Reklamı Kapat

Doğru

Hayatımızın doğrular ve yanlışlar üzerine kurulu olduğunu fark ettiniz mi? Dışarıdan zarar görmemek içinmişçesine dağlarla çevrilmiş olan bir kasabada yaşıyoruz sanki. Doğru olan varlıklar ve hatalı, yanlış olan varlıklar… Doğru varlıklar, doğru hareketler her zaman iyiyi temsil ederken, yanlış olarak görülen, yasaklı olan hareketler her zaman kötü değil midir?

Peki, bu doğru ve yanlış kavramları, her toplum için aynı mıdır? Ya da size sorumu şu şekilde bir açıklama yaparak sorayım: iyi ve kötü, doğru ve yanlış kavramları bir toplumun ahlakını, anlayışını ve yapısını geliştirir hatta bu toplumu oluşturan şey, bu kavramların getirdiği düşüncelerdir. Fakat ahlak denilen kavram, yani iyi ve kötü olan varlıkların oluşturduğu anlayış, neredeyse her toplum için farklıdır. Yani iyi ve kötü, her toplum için evrensel geçerliliği olan kavramlar değillerdir. Yasaklı, yani kötü olan şeyler de, iyi olan şeyler de-toplumları bırakın- kişiden kişiye bile değişen şeylerdirler. O zaman bu noktada hangi ahlakın en iyisi olduğunu ya da hangi toplumun en iyi yapıya sahip olduğunu anlayabilir miyiz?

Benim bu soruya vereceğim cevap, anlayamayız olur. Çünkü bizim için yapılması suç olarak bile görülebilecek bir şey, başka bir insan için dünyanın en kutsal işi olabilir. Bu durum toplumun gelenek göreneklerine göre değişir ve her insan bu konuda kendi toplumunu, kendi ahlak kurallarını savunur. Bu durumda olayları objektif olarak incelemek çok zordur, çünkü kişi kendi geleneklerine göre büyütülmüş ve yetiştirilmiştir. Bu tip nedenlerden dolayı, toplumların sahip olduğu ahlaklar arasından, şu ahlak en iyisidir gibi bir seçimin yapılabilmesi ve tüm dünyanın bu seçimi uygun görmesi mümkün değildir.

Şu an tartıştığımız konu, ahlaki tartışmaların ve ahlak felsefesinin gündeminde her zaman için önemli bir yer almış olan rölativizm yani görecilik anlayışıdır. Rölativizm, evrensel olarak geçerli, salt ahlak değerlerinin olmadığını, bu değerlerin toplumların yapısına, çağa, kişilere göre değişebileceğini savunan öğretidir ve bu düşünceye göre mutlak doğru adında bir kavram yoktur. Bugün doğru ve iyi olarak düşünülen bir şey, yarın kınanacak kadar kötü bir varlığa dönüşebilir. Hakikat, toplum yapısına göre değişkenlik gösteren bir varlıktır.

Sofistlerin (Sofistler para karşılığında felsefe öğreten gezgin felsefecilerdir. Sofist kelimesini etimoloji açısından incelediğimizde Yunanca ‘sophos’ kelimesinden türeyen sophistes’ten gelir ve öğrenmeyi ve öğretmeyi meslek olarak edinen kişiler için kullanılır) en önemli kurucu filozoflarından biri olan Protagoras’ın bu konuyla ilgili çok güzel bir örneği vardır. Protagoras der ki, “Rüzgar, üşüyen bir kişi için soğuk, üşümeyen için soğuk değildir.” Protagoras’ın bu düşüncesi, evrensel değerlerden bahsetmenin mümkün olmadığını, doğrunun ve yanlışın, iyinin ve kötünün insandan insana, bu şekilde de toplumdan topluma değişeceğini savunur.

Sofistlere göre “iyi” ve “kötü” tanımlarıyla adlandırılabilecek olan varlıkları her zaman aynı ve değişmez olarak görmek mantıklı ve ‘iyi’ bir fikir değildir. Çünkü bu ‘doğrular’ evrensel değil, kişiseldir. Sofistlerin düşüncesine göre herkes için aynı olan bir iyi ve kötü bulunmaz.

