağdaş Gazeteciler Derneği'ne (ÇGD) göre 139 ve Bağımsız Gazetecilik Platformu P24'e göre ise en az 146 basın çalışanı cezaevinde.

Bu gazetecilerin çoğunluğu üç temel suçlama ile hapis yatıyor: Darbe, terör örgütü üyeliği ve terör propagandası.

MEDYANIN YÜZDE 95'İ HÜKÜMET ETKİSİ ALTINDA

Uluslararası Basın Enstitüsü’nün hazırladığı rapora göre 15 Temmuz 2016’dan beri kapatılan medya kuruluşu ve basımevi sayısı 170’e ulaşırken, Türkiye hükümeti medyanın yaklaşık yüzde 95’ini etkisi altına aldı.

Hükümet yetkilileri hapiste olanların gazeteci olmadığını, olanların da gazetecilikten ötürü hapiste olmadığının her fırsatta altını çiziyor. Ne var ki, iddianamesi yazılmamış çok sayıda kişi hangi suçların hangi gerekçelerle istinat edildiğini bilmeden aylar ve hatta yıllarca hapiste yargılanmayı bekleyebiliyor.

İdddianameler açıklandığında ise dava dosyalarında köşe yazıları, yayınlanan haberler, atılan tweetler, yapılan röportajlar, hakkında suçlama olan bir başkası ile telefon görüşmesi veya 'üye olmadan terör örgütüne yardım' gibi suç istinatları olduğu ortaya çıkıyor.

Bunun en son örneği Cumhuriyet Gazetesi çalışanlarının "üye olmamakla birlikte terör örgütüne yardım" suçlamasıyla yargılandığı ve 14 çalışanının 7 yıl 6 aya varan hapis cezalarına çarptırıldığı duruşma olmuş, 8 isim tutuksuz yargılanmak üzere serbest bırakılmıştı. Geçtiğimiz hafta hapis cezaları onanan 7 gazeteci yeniden cezaevine girdi. Aralarında karikatürist Musa Kart ve köşe yazarı Kadri Gürsel'in de bulunduğu 8 isim şimdi tekrar hapiste. Bu tip kararlar Türkiye'de ve uluslararası düzeyde tepki çekmeye devam ediyor.

Bununla birlikte geçtiğimiz birkaç yıl süresince Almanya, Fransa, Hollanda gibi ülkelerden gelen yabancı gazetecilerin gözaltına alınması, tutuklanması da yurtdışında dikkatleri Türkiye'ye çekiyor ve uluslararası kamuoyunun tepkisini topluyor.

FREEDOM HOUSE

RSF endeksinde son 12 yılda toplam 56 basamak düşüş yaşayan Türkiye, ABD merkezli düşünce kuruluşu Freedom House'un 2019 raporuna göre de bir kez daha geriledi ve puanı 31'e düştü. 'Basının özgür olmadığı ülkeler' arasında yer almaya devam eden Türkiye'de "adil ve şeffaf seçimler için gerekli ortamın oluşmasının iyice zorlaştığı kaydedildi.

Geçtiğimiz üç yıl içerisinde yaşanan olağanüstü hal, medya sahipliğindeki değişimler ve yapılan RTÜK ve internet düzenlemeleri Türkiye'nin imajını daha da bozan faktörler durumunda.

AVRUPA GENELİNDE BASIN ÖZGÜRLÜĞÜ!

Avrupa kıtasında da durum eskisi kadar iyi gitmiyor. Özellikle gazetecilerin güvenliğine ilişkin endişeler artmış durumda. Yolsuzluk araştırmaları yapan gazeteciler hayatını kaybedebiliyor.

Sınır Tanımayan Gazeteciler Örgütü'ne göre AB ve Balkanlar basın özgürlüğü ve güvenliği endekslerinde yüzde 1,7 ile en yüksek ikinci gerilemeyi yaşayan bölgeler. Son olarak Kuzey İrlandalı gazeteci Lyra McKee'nin protestoları haber yaparken nereden geldiği belirlenemeyen bir silahın ateşlenmesi sonucu vurularak öldürülmesi büyük tepkilere neden oldu. Bunun yanı sıra Malta, Slovakya, Bulgaristan, Sırbistan ve Karadağ'da gazetecilere fiziksel ve sözlü saldırılarda ciddi artışlar yaşandı.

