Akıl tutulması çağı!

Doğu Batı adlı düşünce dergisinin son sayısının başlığı “Akıl Tutulması Çağı” olarak belirlenmiş. 

İçerisinde yaşadığımız dönemi ne kadar doğru ifade eden bir tabir.

Dergide yer alan, Prof. Dr. Asım Karaömerlioğlu’na ait “ ‘Zamanın Ruhu’ Olarak Küresel Akıl Tutulması” isimli makale de konuya dair önemli hususlara işaret ediyor.

Söz konusu makalenin işaret ettiği bu hususları, yaşadığımız dönemin düşünsel boyutlarını da anlamak adına, şu şekilde ele alabiliriz:

Zamanın ruhu kavramı, Goethe ve Hegel’in “Zeitgeist” olarak ifade ettiği ve bir dönemin siyasetini, kültürünü, sanatını kısaca halet-i ruhiyesini, ideolojilerini belirleyen dipten gelen dalgalar olarak tanımlanmaktadır.

Mesela 1930’larda Komünist Rusya’dan Nazi Almanya’sına, Faşist İtalya’ya, Balkanlara değin pek çok ülkede otoriter, milliyetçi, tek partili, hareketi ve şiddeti yücelten, lider odaklı, liberalizm karşıtı rejimler “zamanın ruhunun” önemli göstergeleridir.

Küresel dipten gelen dalgaların farklı coğrafyalarda benzer etkileri tetiklediği görülür ki bunlara bağlı olarak Eric Hobsbawm’ın deyimiyle bu çağ “aşırılıklar” çağı olarak da tanımlanmaktadır.

Karaömerlioğlu’na göre bugün “zamanın ruhuna” dünyanın hemen her yerini sarsmakta olan neopopülizm damgasını vurmaktadır. Onun en önemli göstergelerinden biri ise dünyayı kasıp kavuran bir “akıl tutulması”dır.

Akıl tutulmasından kastedilen aklın yerini inancın, gerçekliğin yerini safsatanın, bilimin yerini komplonun, rasyonalitenin yerini dogmatikliğin alması.

Bir başka ifadeyle derin, köklü ve hızlı değişen dünyayı anlama, anlamlandırma ve algılamada zorluk.

Küresel kaosun, belirsizliğin damgasını vurduğu bir dönemde eski ve ömrünü doldurmuş teorilerle yeniyi açıklayabilmekteki sıkıntı.

Bu sıkıntı o kadar geniş bir boyutta ki dünyanın hemen her yerinde, Amerika’dan Türkiye’ye, Avrupa’dan, Ortadoğu’ya ve Hindistan’a kadar pek çok bölgede eşzamanlı bir akıl tutulması yaşandığına şahit oluyoruz.

Karaömerlioğlu’nun belirttiği üzere akıl tutulması günümüze özgü bir durum değil belki. Ancak geçmişte yaşanılanlar bugünkü gibi dünyanın hemen her yerinde ve eş zamanlı olarak ortaya çıkan, sosyal ve siyasal hayatta çarpıcı bir şekilde gözle görünür, dünya siyasetini etkileme kapasitesine ulaşabilmiş vakalar değildi.

Daha ziyade yaygın “cehalet” olarak tanımlanabilecek bir olguydu.

Ancak Karaömerlioğlu’na göre çarpıcı olan geçmişte bu akıl tutulması olgusu nispeten “sade vatandaşlara” ya da “kitlelere” gönderme yapılarak kullanılan bir kavram iken, bugün toplumların elitleri arasında çok yaygın bir hal almış durumda.

Yani akıl tutulması bir yönüyle geleneksel elitler krizinin, hem de bu kriz sonucu iktidarları ele geçiren neopopülist elitlerin bir sonucu!

Günümüzdeki akıl tutulmasını gözler önüne seren en önemli olay ise yaşadığımız pandemi sürecidir. Zira pandemi var olan dünya düzenin tüm aksaklıklarının ve eşitsizliklerinin gün yüzüne çıktığı bir süreç olmuştur.

Neden mi?

Devam edeceğiz…

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Nihal Özgirgin - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Kocaeli Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Kocaeli Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Anket Büyükşehir Belediyesi'nin hizmetlerinden memnun musunuz?