Tabii ki bu görüşe karşı argümanlar üretilmiştir. Şimdi sizlere daha önce anlattıklarımın tam tersini düşünen Platon’u anlatacağım. Platon’a göre ‘iyi bir hayat’ için tek bir anlam vardır çünkü ‘iyi’ kavramı insanların keyiflerine ve düşüncelerine göre değişmeyen, mutlak bir varlıktır. İyi kavramı bir matematik işlemi gibidir. Matematikteki, bilimdeki bilgiler nasıl insanların düşüncelerine göre değişemez ise, ‘iyi’ ve ‘kötü’ kavramları da insanların, toplumların ve kültürlerin geleneklerine ve düşüncelerine göre değişemez.

Bakın, bu düşünceler bile doğru ve yanlış olarak değerlendiriliyor ve bana doğru gelen düşünce, size doğru gelmiyor olabilir. İşte bu sebeplerden dolayı, ben doğru ve yanlışların evrensel varlıklar ve mutlak doğrular olduğunu savunmuyorum. 

Pek çok insan dünyadaki tüm sorunların bu iki kelimenin, iyinin ve kötünün, doğrunun ve yanlışın insandan insana, toplumdan topluma değişmesi nedeniyle var olduğunu savunabilir, fakat aslında bu doğru değildir. Dünyadaki sorunlar vardır, çünkü biz insanlar iyi ve kötü kelimelerinin insandan insana değişmesini istemeyiz. Kendi doğrularımızı yanlış olarak görünce sinirlenir ve üzülürüz. Bu tip nedenlerden dolayı diğer insanların doğru ve yanlışlarına saygı duymayız. Peki, sizce bu davranış ‘doğru’ mu?

Bir dahaki hafta görüşmek üzere…

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Yağmur Uğuzluoğlu - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Kocaeli Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Kocaeli Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.


2-ELEKTRİK TEKNİKERİ

- Endüstri Meslek Lisesi veya Üniversitelerin ilgili MYO bölümlerinden mezun, - İşini dikkatli ve titizlikle yapan, - Askerlik görevini tamamlamış...

0262 335 63 66  HYDRO-PACK MÜHENDİSLİK MAKİNA HİDROLİK SAN. VE TİC.LTD.ŞTİ 

ELEMAN ARANIYOR

KULLAR’DA KURULACAK  OLAN  FABRİKAMIZA  ELEMANLAR ALINACAKTIR. 1- MONTAJ ELEMANI - Endüstri Meslek Lisesi veya Üniversitelerin ilgili  MYO böl...

0262 335 63 66 HYDRO-PACK MÜHENDİSLİK MAKİNA HİDROLİK SAN. VE TİC.LTD.ŞTİ

ELEMAN ARANIYOR

- SERVİSİMİZİN MEKANİK BÖLÜMÜ USTALIĞINI YÜRÜTECEK, KONUSUNDA DENEYİMLİ PERSONEL ARANIYOR. - İŞ YERİMİZDE ÇALIŞACAK GENÇ, DİNAMİK, EMEKLİ VE TECRÜB...

0262 335 50 03 AUTO KİNG

ÜRETİM ELEMANI 

- ENGELLİ KADROMUZ İÇİN  EMEKLİ OLMAYAN BAY ELEMAN (Temizlik işlerini yapabilecek fiziki şartlarda) -  TEMİZLİK PERSONELİ - BAY (Daha önce özellikle...

ELEMAN ARANIYOR

 ELEMAN ARANIYOR AÇIKLAMA :  - ASKERLİK İLE İLİŞİĞİ OLMAYAN, - 18 - 40 YAŞ ARASI,  -  EMEKLİ OLMAYAN  - FORKLİFT OPERATÖRÜ  (Kamyon ehliyetli t...

Satılık dubleks daire

Derince Sırrı Paşa Mahallesi Öğretmenler Caddesi İrfan Sokak'ta, 5 yaşındaki binanın 3. katındaki çatı dubleks satılıktır. Krediye uygun 3+1, brüt 17...

0538 094 41 95

SAHİBİNDEN SATILIK DÜKKAN

Başiskele Sanayi Sitesi’nde Dış cepheleriyle toplam 500 m2, İç cepheleri 195m2 kullanım alanı olan 2’li dükkan

0537 308 16 63

HURDA GAZETE SATILIR

Hurda (eski gazete) gazete satılır

YÜRÜYEN VE UÇAN TÜM HAŞERELERLE MÜCADELE

Kocaeli bölgesinde, * Ev * İş yeri * Çeşitli alanlarda ilaçlama yapılır. Covid-19 buharlı dezenfektan yapılmaktadır.

05071250076 KARTEPE TARIM VE İLAÇLAMA

Anket Büyükşehir Belediyesi'nin hizmetlerinden memnun musunuz?