Daha önce de Maltalı gazeteci Daphne Caruana Galizia bombalı saldırı ile hayatını kaybetmiş, bunun sonucu ülkedeki gazetecilerin maruz kaldığı yargı usulsüzlükleri ve tehditlerin ortaya çıkmasıyla Malta endekste 18 sıra birden gerileyerek 65'inciliğe düşmüştü.

Benzer şekilde Slovakya'da da yolsuzlukları araştıran gazeteci Jan Kuciak suikaste uğramış ve bu nedenle ülke endekslerde 10 sıra birden gerileyerek 27'nciliğe inmişti. Çek Cumhuriyeti ve Sırbistan da 11 ve 10 basamak gerileyerek Avrupa'daki genel düşüşe katkı yapan ülkeler oldu. (Alıntı- Sertaç Aktan –euronews.com) 

ACI BİR TABLO

 Yukarıdaki yazıya göre, Türkiye’de gazeteler ve gazeteciler içler acısı durumda…

Dünya’da basın özgürlüğünde 154’üncü sıradayız…

Ne kadar acı bir tablo değil mi?

GAZETECİLİK SUÇ DEĞİLDİR

CHP Kocaeli milletvekili Tahsin Tarhan, muhabirinden medya yöneticisine kadar basın ve medya alanlarında emek veren tüm gazetecilerimizin basın özgürlüğü gününü kutladı. Tarhan’ın açıklaması şöyle;

 “Keşke bu kutlama cümlesini gazetecilerin çalışma ve yaşama koşullarıyla basın kurumlarının faaliyetlerine yönelik olumlu ifadelerle tamamlayabilseydim. Ne yazık ki her sene bir önceki seneyi aratan bir tabloyla karşı karşıya kalıyoruz. Şairin dediği gibi “hava kurşun gibi ağır.”

 DENGE-FREN MEKANİZMALARI

 “Yaptığı haber nedeniyle hiçbir gazetecinin hapiste olmaması gerek. Hiçbir basın kurumu “bu meseleyi haber yaparsam bana ceza verirler, gelirlerimi keserler” diye korkmamalı. Çünkü gazetecilik suç değildir. Demokrasiyi tamamlayan bir unsurdur basın özgürlüğü. Basının özgür olmadığı, gerçekleri yazıp iktidarı sorgulayamadığı yerlerde kuvvetler ayrılığı işlemez, başta yargı bağımsızlığı olmak üzere denge-fren mekanizmaları etkin hale gelemez.”  

 ÖZGÜRLÜK VE DEMOKRASİ

 “Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi'nde Türkiye, 180 ülke arasında 154'üncü sırada. Son 10 yılda yaklaşık 11 bin basın mensubu işsiz kaldı. 85 gazeteci hâlâ tutuklu. Bu tablonun sorumlusu basını baskı altında tutan iktidardır. Haber yapan gazeteciler çok kolay bir şekilde tutuklanıyor. Son infaz düzenlenmesi acı bir şekilde bize gösterdi ki çete liderlerini bile serbest bıraktıran hükümet sıra tutuklu gazetecilere gelince adım atmaya yanaşmamakta. Gazeteciliğin korkuyla terbiye edildiği bir ülkede halkın haber ve bilgi edinme hakkı korunamaz. Artık Türkiye demokratik olmayan ülke olarak tanımlanıyor bilimsel araştırmalarda. Bu sonuca şaşmamak lazım. Haberin özgürce dolaşamadığı bir toplum demokrasiden uzaklaşır”

 “Bu ayıbın son bulması çağrımı yeniliyorum. Basın özgürlüğü sadece basın emekçilerinin özgürlüğü değildir çünkü. Gazetelerin gerçekleri yazdığı bir ülkede, ancak vatandaşlar korkusuz yaşayabilir”

**

Gazetemiz yazarı Fahri Örengül, Dünya Basın Özgürlüğü nedeniyle bana mail gönderdi… Birlikte okuyalım;

BASIN ÖZGÜR MÜ?

