Reklamı Kapat

TikTok tehlikesi

Geçtiğimiz hafta sonuna doğru sosyal medya mecralarının denetimine ilişkin oluşan gündem ve akabinde ilk somut adım olarak TikTok adlı gençlerin çok yoğun kullandığı video odaklı sosyal medya mecrasıyla ilgili inceleme başlatıldı. Sosyal medya mecralarının denetimine yönelik konuya yazının sonunda bu alanda yaklaşık on senedir uluslararası ölçekte çalışmalar da yapan, doktora tezi bu mecralar üzerine olan bir akademisyen olarak naçizane görüşlerimi paylaşacağım.

TikTok özeline odaklanacak olmamın sebebi, bu mecranın diğer tüm sosyal ağlara göre farklı birkaç konumu olması. Öncelikle Facebook, Instagram, Twitter, YouTube gibi hür ve medeni dünyanın ürünleri olan mecralara kıyasla TikTok sahibi Çin diktatörlüğü olan bir mecra. Bunun ne önemi var diyebilirsiniz ama kazın ayağı öyle değil.

Tüm dijital platformlar, mail hizmetleri, sosyal ağlar, akıllı cihaz üreticilerinin temel gelir modelleri kullanıcılardan topladıkları veriyi işleyerek reklam verenlere bu verileri satmak ve kişiye özel reklam yayını yapma imkanı vermek üzerine kuruludur. Bundan mütevellit kullanıcılar olarak hemen her verimiz bir şekilde, belirli izinler ve kişilik haklarını koruyacak çerçevede düzenlenerek toplanır. Ancak söz konusu hukukun üstünlüğü, insan hakları ve veri güvenliği gibi medeni dünyaya ait meseleler olduğu zaman tam da bu noktada TikTok gerçek manada dünyadaki her devlet için bir milli güvenlik açığı haline gelmiş durumda. Türkiye’de yaklaşık 27 milyon TikTok kullanıcısı var, bunların en az 15-16 milyonunun sürekli olarak uygulamayı kullanan aktif kullanıcılar olduğunu düşünebiliriz.

TikTok ne yapıyor?

Geçtiğimiz hafta ters mühendislik çalışması yapan bir yabancı Reddit platformunda elde ettiği bulguları paylaştı ve TikTok’un her bir kullanıcı için yarattığı zaafları tek tek sıraladı. Size aşağıda özetle başlıklar halinde bu bulguları aktarıyorum;

·         Kullandığınız telefonun tüm donanım parçalarıyla ilgili bilgi topluyor. İşlemci, hafıza boyutu, hafıza kullanımı, ekran boyutu vs. (Bunu belirli bir ölçüde diğer mecralar da yapıyor)

·         IP, yerel IP, bağlandığınız wi-fi başta olmak üzere sizin tüm bağlantı bilgilerinizi topluyor. (Bunu belirli ölçüde diğer mecralar da yapıyor) Ancak ek olarak 30 saniyede bir net konumunuzu tespit edip kaydeden bir sistem de aynı zamanda işliyor. Üstelik bunu uygulamayı kullanmıyorken de yapıyor. Yani uygulamayı telefona yüklediğiniz andan itibaren nereye gittiniz hepsi kayıtlı.

·         Galerinizdeki tüm medya içeriklerine erişim izni var. (Bunu belirli bir ölçüde diğer mecralar da yapıyor)

·         Kamera ve mikrofona erişim yetkisi alırken diğer mecraların aksine uygulama kullanılmıyorken de bu izinlere sahip. Yani TikTok istediği an ortamınızı kaydedebilir, dinleyebilir.

·         Android cihaz kullanıcıları için uygulamanın sahip olduğu .zip formatlı dosyaları cihaza indirme, çözümleme ve açma yetkileri var. Bu kısaca şu demek, TikTok isterse telefonunuza istediği suç unsurunu yerleştirebilir. Terör, çocuk pornosu, kapsamlı bir virüs gibi istediği şeyi cihaza yükleyebilir.

·         Telefonda yaptığınız her türlü metin kopyalama işlemini uygulama kapalıyken bile yapsanız sistem kaydediyor. Mesela bir kredi kartı numarasını Whatsapp’tan bir mesajlaşmada kopyalayıp telefonunuzda bir yazı dosyasına ya da internet sitesinde kart bilgisi yerine yapıştırdınız. TikTok bunu otomatik olarak kaydediyor.

