Reklamı Kapat

Emekliler sakın unutmayın, hayattan emekli olunmaz!

Beynini doğru kullanan ileri yaştaki kişilerde “süper yaşlılık” denilen durumun ortaya çıkıyor… Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü, Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, konuyla ilgili çarpıcı bilgiler verdi. “Kişi 80 yaşında fakat müthiş zeki, müthiş enerjik, müthiş bir muhakeme gücüne sahip oluyor. Mimar Sinan da en büyük eserini 80 yaşından sonra yapmış” diyen Tarhan, son zamanlarda ortaya çıkan “süper yaşlılık” kavramıyla ilgili değerlendirmelerini paylaştı.

Yaşla ilgili kavramlar doğru kullanılmalı

‘Yaşlılık psikolojisi’ kavramı yanlış kullanılıyor, doğrusu ‘yaşlanma psikolojisi’dir…

“Yaşlanma kelimesi yerine de yaş alma denilmesi doğru. Bunlar yaşlılığa doğru anlam yüklemek açısından çok önemli yaklaşımlar. Çünkü çocuk doğar doğmaz yaşlanmaya başlıyor. Hücrelerin üzerinde kaç defa bölüneceğini, çoğalacağını gösteren telomerler var ve onlar azalmaya başlıyor. DNA ile ilgili genetik bir boyut var burada. Vücutta onun için planlanmış hücre ölümleri vardır. Yaşlanma öyle bir şey ki vücudumuzda 150 trilyon hücre var, her bir hücre bir buçuk voltluk elektrik üretiyor. Ve 150 trilyon hücrenin sadece 150 milyarı sadece beyinde. Ağırlığı yüzde iki olduğu halde beyin vücuda giren oksijen ve glikozun yüzde 25’ini kullanıyor.

Yaşlanmanın % 65’i yaşam tarzıyla ilgili

Yaşlılıkta beyinle ilgili yeteneklerin ön plana çıkıyor. Batı medeniyeti, modernizminin insanın beden sağlığına, fiziksel sağlığına katkıları çok oldu. Fiziksel hastalıklar daha iyi tedavi ediliyor, ortalama ömür uzadı. Ortalama yaşam süresi 45’lerden 75’lere, 80’lere çıktı. Müthiş bir gelişme var. Fiziksel sağlığımız iyi, birçok hastalığı daha kolay tedavi ediyoruz, ama ruh sağlığında modernizm sınıfta kaldı, çözüm üretemiyor. İleri yaştaki kişilerde çok fazla Alzheimer artışı oldu. Alzheimer hakkında çok fazla araştırma yapılıyor. Alzheimer ile ilgili çeşitlendirilmiş genler var ama bu genlerin rolü yüzde 30-40 civarında. Yaşlanmanın yüzde 65’i yaşam tarzıyla ilgilidir.

Süper yaşlılık kavramı gündemde

Yaşlanma genetikte epigenetik olarak biliniyor… Genetiğin kuantumudur epigenetik. Bu da insanın beynini kullanmasıyla çok yakından ilgilidir. Beynini doğru kullanan kişilerde ‘süper yaşlılık’ denilen durumu ortaya çıkıyor. Süper yaşlılık kavramı şu aralar konuşuluyor. Kimler süper yaşlı? Kişi 80 yaşında fakat müthiş zeki, müthiş enerjik, müthiş bir muhakeme gücüne sahip oluyor. Böyle kişiler var. Mesela Mimar Sinan en büyük eserini 80 yaşından sonra yapmış. Bazı kişiler neden böyle oluyor diye araştırılıyor. Sağlıklı yaşlanmak için önümüze çıkan bazı kavramlar var. Her yaşın artıları, eksileri, kazanılan ve kaybedilen yetileri var. İleri yaşta daha başarılı, daha mutlu olabiliyoruz, bu da ileri yaştaki kişilerin önem verdiği yatırım yaptığı konularla ilgili…

Günde 5 bin adım atılmalı

Doğru yaşam felsefesi varsa birey süper yaşlı olabilir. Süper yaşlı olabilmesi için kişide neler olması gerekiyor? Mesela birincisi beyin dostu bir yaşam tarzı. Beslenme ile birlikte bir yaşam tarzı oluşturulması gerekiyor. Mesela emekli olunca insanlar bakıyorsunuz sanki meslekten emekli değil de hayattan emekli olmuş. Halbuki hayattan emekli olunmaz. Emekli olduğu zaman bir kimse ilgi alanını işten başka alanlara çevirir, bu yeni ilgi alanlarıyla kişi pozitif anlam yükler ve hayata yeni bakış açıları getirerek sağlıklı olmayı başarır. Fiziksel aktiviteyi devam ettirmenin beden sağlığına etkisi olduğu kadar beyin sağlığına da yararı var. Kim olursa olsun beş bin adımı atmaya çalışması gerekiyor. Vücut kaslarının kullanılmasının beyine dolaylı bir faydası var.