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) 2019 yılı başında yayınladığı, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne (AİHS) taraf 47 devletin 1959-2018 yılları arasında yol açtığı toplam 777 ifade özgürlüğü ihlalinin 321’inin (yaklaşık % 41’inin) Türkiye tarafından gerçekleştirildiğini gösteriyor. Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi'nde Türkiye, 180 ülke arasında 154'üncü sırada. Son 10 yılda yaklaşık 11 bin basın mensubu işsiz kaldı. 85 gazeteci hâlâ tutuklu. İfade özgürlüğü başkaları,özelikle iktidar tarafından “sakıncalı” görülen düşünceler için ortaya çıkmış bir hak.

Birçok hakka bünyesinde yer veren basın ve ifade özgürlüğü ile hukuk devleti,yargı bağımsızlığı yani demokrasi arasında doğrudan bir ilişki vardır.İfade özgürlüğü o ülkedeki demokrasinin varlığını yada yokluğunu ortaya koyan turnusol kağıdı gibidir.En temel demokrasi ölçüsünü basın özgürlüğü verir.

AİHM’ye göre de ifade özgürlüğü demokrasinin temelini oluşturur. Avrupa insan hakları mahkemesi bir kararında “[İfade özgürlüğü] toplumun ilerlemesi ve her insanın gelişmesi için esaslı koşullardan biri olan demokratik toplumun asıl temellerinden birini oluşturmaktadır. İfade özgürlüğü, yalnızca lehte olduğu kabul edilen veya zararsız ya da ilgilenmeye değmez görülen bilgi veya düşünceler için değil, aynı zamanda devletin veya nüfusun bir bölümü için saldırgan, şoke edici veya rahatsız edici bilgi ve düşünceler için de uygulanır. Bunlar, çoğulculuğun, hoşgörünün ve açık fikirliliğin gerekleridir; bunlar olmaksızın demokratik toplum olmaz.” demektedir.

Bugün demokrasinin dördüncü gücü olan basın tekellerin ve yakıcı iktidarın elinde gerçek işlevini yerine getirememektedir. Yanını yargı bağımsızlığı eksikliğini de buna eklerseniz vay basınımızın ve demokrasimizin haline.İfade özgürlüğü,demokrasi,hak ve hukuk için mücadele eden basın emekçilerinin basın özgürlüğü gününü ,er yada geç bu özgürlüğe kavuşma umudumla gönülden  kutluyorum.”

TÜRKİYE’DE GAZETECİLİK!

Tarhan’ın ve Örengül’ün Dünya Basın Günü ile açıklamaları böyle…

Şu bir gerçek ki; Türkiye’de gazetecilik yapmak zor…

Ne kadar zor olduğu da, dünyadaki sıralamamızdan belli oluyor.

Eşek sütü deyip geçmeyin

Antalya'da, turizmi bırakıp, 12 yıl önce eşek çiftliği kuran Mehmet Ali Yalçın, litresi 100 liradan eşek sütü satıyor. Günde bir eşekten yarım litreye yakın süt alabildiklerini belirten Yalçın, "Eşek doymaz, sürekli yem versen sürekli yer. Masrafı çok" dedi. Yani eşek sütü deyip geçmeyin, litresi altınla karışıyor…

Kocaeli, TGF çatısı altında

Türkiye Gazeteciler Federasyonu, koronavirüs salgını nedeniyle 61. Başkanlar Konseyi toplantısını interaktif bir ortamda gerçekleştirdi. Başkanlar Konseyi toplantısında, TGF’ye başvuru yapan Antalya Basın Cemiyeti ve Kocaeli Medya Mensupları Cemiyeti’nin üyelikleri kabul edildi. Antalya Basın Cemiyeti başkanı İbrahim Akkaya ve Kocaeli Medya Mensupları Cemiyeti Başkanı Bahar Kaymakçı Erdoğan, TGF çatısı altında olmaktan mutlu olduklarını belirttiler. Biz de hayırlı olsun diyoruz.

