Çağının önünde koşan adam; Avni Öztüre

Bir insan düşünün; henüz 16 yaşında bir lise öğrencisi ve “Demet” adlı bir dergi çıkarıyor. Yasal açıdan da böyle bir görev üstlenmesi mümkün değil. Okul yönetiminin de haberi yok!

Okuldan ayrılmak zorunda kalıyor.

İstanbul Erkek Lisesi’ne giriyor.

Burada okurken de gazete ve dergilerde şiirleri, köşe yazıları, dizi yazıları yayınlanıyor.

İzmit’in Kurtuluş Destanı” adını taşıyan ilk şiiri 1938’de, henüz 13 yaşında iken yayınlanıyor.

1942 sonrası çeşitli dergi ve gazetelerde yayınlanan yazıları ve şiirleri de ağırlıklı olarak İzmit üzerinedir.

1943’de üçüncü eseri, tefrika olarak yayınlanıyor. Konusu, “İki gencin Cenubu Şark dağlarında –Güneydoğu’da- iki ay ölümle mücadelelerini” yansıtıyor.

Henüz 25’ine gelmeden, yaşından daha çok sayıda dergi ve gazetede hem de zamanının en ünlü sanat adamlarıyla birlikte yazı kadrolarında yer alıyor.

Yarışmalara katılıyor, ödüller kazanıyor.

1944 yılında “Sahne”, 1955 yılında “Yeniden” adlı şiir kitapları yayınlanıyor.

“Baharın Son Yolcusu” adlı tefrika edilmiş bir romanı da var.

Bütün bunlar,  Avni Öztüre’nin şair, öykücü, romancı, yazar kişiliğini yansıtıyor.

Avni Öztüre, uzun ve zahmetli bir emek sonrası yayımladığı “Nicomedia-İzmit Tarihi eserinin girişinde diyor ki;

“ İzmit’te doğmuşum. Yıl 1925. Eylül 19. Babam, “Yüzbaşıoğlu Mustafa” tarafından 4, annem “Coşkunoğlu Nimet” tarafından 5 kuşağımız İzmit doğumlu. Oğlum Numan ile kızım Devlet’i, benden bir kuşak daha fazla İzmitli oldukları için kıskanırım.

Bir insan böylesine mi sever yaşadığı kenti ve insanlarını?

Öztüre, 1945 yılında Ankara Tapu Kadastro Okulu’ndan Topograf olarak mezun olur..

Bu nedenle belediyecilik var yazgısında.

Askerlik öncesi Tarım Bakanlığı’nda Harita Ekip Şefi, askerlik sonrası Emlak Bankası’nda Fen Eksperi ve İzmit Belediyesi’nde Fen İşleri yönetici olarak çalışır..

İzmit Belediyesi’ndeki kısa süreli görev döneminde;

- Pertev Paşa Külliyesi ( Yeni Cuma Camii) çevre düzenlemesi,

- Ucuz Konut Yasası’nın uygulanması,

- Kamu taşınmaz mallarının tapulanması,

- Adsız sokaklara İzmit’e yararı dokunmuş ve İzmit’i onurlandırmış kişilerin adlarının verilmesi, gibi hizmetlerin yanı sıra, yakın arkadaşı, dostu Naci Girginsoy’la birlikte, Türkiye’de ilk kez  “Bizim Şehir” adlı belediyecilik gazetesini yayımlar.

1956 yılı kasım ayında “parti çıkarları kent çıkarlarının önüne geçiyor” diye isyan ederek, memuriyet yaşamını noktalar.

1957 yılında üç yakın arkadaşı Süleyman Gökyar, Ahmet Sakızlı ve Alaaddin İkiz’le ortak, Körfez İnşaat Şirketi’ni kurar.

Kendi deyimi ile, “İzmit’in kentsel mimarisini kalfa egemenliğinden kurtarmak” düşüncesiyle,  İmar Uygulama Planları yapılmış olan kentin doğu girişinde, bugünkü adıyla Leyla Atakan caddesi üzerinde, Körfez Blok Apartmanlarını inşa eder.

Öztüre, bağımsız iş yaşamında da yaptığı her işe “kamu hizmeti” olarak bakan idealist bir aydın insandır.

1957’de İzmit’in ilk turistik tesisi olan Pina Motel’i gerçekleştirir.

O yıllarda Körfez, yüzlerce balık türünü, Istakozunu ve Pina adı verilen büyük istiridyelerini barındıran bir akvaryum gibidir.

Öztüre, 1962’de İzmit’in gurur kaynağı olan Yurt Sineması’nı inşa eder..

Getirdiği en güzel filmler ve tiyatrolarla, bir “Kültür Merkezi” oluşturur.

Kıyı Sitesi, Dağ Sitesi gibi doğaya saygılı, estetiğe önem ve öncelik veren toplu yaşam alanları inşa eder.

BELEDİYECİLİK YÖNÜYLE AVNİ ÖZTÜRE…

Öztüre, 1971’de, Yarımca Belediyesi Başkan Yardımcılığı görevini üstlenir.