Beyin yeni deneyimlerle geliştirilmeli

Yeni deneyimlere açık olarak beyin, daha çok çalıştırılabilir. Kişi eve gidiyorsa hep aynı yoldan gitmemesi, kitap okuyorsa hep aynı türleri okumaması, hep aynı televizyon programını seyretmemesi lazım. Aktivitelerinde değişiklikler yapan, zıtları beyninde çarpıştıran kişiler daha az yaşlanıyorlar ve yeni deneyimlere açık oldukları için de beyin büyüme faktörü üretiyor. Bu faktörü ürettiği zaman beyindeki kök hücrelerden hipokampus bölgesi, kök hücrelere yeni kök hücre üretiyor. Vücudumuzda hangi yaşta olursa olsun kök hücre var ama bunun içinde kök hücreleri harekete geçirecek bir yaşam tarzı olması lazım. Uyaransız, hep aynı tarz, monoton ve sedanter yaşantı beyindeki kök hücreleri körelten bir şeydir. İbn-i Haldun’un çok önemli bir sözü vardır; ‘İnsan beyni değirmen taşına benzer. Değirmen taşı devamlı döner. Dönen değirmen taşının içerisine buğday ya da öğütülebilecek bir şey koymazsanız kendi kendini öğütmeye başlar’ diyor. Çok ilginç bir tespit. Onun için beyne yeni bilgi eklemek gerekiyor.”

İleri yaştaki insanların tecrübesinden faydalanılmalı

Pandemi tedbirleri kapsanıda yaşlılar evde kalmak zorunda. Pandemi döneminde Alzheimer tetiklendi, romatizma hastalıkları yaşlılarda arttı. Yaşam tecrübelerinden faydalanmak onlarla sohbet etmek gerekiyor. Yaşlıların yapacağı en güzel şey, insanlara bilgisini, tecrübesin, ilmini paylaşarak mutlu olmaktır. Modernizm bize böyle tüketerek mutlu olmayı öğretti. Şu anda Batı dünyasında en büyük sorunu yalnızlık. Yalnızlık sorununa karşı çözüm bulamıyorlar. Toplum olarak sıcak ilişkileri seven bir toplumuz. Hareketli bir toplumuz o yüzden bu özelliklerimizi kaybetmemeliyiz.  

Yaşlıların korku ve kaygı yaşaması doğal

İleri yaştaki kimselerin elden ayaktan düşmek, başkasına muhtaç olma kaygısı ve korkusunu yaşamaları doğaldır… Özellikle kimseye muhtaç olmadan yaşamış onurlu yaşlılarda çok önemlidir. İnsanın değer yargıları varsa, emeği ile kazanıyorsa ve onuru ile yaşıyorsa ileri yaşta o kişinin başkalarına muhtaç olup kötü duruma düşmesi sebep sonuç açısından mümkün değil. Mesela para harcama korkusu çıkıyor ileri yaşta. Kendini kapatıyor müthiş bir savunma oluyor. Büyük bir servetin üzerinde yatıyor ama hiç kullanmıyor. Halbuki verdikçe kendi de mutlu olur başkaları da mutlu olur.

Ölüm korkusu istisnasız tek gerçek

“Ölüm korkusu hayatta istisnası olmayan tek gerçek. Her şeyin bir istisnası var. Tüm yasaların bir istisnası var. ‘Kötülükler neden var?’ sorusunun cevabı var ama ‘Hayat neden var?’ sorusunun cevabı yok. Ölüm kötülük mü değil mi? Eğer doğru yaşam felsefesi olan bir yaşlıysa ölümü düşman gibi görmez. Ölüm hayatın kaçınılmaz bir sonudur. İnsanın gücünün yettiği şey var yetmediği şey var. Değiştirebileceği, değiştiremeyeceği şeyler var. Ölüm bir insanın değiştiremeyeceği bir şey.”

**

Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü, Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan’ın süper yaşlılıkla ilgili açıklamalarını sizinle paylaştım… Benim çok dikkatimi çekti… Mimar Sinan en büyük eserini 80 yaşından sonra yapmış olması, birçok soruya cevap veriyor.

