Reklamı Kapat

Üç neden ve sonuç

Bütün dünya ülkelerinde enflasyon baskısı var. Bunun en önemli nedeni de salgın. Salgın sürecinde ülkeler para basarak krizi aşmaya çalıştılar. ABD’de dolaşan para arzının 2 katına yakın piyasaya dolar sürüldü. Türkiye’de de 2020 başında 731 milyar TL piyasada dolaşan para miktarı Kasım 2021’de 1 trilyon 580 milyar TL’ye çıktı. Yani 849 milyar TL yeni para basıldı. Ancak diğer ülkelerde enflasyon % 5 – 6 seviyelerinde seyrederken (bu oranlar bile onlar için çok yüksek) bizde %30 – 40’lar düzeyinde.

Diğer ülkelere göre enflasyonun bu denli yüksek olmasının bence üç önemli nedeni var.

Birincisi, ekonominin yapısal durumu tamamen bozuldu. Üretim ihmal edildi. Sürekli borçlanarak büyüdük. Tarım ürünleri ihraç eden bir ülke idik, tarımı bitirdik ithal eden ülkeye döndük. Sanayi ürünleri imalatımızın ana ve ara malları tamamen ithalata dayalı. Katma değeri yüksek ihracat ürünümüz çok az. O nedenle sürekli cari açık veren bir yapımız var.

İkincisi, ekonomik kuralları tersten okuyup anlıyoruz. Tüm dünya enflasyonla mücadelede faiz arttırma silahını kullanırken biz tam tersi faiz indiriyoruz. “Faiz sebep enflasyon sonuç” gibi bir anlayışla ekonomiye yön vermeye çalışıyoruz. Faiz düşünce doğal olarak dolar yükseliyor. Dolar yükselince sanayide girdi maliyetleri yükseliyor. Çünkü ithalata dayalı bir modelimiz var. Doları kontrol edelim diye merkez bankası rezervlerini eritiyoruz. 128 milyarın hiç olması gibi. Devamında da kaynak yaratılamayınca gelsin borçlar. (Bu de üçüncüsü)

AKP iktidara geldiğinde 280 milyar TL olan borç bugün 2,2 Trilyon, yani AKP döneminde 2 Trilyona yakın borç alınmış, bu yetmemiş bu yıllarda özelleştirme adı altında birçok kamu varlığı satıldı. Aynı dönemde toplanan vergilerin toplamı ise, 2,2 trilyon dolar yani 22 Trilyon TL.

Bu süreçte yatırıma harcanan para ise sadece 301 milyar dolar. Faize ödenen para ise 494 milyar dolar. Yani bu ülke ödediği faiz tutarından daha az yatırım yapmış. Vergiler + alınan borç + özelleştirme gelirleri toplamı 2,6 trilyon dolar olmaktadır. Bunun 301 + 494 = 795 milyar dolar dışında kalan 1,8 trilyon dolar nerede?

Memurlar verilen maaş demeyin, bunun %50’si bile değildir. Köprüler yollarda demeyin birinci ağız “Kamudan 1 kuruş çıkmıyor demiyor mu?” İşte bence sorun bu nedenlerde yatıyor.

Ne yazık ki içinde bulunduğumuz sonucu yaratan bu nedenler konusunda hala ısrar devam ediyor.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Fikret Gökmen - Mesaj Gönder

# AKP, Sanayi

göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Kocaeli Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Kocaeli Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Anket Sizce asgari ücrete ne kadar zam gelecek?