“Yaptırımlar” mı, “içerideki sıkıntılar” mı?

ABD ve AB yaptırımları ve yurtiçinde yaşadığımız sıkıntılar…

Elbette ikisi de önemli.

Elbette aşağı tükürsek sakal, yukarı tükürsek bıyık.

Elbette ikisi de birbirini olumsuz etkiliyor.

Ancak dünyanın en çok izlenen ekonomistlerinden Daron Acemoğlu diyor ki, “İçeride yaşanan sorunlar, yaptırımlardan daha önemli.”

Acemoğlu, ünlü Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nde (MİT) öğretim üyesi.

Siyaset bilimci James A. Robinson ile birlikte yazdığı iki önemli kitabı var.

“Ulusların Düşüşü” kitabını 2012’de çıkarmışlardı, bir yıl önce de “Dar Koridor”u piyasaya sundular.

İkisini okumanızı öneririm.

Daron Acemoğlu, geçenlerde “Covid-19 Sonrası Dünya Ekonomisi” konferansına katıldı, konuyla ilgili görüşlerini açıklarken “Türkiye’nin durumuna” da değindi.

Ülkemizle ilgili tespitleri şöyle:

*Türkiye için zor zamanlar, ama ekonomisinde en önemli sorunlar içten geliyor. Dış yaptırımlardan çok, içeride çoğalan sorunlar daha önemli… Verimliliği düşük ve son 10 yıl içinde bankalardan fonlanan büyüme olduğu için; şirket, banka, tüketici bilançoları kötü durumda. Ekonomik olarak önünde çok zor dönemler var.

*Ekonomik kurumların, Merkez Bankası’nın, yargı kurumlarının kuvvetlenmesi ve bağımsız hale gelmesi, aynı zamanda makro-ekonomik planda şirketlerin ve bankaların bilançolarının düzelmesi lazım. Şu anda bir tek kurumsal açılarla reformlar yapılarak Türkiye büyüyemez. Bankaların ve şirketlerin bilançoları o kadar kötü durumda ki, bunun için yeni kaynak yaratılması lazım. 

*Son 60 yılda 150’nin üzerinde ülke, demokrasiye geçmiş. Demokratik olmayanlara göre, son 20 sene içinde de yüzde 20 daha fazla büyümüşler. 

*Dünya Bankası’nın verilerine göre, Türkiye’de ekonomi konusunda keyfi kararlar alınıyor. 2008’e kadar 500 adet kararname ve kural çıkarken, 2008’den sonra bu sayı 4 bine çıkıyor. Devletin ‘Bu şirket, bu sektör bunu yapabilir’ gibi mikro kararları var. Parlamentodan geçen kararlarda artış yok. Hepsi keyfi, kurumsal bir denetime tabi olmayan cumhurbaşkanlığı, başbakanlık kararnameleri, kararları… Kurumsal ve sağlıklı bir yapının izin vermeyeceği şeyler…

*Uluslararası Af Örgütü raporuna göre, son 6 yılda dünyada tutuklu gazetecilerin yüzde 30’u Türkiye’de. Medya özgürlüğünün azaldığı yerde sivil toplum zayıflıyor, demokrasi sağlıklı işlemiyor. Her yerde demokratik bir gerileme var, Türkiye bunu en iyi özetleyen ülkelerden birisi.        

******

Bizden biri, ekonomi alanında dünyaca ünlü bilim adamımız Prof. Dr.Daron Acemoğlu’nun “ülkemizin gidişatı” ile ilgili görüşleri böyle.

Sizlerle paylaşmak istedim.

Alaattin Çakıcı, kimi tehdit etti?

Aradan zaman geçti, ama hâlâ Alaattin Çakıcı’nın CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nu tehdit etmesi tartışılmaya devam ediyor.

Çakıcı, Kılıçdaroğlu’nu mu, yoksa devleti mi tehdit etti?

Tartışmanın geldiği nokta bu.

Çakıcı’nın tehdidi, hiç kuşkusuz “devlet”e.