XXXXXXX

Sağlık yolunda 4 önemli kural

Her zaman “önce sağlık” deriz… bu yüzden her şeyin başı “sağlık”… Pandemi döneminde sağlığımıza her zamankinden daha fazla önem vermeliyiz. Üsküdar Üniversitesi’nden Psikiyatri Uzmanı Prof. Dr. Sermin Kesebir, sağlıklı olmanın önemli bileşenleri olarak vazgeçilemeyecek 4 ilkeyi şöyle sıraladı;

- Düzenli ve fazına uygun bir uyku düzeni,

- Düzenli beslenme ve sıvı tüketimi,

- Evde veya daha iyisi açık havada düzenli fiziksel egzersiz,

- Gün ışığından olabildiğince yararlanmak.

Sermin Hoca’nın bu dört kuralına uymalıyız.

XXXXXX

Kuş Bakışı Türkiye’ye Kocaeli’den de destek

T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın destekleri ve 90 kişilik bir ekibin çabaları ile Türkiye’deki 81 ilin doğal ve tarihi güzelliklerinin görüntülendiği, yapımcılığını ve yönetmenliğini Ekrem Doydu’nun yaptığı “Kuş Bakışı Türkiye” projesi Digitürk’ün müzik kanalları ve TRT 4K'da yayınlandığı ilk günden itibaren ilgiyle izlenmeye devam ediyor. Kuş Bakışı Türkiye projesine, Kocaeli’nin drone pilotları Abdülkadir Payyu, Cemal Kandemir, İbrahim Onur, Onur Sevim ve Şerif Ali Çetin de katkı sağlıyor.

Xxxxxxxx

Eylülde en çok “Nimet” dinlendi

Türk Telekom’un dijital müzik platformu Muud’un eylül ayı boyunca en çok dinlenenler listesi yayınlandı. Listenin yerli single’lar kategorisine Didomido ile Eglo G’nin seslendirdiği Nimet, yabancı single’lar kategorisine ise NK’e ait A Huevo isimli parça damgasını vurdu.

**

Muud’da eylül ayında ‘En Çok Dinlenen Yerli Albümler’ listesinin ilk sırasında Sibel Can’ın 10 şarkıdan oluşan yeni albümü Hayat var. Sibel Can’ın ismini duyunca sevindim… Demek ki eskilere hala rağbet varmış dedim. Bizim kuşağın sanatçıları; Ferdi Tayfur, İbrahim Tatlıses, Orhan Gencebay, Müslim Gürses… Coşkun Sabah, Selami Şahin… v.b.

XxxxxXXXXXXXXXXXXX

Korona’da ABD ilk sırada

Ajans Press’in, gisanddata “COVİD-19 Sistem Bilimi ve Mühendislik Merkezi (CSSE) Küresel Durumları” verilerinden elde ettiği bilgilere göre, dünyadaki COVID-19’lu toplam vaka sayısı 35 milyon 415 bin 29 olarak güncellendi. Bu rakam 12 Ağustos ile kıyaslandığında Koronavirüse yakalanan toplam vaka sayısının o zaman 20 milyon 292 bin 486 olduğu gözlendi. Veriler anlık olarak artarken, şu an Türkiye’deki güncel vaka sayısının 326 bin 46 olduğu saptandı. Böylelikle Türkiye COVID-19’lu kişi sayısı ile dünyada 19’uncu sırada yer alırken, ilk üçte yer alan ülkeler; 7 milyon 457 bin 403 vakayla ABD, 6 milyon 623 bin 815vaka ile Hindistan, 4 milyon 927 bin 235 ile de Brezilya olarak sıralandı.

Xxxxxxxxxx

Kalbinizi sevin!

Kalp ve damar hastalıkları dünya çapında bir numaralı ölüm sebebidir. Kalp hastalıkları nedeniyle her yıl dünya genelinde 17 milyonu aşkın kişi hayatını kaybediyor. Kalp ve damar hastalıklarına bağlı ölümlerin artarak, 2030 yılında yıllık 22 milyonu aşacağı tahmin edilmekte. Reyap Çorlu Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Mustafa Aydın, “Kalp hastalığı ve inmenin, yaşlıları, erkekleri ve zengin toplumları daha fazla etkilediği yanlış bilinen bir gerçektir. Haftada beş kez 30 dakika süreyle yapılan orta zorlukta aktiviteler, kalp hastalığı ve inme riskini azaltır” dedi…  Aydın Hoca’ya kulak vermekte fayda var.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Mesut Akbulut - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Kocaeli Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Kocaeli Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.

01

Cennet - Birde bu akılları 1850 lira emekli maaşı ile nasıl yapılacağını konusunda verebilirmisiniz???

Yanıtla . 1Beğen . 0Beğenme 10 Ekim 20:22


Anket Yeni alınan karardaki tedbirleri yeterli buluyor musunuz?