Telefonlarımıza en çok bu uygulamaları indirdik

Ajans Press’in, WeAreSocial verilerinden elde ettiği bilgilere göre, 2019 yılında en çok indirilen uygulamalar belli oldu. Böylelikle popüler konuşma uygulaması WhatsApp Messenger birinci sırada yer alırken, ikinci sıraya Facebook, üçüncü sıraya ise Facebook Messenger’ın yerleştiği kaydedildi. İlk 10’da yer alan diğer uygulamalar ise Wechat, Instagram, Tiktok, Alipay, QQ, Taobao, ve Baidu oldu. Öte yandan en çok indirilen mobil oyunlara bakıldığında ilk sırayı Pubg’nin aldığı gözlendi.İkinci sırada ise uzun süredir var olan Candycrush Saga yer alırken, üçüncü sıraya Honour Of Kings’in yerleştiği saptandı.

5 MAYIS 1990

Star TV yayın hayatına başladı.

GÜNÜN SÖZÜ

"Edepli edebinden susar, edepsiz de ben susturdum zanneder." – Mevlana

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Mesut Akbulut - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Kocaeli Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Kocaeli Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.


ELEMAN ARANIYOR

YAFA İnşaat A.Ş. olarak İzmit projemizde değerlendirmek üzere; - Mobil Vinç, Greyder, Silindir, Beko-Loder ve - Lastikli Loder operatörleri, - Bet...

0533 382 15 64

KİRALIK OFİS

İzmit Belediye İşhanı 7. kat, eşyalı Deniz manzaralı, 28 m2 kiralık ofis

0 532 344 19 97

HİDROS GRUP BÜNYEMİZDE ÇALIŞTIRILMAK ÜZERE ARKADAŞLAR ARIYORUZ

Yurtiçi Satış bölümüne; * Teknik okul veya Ön lisans mezunu * Askerlik vazifesini yerine getirmiş 28 yaşını geçmemiş * Ehliyetli ,araç kullanabil...

0262 335 63 66 /67/68/69

SEVKİYAT ŞOFÖRÜ ALINACAKTIR

- 20- 40 Yaş aralığında - İstanbul ilinde tüm semtleri bilen - B Sınıfı Sürücü ehliyetine ve SRC belgesine sahip - İzmit-Başiskele-Kullar çevresin...

0 262 349 50 81-83-84

SATILIK DUBLEKS DAİRE

- Lüks + lüks - Lebiderya manzaralı - 298 m2 dublex daire - 4 Oda, 2 Salon, 2 Teras - 2 Banyo, 2 Mutfak, kombili - Asansörlü ve otoparklı - T...

0545 200 04 04

ELEMAN ARANIYOR

- İş yerimizde - İmalatçı, mekanik bakımcı ve montaj yapacak, - 20 ila 45 yaş arası, - Askerliğini yapmış, - MYK belgeleri ve eğitim sertifikal...

0262 335 51 15 OLCAY ÇELİK YAPI VE MAKİNE İMALAT BAKIM ONARIM A.Ş.

ACİL ELEMAN ARANIYOR

İddAa bayiine ­­­- İzmit merkezde ikamet eden, ­­­- Haftada 4/5 gün ve ­­­- Saat 14:00-22/23:00 arasında çalışacak - Emekli bay eleman aranıyo...

SATILIK DUBLEX DAİRE

- Lüks + lüks - Lebiderya manzaralı - 298 m2 dublex daire - 4 Oda, 2 Salon, 2 Teras - 2 Banyo, 2 Mutfak, kombili - Asansörlü ve otoparklı - T...

0545 200 04 04

SAHİBİNDEN SATILIK DÜKKAN

Başiskele Sanayi Sitesi’nde dış cepheleriyle toplam 500 m2, iç cepheleri 195m2 kullanım alanı olan 2’li dükkan

0537 308 16 63 NİHAT BAKLACI

İKİZLER KURBANLIK

Büyükbaş ve küçükbaş kurbanlık satım ve kesimi yapılır. Büyükbaş hayvanda hisse verilir.

0533 214 85 04 İKİZLER KURBANLIK

Anket Fethiye Caddesi için hangi projeyi beğendiniz?