·         TikTok’a yüklediğiniz ama insanların izlemesine açmadığınız videolarınızı uygulama sizden aldığı izinlerle kendi reklam çalışmalarında kullanabiliyor.

·         TikTok telefona kurduğu Proxy server işlemiyle cihazınıza daha önce kaydedip sildikleriniz de dahil olmak üzere yüklemiş olduğunuz tüm uygulamaların neler olduğunu kaydediyor.

·         Cihazınızda farklı mecralarda izlediğiniz her video ve fotoğrafı cache dediğimiz geçici bir bellek eliyle kaydediyor. Bunları isterse temelli bir kayıt olarak sizin verileriniz arasında depolayabilir. Twitter’da gördüğünüz bir fotoğraf, YouTube’da izlediğiniz bir video, WhatsApp’ta bir arkadaşınızın yolladığı video ya da fotoğraf. Hepsi kayıt altında.

·         Size uygulamayı kurarken onaylattıkları gizlilik sözleşmesiyle, verdiğiniz tüm izinleri manuel olarak kapatsanız bile uygulama almaya devam etme hakkına sahip.

·         Mesajlaşmalarınızın tümünün içeriklerini kaydediyor. Normalde Twitter’ın yapmadığı bir şey mesela. Mesajların kimler arasında ve ne zaman olduğunu tüm mecralar kaydediyor ancak içeriklerini okumak çok ileri düzey bir veri toplama.

·         Kullanıcı sözleşmesinde, sizin verilerinizi sattığı kurumların eylemlerinde TikTok tamamen sorumsuz olduğunu kullanıcılara onaylatıyor. Yani sizin kredi kartı verinizi birisine satarsa, oradan bir zarar görürseniz TikTok’u sorumlu tutamıyorsunuz.

Yukarıda tespit edilmiş başlıkların hepsi dünyanın her yerindeki KVKK uygulamalarının çok ileri düzey ihlalleri. Üstelik bu verileri reklam gelirini arttırmak için kullanan diğer mecralara göre en büyük fark, bu verilerin hepsini Çin devleti alıyor. Ülkemizdeki 15 milyon insanın ve ağırlıklı olarak gençlerin hemen her verisi şu anda Çin istihbaratının elinde, günü geldiği zaman kullanılmak üzere depolanıyor.

Hindistan evvelki hafta ülke genelinde bu uygulamayı yasakladı. ABD’de havalimanlarındaki çalışanlar ve birinci derece yakınlarının TikTok’u telefonlarına indirmeleri de gizlilik ve güvenlik gerekçesiyle epey süre önce yasaklandı.

Diğer mecralar sizden aldıkları bilgileri, isminiz ve kimliğiniz anonim olacak şekilde yani adınız sanınız belli olmadan reklam verenlere kullandırıyorlar ancak 18 ayda bir otomatik olarak sistem bunları siliyor. Yani her gün, 18 ay önceki dijital ayak iziniz batı merkezli mecralar tarafından siliniyor. Çünkü işleyen hukuk devletlerinde kurulu bu şirketler başlarına bu belayı almak istemiyorlar. Üstelik hesap sahibi 18 yaşının altındaysa hiçbir şekilde veri toplamıyor ve bu verileri işlemiyorlar. Ancak TikTok dünyada yüz milyonlarca çocuğun her hareketini kaydediyor. Bu verileri 4500 adet veri güvenliği garantisi vermeyen şirkete ve Çin devletine satıyor. Üstelik 2019 yılında TikTok 18 yaş altı çocukların verilerini yasadışı şekilde topladığı için 5,7 Milyon Dolar ceza yemiş bir şirket. Ama öncelik ticari bir operasyon değil, küresel bir istihbarat çalışması olunca bu paralar bir saniye bile gündem olmadan ödeniyordur.

Sosyal Medya Düzenlemesi

TikTok’un detaylarını aktardığımız çerçevede ülkemizde derhal yasaklanması ve bu yasaklamanın sebebinin Z kuşağı denilen gençlere doğru bir çerçevede aktarılması gerekiyor. Zaten son zamanlarda yaşanan gelişmeler üzerine iktidarla oldukça gergin bir süreç geçiren bu kuşağın, olası bir yasaklamayı doğru anlamasını sağlamak devletin birincil görevi.

