Üniversitede amaç günlük siyaset mi, yoksa bilim ve bilim adamı üretmek mi ?

Türkiye'de 73’’ü özel 130’u devlet olmak üzere 203 üniversite var. Üniversitelerimiz halen  1981 yılında darbeci cuntanın yaptığı yüksek öğrenim kanunu( Y.Ö.K) ile idare edilir. Center for World University Rankings (CWUR) adlı kuruluş her yıl dünyadaki üniversiteleri belirli kriterlere göre gözden geçirip puan vererek sıralamaya tabi tutuyor. 2014, 2015 ve 2017 yıllarında ilk 500 üniversite arasında bir Türk üniversitesi (ODTÜ) yer alırken son iki yılda ilk 500 üniversite arasına hiçbir Türk üniversitesi giremedi.  

Yani bilimde gelişeceğimize geriliyoruz. Darbe sonrası gelen AKP dahil tüm iktidarlar bu kanunu demokratikleştireceği sözünü vermesine rağmen hiç birisi sözünde durmadı. Hatta bu iktidar döneminde 2018 yılında çıkartılan kanun hükmünde kararname ile 21 kişiden oluşan  yüksek öğretim kurulunun tamamını  bakanlar kurulu,son anayasa değişikliği ile  cumhurbaşkanı belirler hale geldi.

**

Akabinde ;"Devlet üniversitelerindeki rektörlerin Yükseköğretim Kurulunun önerdiği üç aday içinden,vakıf üniversitelerinde de mütevelli heyetinin yüksek öğretim kuruluna teklifi sonrası cumhurbaşkanı tarafından atanacağı hükmü getirildi.Anlayacağımız özel üniversiteler dahil tamamının yönetim kadrolarını doğrudan siyasal iktidar ,cumhurbaşkanı belirliyor.Üniversite senatoları ise sembolik olarak görev yapıyor.Yani üniversitelerimizin özerkliğinden bahsetmek kesinlikle mümkün değildir.

**

Özerklik, ABD üniversitelerinde daha çok merkezden bağımsızlık, kendi politikalarını belirleme olarak anlaşılmakta ve akademik özgürlük ile desteklenmektedir. Orada kağıt üzerinde devletin bir kurumu olarak görülmeyen üniversiteler, adeta demokraside bir vatandaşmışçasına, politika üretiminde söz sahibidirler. Bu hali ile Amerikan üniversiteleri sistemde yenilik üreten birer bilim yuvası görevini görür.  Almanya,’da üniversite özerkliği , bilim ve sanat özgürlüğünün kurumsal olarak garanti altına alındığı, korunduğu ve geliştirildiği bir kurum olarak üniversite fikrinden ortaya çıktığı için, “devletten özgür değil, ancak devlet içinde özgür” şeklinde değerlendirilmektedir. Bu nedenle dünyada en başarılı üniversiteler listesinin başında Amerikan ve Alman üniversiteleri yer alır. Anlayacağımız, gelişmiş ülkelerde üniversiteler, bilim ve bilim adamı üreten, toplumsal gelişmeyi tetikleyen, özgür, bağımsız ,günlük siyasetten değil bilimden emir alan kuruluşlar olarak çalışıyorlar. Boğaziçi üniversitesi rektör ataması ve halen yürürlükte bulunan YÖK nedeniyle istisnalar hariç olmak üzere üniversitelerimiz ,bugünü analiz edemeyen, eleştiremeyen, onun üstüne çıkamayan, sadece olanı öğretmekle yetinen, diğer bir deyişle, yaratıcılık gücünden yoksun kurumlar haline getirilmiş durumda.Böyle kurumlar  üniversite değil, ancak yüksek bir okul olarak değerlendirilebilir.Televizyon tartışma programlarında özelliği sadece iktidarı savunmak olan rektörler görmekteyiz.İşte bu sistem böyle bir rektör profili getirmektedir.Oysa ki ;bilimsel kriterlere dayanmayan eleştiri veya belli bir rejimin propagandasını yapmak, ya da kişilerle uğraşmak, üniversite kavramı ile bağdaşamaz. 

**

Acilen üniversite senatosunun üniversite öğretim üyeleri tarafından özgürce seçildiği, rektör atamalarının siyasal iktidar etkisinden kurtarıldığı, günlük siyasetten uzak, ölçüsünü sadece bilimden alan, bilim ve bilim adamı üreten, ülke sorunları ile ilgili çekinmeden fikir beyan edebilen çağdaş üniversitelerin oluşumu için YÖK’ ün kaldırılması ile yeni, çağdaş bir yüksek öğretim kanunu yapılmalıdır.

 Boğaziçi Üniversitesi rektör ataması özelinde tartışılan kanunun özü de budur.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Fahri Örengül - Mesaj Gönder

# AKP

göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Kocaeli Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Kocaeli Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Anket Başiskele Belediyesi'nin hizmetlerinden memnun musunuz?