Yarımca’yı “köy” kimliğinden çıkarıp “kent” kimliğine kavuşturan, geleceğin ilk modern yerleşim alanlarını planlayan O’nun kafasıdır.

Daha da ötesi, kültür merkezi İstanbul’u kıskandıracak boyutta, ülkemizin ve dünyanın en ünlü sanat insanlarını Yarımca Kiraz Festivalleri ile bu beldeye taşır.

5 bin kişilik açık hava tiyatrosu, sahildeki Türk Kahvesi ve Yarımca Müzesi O’nun düşünce ve emeğinin ürünleri arasındadır.

 İzmit’te bir “ilk” olarak, Nicomedia-İzmit Tarihi” adlı eserini, 18 yıllık çileli bir araştırma ve emeğin ürünü olarak, kendi olanakları ile yayımlar.

Bu eserin araştırma aşamasında kendi emeği ile bulup ortaya çıkardığı 1200 kadar tarihi parça ile kurulan “Yarımca Müzesi” de bir “ilk” olma niteliği taşır.

Ne yazık ki, tarih bilinci özürlülerin hoyratlığı bu müzenin günümüze ulaşmasını engeller.

Avni Öztüre, Türkiye’nin ilklerinden biri olan Marmara ve Boğazları Belediyeler Birliği’nin de kurucuları arasında yer alır ve ilk Genel Sekreteri olur.

Birlik, Öztüre zamanında kültür ve sanat etkinliklerine büyük önem veriliyor. Marmara Bölgesindeki festivallerin koordine edilmesi kararlaştırılıyor ve uygulanıyor.

Yine aynı yıllarda “Bölgesel Plan” fikri ortaya atılıyor.

Deniz ve Göller Bakanlığı kurulması öneriliyor.

1975 yılında, Marmara Bölgesi’nin jeolojik yapısı üzerinde çalışmalar yapılıyor.

Marmara Bölgesi ve özellikle de İzmit yöresinin 1. derece deprem bölgesi olduğu, dolgu alanlarına yapılan binaların ve çok katlı binaların denetlenmesi, birliğe üye belediyelerin tümü için bilimsel bir jeolojik harita yaptırılması öneriliyor.

Bütün bu çalışmalar, uzun erimli bakış açılarını, zengin bir entelektüel birikimi gerektiriyor.

Bu birikim, şair, yazar, araştırmacı, tarihçi, haritacı ve belediyeci olan Avni Öztüre’de mevcuttur.

BABAYA SERZENİŞ…

Avni Öztüre’nin bütün yaşamı şiirle, sanatla iç içedir.

Ancak, o günün değer ölçülerine göre, şiir yazmak, “adam olmanın” ölçütlerinin dışındadır!

Henüz 23 yaşında, 1947 yılında yayınladığı ve “Bu bir fevkalade gecedir” adını verdiği şiir kitabının önsözünde, babasına yazdığı ileti ilginçtir.

“ Babam Mustafa Cemal Öztüre’ye;

İstediğiniz gibi bir evlat olamayışımın sebebini şiirle uğraşmamda görürsünüz. Belki de haklısınız, ne yapayım ki elimden, istediğiniz gibi olmak gelmiyor. Bir ara, dilediğiniz gibi yaşamayı denedimse de, zoruma gitti. Sadece yemek içmek, rahat yaşamak, günü gelince elimi eteğimi çekmek şu dünyadan.  Hayır baba, bu benim harcım değil. İstersen, “hala bizim çocuğun adamlıkta gözü yok” diyerek bana ve şiire karşı haksızlıklarına devam et. Fakat müsaade et de , ben dilediğim gibi hareket edeyim.

Dünya ölümlü dünya baba. İnsan her an ölebilir. Sonra, yaşım ilerledikçe -bir şey yapamamış olmaktan doğan – iç sıkıntım da büyüyor. Bende bu iç sıkıntısı varken çok yaşayacağımı sanmam. Bu itibarla, dünyadan gelip geçen milyonlarca kişi arasında benim de yaşamış olduğuma tanıklık edecek bir eserimin olmasını istiyorum.

Dünyalığım yok ki, insanlığın hayrına bir direk dikeyim. İşte bu düşüncelerle mütevazı aylığımdan iktisat yaparak bu kitapçığı meydana getirdim.

İçimde, bu kitapçığın, bir zamanlar benim de aralarında yaşamış olduğumu birkaç eşe dosta hatırlatması umudu var. Yoksa, insanoğlunun nankörlüğünü bilmez değilim! Bu güne kadar neleri unutmadılar. Kaldı ki, benim yaptığım bir çok kişilerin yaptıkları yanında bir hiçtir. Buna rağmen bir çok insanın boyun eğdiği bu umut, beni bu kitabı çıkarmağa sürükledi.

Yaşamam, ardımdan geleceklerin daha iyi şartlarda yaşayabilmeleri; şairliğim, tertemiz ümit ve endişelerimle dolu olduğumun beyanıdır. İşte bu birkaç satırı bunu bildirmek için karaladım.

