Yürüdükçe biriktirdiğimiz anıların çoğaldığı yol…

İzmit tarihinde yerleşim, tepelik ve kayalık alan üzerine kurulmuştur. Şu an İzmit merkezi dediğimiz yerleri, tarihte işyerlerinin ve mezarlıkların olduğu yerler olarak biliyoruz. Zaman içerisinde yerleşim olarak aşağılara, düzlük alanlara inilmiş.

Kapanca Sokakta bu ilk yerleşim alanlarından birisi... Ve içinde günümüze kadar gelen pek çok tarihi yapıyı barındırıyor.

Benim okuduğum İlkokul, Kapanca Sokakta bulunan İstiklal İlkokulu idi ve çocukluğum oralarda geçti. Hepiniz bilirsiniz, çocukluk demek birikmiş anılar demektir. Dolayısıyla Kapanca Sokakta benim çocukluğumun geçtiği ve en güzel anılarımı biriktirdiğim yerlerden birisi. Oturduğumuz ev, Kız Meslek Lisesine inen yol olan İnönü Caddesi üzerindeydi. Ailem, camdan baktıklarında evden çıkıp okula varana kadar beni görürdü. Babamla çok dolaşırdım ben, bayramlarda Bağçeşme’ye mezar ziyaretlerine gider ve dönüşte yürüyerek aşağıya inerdik. Bir keresinde Kapanca Sokakta bulunan kendisinin ve kardeşlerinin doğduğu evi göstermişti bana. Sonradan bizlerin doğduğu ve büyüdüğü eve taşınmışlar.

Anılar yazmaya, anlatmaya başlayınca o kadar güzel geliyor ki bırakmak istemiyorsunuz. Ben biraz da dünden bugüne yaşayan Kapanca Sokağı anlatmak istiyorum sizlere. O yüzden biraz da olsa burayla ilgili anılarımdan bahsetmek istedim.

Taş binalarıyla, ahşap, kerpiç ve tuğla yapılarıyla bugüne gelen ve restorasyon yapılan evleriyle Kapanca Sokağı.

Kapanca Sokak denilince, Kasr-ı Hümayun Köşkü ya da Atatürk ve Redif Müzesini biraz geçince yolun başında duran çınar ağacının altında gölgelenen, yılların eskitemediği Deniz Taksi gelir aklıma. Benim çocukluğumdan beri hiç değişmeyen, önünde durup soluklandığımız, en sıkıştığımız zamanlar da imdadımıza yetişen ve elli yılı aşkın tarihiyle Deniz Taksi. Bayırı biraz çıktığımızda karşımıza çıkan eski taş bina İstiklal İlkokuludur. Yaptığımız yaramazlıklara rağmen bahçede, öğretmen yürürken saygıdan dolayı önüne geçemediğimiz günler gelir aklıma. İstiklal İlkokulu diyorum ama öncesinde kilise olarak yapılan bina, sonradan Rehberlik ve Araştırma Merkezi ( RAM ) oldu. Şimdi ise İzmit Halk Eğitim Merkezi ve Akşam Sanat Okulu Müdürlüğü olarak kullanılıyor. O taş bina değişse de benim gözümde orası hala İstiklal İlkokulu.

Okuldan çıkıp biraz ilerlediğimizde Kocaeli Basın Müzesi  var. İçerisinde gazete ve basın yayın organları tarafından kullanılan daktilolar, araç - gereçler ve gazete küpürleri sergileniyor. Şu an kapalı diye biliyorum.

Biraz daha ilerleyince Tarihi Çarşı ve karşısında İzmit Butik Otel var. Bayırı biraz daha çıktığımızda Zeliha Hanım Çeşmesi sol tarafımızda kalıyor.

1783 yılında Zeliha Hanım tarafından yaptırılan çeşmeye “Zeliha Hanım Çeşmesi” adı verilmiş. Cumartesi günü dolaşırken, sokağa yakışan bu çeşmenin yanında kısa da olsa Türkçe olarak açıklayıcı bir bilgi görmeyi çok isterdim.

Çaprazında ise su sarnıcı var.

Kapanca Sokak bu sarnıcın başındaki yön tabelalarıyla son buluyor. Bittiği noktanın sağ çaprazında Yumurtacı Mescidi, Sol tarafından yukarı döndüğümüzde ise Selim Sırrı Paşa Konağı mevcut.

Birazda Kapanca Sokağın mimarisine gelirsek;

Kapanca Sokak, bildiğimiz gibi geleneksel konut mimarimiz açısından İzmit için önemli bir yere sahiptir. Sokakta bulunan ve dönem özelliklerini taşıyan pek çok yapı, günümüze kadar gelmiştir. İzmit evlerinin temel yapı malzemesi taş, kerpiç, tuğla ve ahşaptır. Saman katkılı çamur harcı ve demir ise yardımcı malzemeler olarak kullanılmaktadır.

Günümüzde İzmit’te bulunan eski konutların büyük bir kısmı 19. ve 20. yüzyılda inşa edilmiş olan evlerdir. Kapanca Sokak'ta bulunan evler, yapıldıkları dönemde kullanılan malzemelere sadık kalınarak onarılmıştır.

Osmanlı Türk evinin ayrılmaz bir parçası olan bahçe düzenlemesi, geleneksel İzmit evlerinde de görülür. Evler genellikle iki katlı olarak inşa edilmiştir. Zemin katlarda taş malzeme ağırlıklı olarak kullanılmış, diğer katlarda ise ahşap ve kerpiç kullanılmıştır. Odalar, birçok fonksiyona sahip özellikleriyle insanın temel ihtiyaçlarını karşılayan yaşama alanlarıdır. Tarihi, coğrafi, kültürel ve dini faktörler, geleneksel İzmit konut mimarisinin oluşumunda da büyük bir etki göstermektedir.

GEZ ÇİZ YAZ ETKİNLİĞİ

Bu sene zorluklara rağmen üçüncü dönemini yaşadığımız Gez Çiz Yaz etkinliği devam ediyor. Bu etkinlikle sizlere biraz da olsa İzmit tarihi yerlerini, bina ve alanlarını yazarak anlatabiliyorsam ne mutlu bana. Yazmak, özellikle tarihi yazmak beni eskiye götürüyor, tekrardan o günleri yaşıyorum. Ben Cumartesi günü, yazımda eksik ya da yanlış bir bilgi vermeme adına ve açık alan olduğu için Kapanca Sokağı gezdim. İyi ki de gitmişim diye düşünüyorum. Çünkü gezerken sadece Kapanca Sokakla kalmıyorsunuz, daha yukarılara gittikçe gidesiniz geliyor. Pandemi döneminin zorlu günlerini hala aşamasak ta, ilerleyen zamanlarda tekrardan tarihi mekan ve alanlara Gez Çiz Yaz grubu olarak gidebilmemiz dileğiyle…

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Gül Anasal - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Kocaeli Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Kocaeli Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Anket İzmit Yürüyüş Yolu yıl sonunda bitecek mi?