Diğer sosyal medya mecralarına yönelik yasaklama ve kapatma söylemlerine gelirsek; bu şirketler ülkemizden yılda milyarlarca dolar seviyesinde para kazanıyorlar. Tek kuruş vergi ödemiyorlar. Bu kabul edilebilir bir şey değil. Diğer ülkelere yaptıkları uygulamalar neyse aynılarını bizim ülkemizde de uygulamak zorundalar. Bunun tartışılabilecek bir noktası olduğunu düşünmüyorum. Üstelik bu mecralar eliyle iş yapan yayıncılar, reklamcılar, içerik üreticileri yaşadıkları sorunlarda Türkiye ofisi olmadığı için gerçek bir muhatap bulup da sorunlarını çözene kadar göbekleri çatlar bir durumdalar.

Sosyal medyaya T.C. kimlik numarasıyla girme görüşüyse buram buram 20. yüzyıl kokan ve gerçek hayatta uygulaması mümkün olmayan bir safsata. Bugün tüm dünyada artık kabul edilmeye başlanan ve biz istesek de istemesek de bundan on sene yirmi sene önce yaşama hakkı, barınma hakkı gibi temel bir hak olacağı Allah’ın emri olan “internete erişebilme ve internette anonim olabilme hakkı” gerçeği bir cisim yaklaşırcasına gelirken; katı kontroller peşinde koşmak hem ülkemize hem de gençlerimize yazık etmektir. İstediğiniz kadar yasaklayın 24 saatte bu mecraları yeniden kullanabilir hale gelirler. O yöntemi yasaklayın 24 saatte yenisini bulurlar. Bu böyle bir sonsuz kovalamaca haline döner.

Sosyal mecralarda insanlıkla uzak yakın ilgisi olmayan tiplerin yaptıkları yüzünden bu mecraları düzenlemeye kalkmak toptancı bir yaklaşımdır ve günümüz dünyasının gerçeklerinden kopukluktur. Bugün devlet internet ortamında işlenen suçların faillerini bir şekilde illa ki bulmakta ve hukuki mercilere teslim etmektedir. Bulunamayan yüzde onluk bir kesim, yurtdışında olduğu için müdahale edilmeyen yüzde onluk bir kesim için tüm mecranın köküne kibrit suyu diyerek yaklaşmak bu kararı alanların politik bir intiharı olur.

Ayrıca şunu da belirtmek gerekir; sosyal ağları zapturapt altına aldığımız zaman hiçbir şekilde ölen bir çocuğa terörist diyenleri, yeni doğmuş bir bebek üzerinden çocuğa, anasına, babasına küfür edenleri, milletin karısına kızına “ganimet” gözüyle bakan ve alenen tecavüz çağrılarında bulunanları, insanların öldürülmesini isteyenleri ortadan kaldırmış olmuyoruz.

Bu insan müsveddeleri bu ülkede bizlerin arasında yaşamaya devam edecekler. Kitlesel iletişim mecralarında görünmedikleri zaman bu reziller ve düşünceleri yok olmayacak. Bunu yok etmenin tek yolu yetmiş senedir her geçen gün daha da çöp haline gelen eğitim sistemini kökten, yeryüzü standartları çerçevesinde elden geçirmektir. İyi insan yetiştirmek, dünyası politik kimlik kavgalarından çok uzakta; bilimle, sanatla ve holiganizmden arındırılmış bir çerçevede sporla yoğrulan nesiller yetiştirmektir. Bu birilerinin dediği gibi parmak şıklatmakla olmaz, başka birilerinin dediği gibi milli manevi bir hamaset söylemiyle de olmaz, bir başkalarının gözünü kör etmiş muhalifliklerinin sığ görüşleriyle hele hiç olmaz.

Doğru bir çerçevede yarınları inşa etmedikçe ister yasaklayın, ister Mevlam kayıra diyerek çayıra salın; bu mecralar üzerinden yapılan o yönde ya da bu yönde kitlesel manipülasyonların önüne geçmek, insan kılıklı mahlukların sapık düşüncelerini ortadan kaldırmak imkansızdır. Bu mecralara yönelik temel bir mali ve hukuki denetim mutlaka olmalıdır ama denetimle yasaklama arasındaki ince çizgiye azami ölçüde dikkat edilmelidir.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Arda Süar - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Kocaeli Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Kocaeli Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.