Dert görmemesine duacı olduğum ellerinizden öperim babacığım.

Oğlun; Avni Hak Öztüre. Ankara; 947 Aralık.

SON SÖZ;

İzmit’te doğmuş, büyümüş, doğa-insan ve İzmit dostu Avni Öztüre, yaşamı boyunca çağının çok ötesinde düşleri olmuş ve bunların pek çoğunu gerçekleştirmiş bir kent aydını.

O, maddi kazanımların ihtirası peşinde koşmak yerine, yüreğinin götürdüğü yere koşar adımlarla giden, koşarken yaşadığı çağın çok ötelerine ulaşan, verdiği eserlerle ölümsüzlüğü kazanan bir güzel insan örneğidir.

Şimdi görevimiz, O’nu her yönüyle ve bize bıraktığı eserleriyle yer alacağı bir kitapla gelecek kuşaklara anlatmak olacaktır.

O’nu saygı ile anıyoruz.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Mustafa Küpçü - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Kocaeli Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Kocaeli Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.

02

Yücehan Öztüre - Mustafa Abi amcam Avni Ozture daha güzel anlaşılamazdı.Kalemine sağlık.Işıklar içinde uyusun.

Yanıtla . 1Beğen . 0Beğenme 18 Mayıs 10:41
01

Hasan Ağır - Avni ağabey Rahmetli Hüseyin Avni Şirin zamanında Yarımcanın altı kiraz bağları vardı o zamanlar bazı haksızlıklar olsada oranın imar planlarını yapmış .Mimar Sinan mah.Kocaelinin en güzel caddelerine sahip bir yerdir.Yarımcanında çağdaş güzel kaliteli nezih bir yeri olmuştur.

Yanıtla . 2Beğen . 0Beğenme 16 Mayıs 00:15

HİDROS GRUP BÜNYEMİZDE ÇALIŞTIRILMAK ÜZERE ARKADAŞLAR ARIYORUZ

Yurtiçi Satış bölümüne; * Teknik okul veya Ön lisans mezunu * Askerlik vazifesini yerine getirmiş 28 yaşını geçmemiş * Ehliyetli ,araç kullanabil...

0262 335 63 66 /67/68/69

SEVKİYAT ŞOFÖRÜ ALINACAKTIR

- 20- 40 Yaş aralığında - İstanbul ilinde tüm semtleri bilen - B Sınıfı Sürücü ehliyetine ve SRC belgesine sahip - İzmit-Başiskele-Kullar çevresin...

0 262 349 50 81-83-84

SATILIK DUBLEKS DAİRE

- Lüks + lüks - Lebiderya manzaralı - 298 m2 dublex daire - 4 Oda, 2 Salon, 2 Teras - 2 Banyo, 2 Mutfak, kombili - Asansörlü ve otoparklı - T...

0545 200 04 04

ELEMAN ARANIYOR

- İş yerimizde - İmalatçı, mekanik bakımcı ve montaj yapacak, - 20 ila 45 yaş arası, - Askerliğini yapmış, - MYK belgeleri ve eğitim sertifikal...

0262 335 51 15 OLCAY ÇELİK YAPI VE MAKİNE İMALAT BAKIM ONARIM A.Ş.

ACİL ELEMAN ARANIYOR

İddAa bayiine ­­­- İzmit merkezde ikamet eden, ­­­- Haftada 4/5 gün ve ­­­- Saat 14:00-22/23:00 arasında çalışacak - Emekli bay eleman aranıyo...

SATILIK DUBLEX DAİRE

- Lüks + lüks - Lebiderya manzaralı - 298 m2 dublex daire - 4 Oda, 2 Salon, 2 Teras - 2 Banyo, 2 Mutfak, kombili - Asansörlü ve otoparklı - T...

0545 200 04 04

SAHİBİNDEN SATILIK DÜKKAN

Başiskele Sanayi Sitesi’nde dış cepheleriyle toplam 500 m2, iç cepheleri 195m2 kullanım alanı olan 2’li dükkan

0537 308 16 63 NİHAT BAKLACI

İKİZLER KURBANLIK

Büyükbaş ve küçükbaş kurbanlık satım ve kesimi yapılır. Büyükbaş hayvanda hisse verilir.

0533 214 85 04 İKİZLER KURBANLIK

Gayrimenkul Danışmanı ALINACAKTIR

İNALTAY Gayrimenkul Hizmetleri firması bünyesinde çalışmak üzere “Gayrİmenkul Danışmanı” aranıyor. Başvurular bizzat yönetim ofisine yapılacaktır.

0262 322 99 17 İNALTAY GAYRİMENKUL, DANIŞMANLIK HİZMETLERİ

SAHİBİNDEN KİRALIK ve SATILIK DÜKKAN

Başiskele Sanayi Sitesi’nde Dış cepheleriyle toplam 500 m2, İç cepheleri 195m2 kullanım alanı olan 2’li dükkan

0537 308 16 63

Anket Fethiye Caddesi için hangi projeyi beğendiniz?