Nasıl mı?

Devletin temeli, “yasama”, “yürütme” ve “yargı”dır. 

Kemal Kılıçdaroğlu, devletin yasama ayağında, ana muhalefet partisi lideri olarak “ikinci adam” konumundadır.

Yani, Kemal Kılıçdaroğlu devletin önemli bir parçasıdır.

Benim bakış açım böyle.

Türkiye’nin dışlanmışlığı

Dünyada “siyasi bloklar” var, “ekonomik bloklar” var…

Türkiye, her ikisinde de “Batı bloğu” içinde görünüyor.

Ancak bulunduğu bloktan da dışlanmış durumda.

ABD, “yaptırım” uyguluyor…

AB de, “yaptırım” uygulamaya kararlı.

Bırakın ABD ve AB’nin yaptırımla ilgili açıklamalarını, somut uygulamalarına bakın.

Bir örnek…

Türkiye Cumhuriyeti Devleti, bugün yurtdışından ortalama yüzde 7 ile borç para bulabiliyor.

Yani tefeci faiziyle…

Komşumuz Yunanistan’ın yüzde kaçla borçlandığını tahmin edin bakalım.

Binde 1’le…

Bu borçlanma oranı, Türkiye’nin bulunduğu bloktan dışlandığının en net göstergesi.

Bir de ülkemize yönelik “dolaylı yaptırımlar” var.    

Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin de aralarında bulunduğu Arap dünyasının yaptırımları…

Türk mallarını boykot ediyorlar…

Neden?

Çünkü “ağababaları ABD”den aldıkları talimat böyle.

Türkiye’nin dışlanmışlığı, pek çok konuda devam ediyor.

Piyasalara dikkat

Geçenlerde sanayici bir arkadaşım aradı.

Sanayici olup da, yurtdışı bağlantısı olmayan var mıdır?

Yoktur, çünkü üretimleri büyük oranda ithal ürünlere bağlı.

Arkadaşım da ister istemez yurtdışını iyi izliyor.

“Durum kötü, bütün dünyada emtia fiyatları acayip artmaya başladı” dedi.

“Emtia” biliyorsunuz genel bir tanım.

Ekonomide ticari faaliyetlerin konusu olan maden ve tarım ürünleri veya enerji çeşitleri, hayvancılık ürünleri gibi malların tümüne verilen isim.

Fiyat artışları, “döviz kuru” kaynaklı değil…

Dolar bazında bütün fiyatlar yükseliyormuş.

Hem de öyle yüzde 3-5 değil, “can acıtıcı” oranlarda.

Fiyat artışı dışında bir de “tedarik sorunu” başlamış.

İstenilen emtia, istenilen özellikte ve istenilen zamanda tedarik edilemiyormuş.

Emtia üretiminde ve nakliyesinde, genel bir sorun da eskiye göre artmış.

Bütün bunları bir araya getirdiğimizde, şu sonuç çıkıyor:

Pandemi başlangıcında, “tüketim azalışı temelli” fiyat düşüşü yaşansa da, önümüzdeki günlerde “üretim azalışı ve nakliye sorunu temelli” fiyat artışı göreceğiz.

Mart ve nisanda piyasalara dikkat!

Devlet Bahçeli ve sevgi

Düşünüyorum da, bazı sıfatlar bazı kişilere hiç uymuyor.

Örneğin, “sevgi” sözcüğünü “Devlet Bahçeli” ismiyle yan yana düşünebilir misiniz?

Bahçeli; sürekli kızgın, sürekli öfkeli, sürekli birilerine bağırıyor…

Yüzünde siz hiç “sevgi” gördünüz mü Devlet Bey’in?

Konuşmalarında hiç “sevgi” ifadesine rastladınız mı?

Bugüne kadar kimi sevmiş?


 

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar M.Tanzer Ünal - Mesaj Gönder

# Dolar

göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Kocaeli Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Kocaeli Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Anket Çayırova Belediyesi'nin hizmetlerinden memnun musunuz?