06

Sezgin Özcan - güzel bilgiler teşekkürler çocuklarıma kullandırmayacağım

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 06 Temmuz 12:55
05

Murat Toyker - Sosyal medya kısıtlamalarıyla ilgili olarak her söylediğinize imza atarım. Buraları kapatırsak sanki sapıklar yok olacak. Sizi takip ediyorum ve seküler liberal Atatürkçü birisi olduğunuzu düşünüyorum. Süze çok uzak birisi olsa da Abdurrahman Dilipak da benzer görüşlere sahip demek ki ideoloji ve dünya görüşü bir konuyu ele alırken birinci etken olmak zorunda değil. Teşekkürler hocam

Yanıtla . 2Beğen . 0Beğenme 06 Temmuz 09:38
04

Elif Ergün - Hocam hayatımda okuduğum en bilgiverici yazı olabilir. Oğlum be kızım bu uygulamaya kullanıyor derhal telefonlarından kaldırdım ve cihazları format attım. Allah sizden tazı olsun.

Yanıtla . 2Beğen . 0Beğenme 06 Temmuz 08:45
02

Ugr - işaret gösterince mi aklınıza geldi. bu güne kadar neredeydiniz ey ahali.

Yanıtla . 0Beğen . 2Beğenme 05 Temmuz 15:08
01

Çın Komünist Partisi - Sayın yazar bu çok önemli konuda yazdığınız için teşekkürler,

Çın komünist partisinin gaddarlığı acimasizligi zaman zaman eleştirilen batılı ülkelerin istismarına rahmet okutur, kendi insanlarina karsi acimasizliklari acliklar katliamlar kultur devrimleri , Maonun yaptiklari parmak isirtacak kadar vahsidir, bir afrika kabilesi neyse zihin olarak cin komunist partisi ayni seydir, tik toku Turkiyede yasaklamak gerekiyor,

Yanıtla . 2Beğen . 0Beğenme 05 Temmuz 09:19

IZGARA USTASI ARANMAKTADIR

30 yaşını aşmamış ızgara ustası aranmaktadır.

0538 551 35 41 MİNİ KÖŞK

ELEMAN ARANIYOR

Köseköy'de Knauf Fabrikası’nda çalışacak ağır vasıta şoförü aranıyor.

0536 386 21 97

ELEMAN ARANIYOR

PVC - ALÜMİNYUM atölyesinde çalışacak, ehliyetli ve araç kullanma deneyimi olan Tecrübeli eleman aranıyor. Müracaatlar telefonla arayarak, şahsen y...

02623355003

USTA ARANIYOR

TESLA İNŞAAT'ta çalıştırılmak üzere Mesleki yeterlilik belgesine sahip, İnşaat Projesi okuyabilen KALIPÇI ustalar aranmaktadır. Maaş + Sigorta + Y...

0537 456 47 05

YÜRÜYEN VE UÇAN TÜM HAŞERELERLE MÜCADELE

Kocaeli bölgesinde, * Ev * İş yeri * Çeşitli alanlarda ilaçlama yapılır. Covid-19 buharlı dezenfektan yapılmaktadır.

05071250076 KARTEPE TARIM VE İLAÇLAMA

ÜRETİM İŞÇİSİ ARANIYOR

Kocaeli/Kartepe’de Plastik Hammadde ve Geri Kazanım faaliyetlerinde bulunan Garantiplast Fabrikamızda görevlendirmek üzere "Üretim işçisi" arayışımız...

GARANTİPLAST

KİRALIK OFİS

İzmit Belediye İşhanı 7. kat, eşyalı Deniz manzaralı, 28 m2 kiralık ofis

0 532 344 19 97

SATILIK DUBLEKS DAİRE

- Lüks + lüks - Lebiderya manzaralı - 298 m2 dublex daire - 4 Oda, 2 Salon, 2 Teras - 2 Banyo, 2 Mutfak, kombili - Asansörlü ve otoparklı - T...

0545 200 04 04

SAHİBİNDEN KİRALIK ve SATILIK DÜKKAN

Başiskele Sanayi Sitesi’nde Dış cepheleriyle toplam 500 m2, İç cepheleri 195m2 kullanım alanı olan 2’li dükkan

0537 308 16 63

Anket Muharrem İnce parti kursun mu?