Nefis Muhasebesi

2020 ve 2021 yıllarında insanlığın maruz kaldığı salgın hastalığın başta sosyal, ekonomik ve psikolojik açılardan hayatımızı ciddi şekilde etkilediği bu süreç yaşadık. Bu süreçte yaşanan bazı sorunların arka planında anlam ve değerler ekseninde bir “ahlak” krizi olduğunu gördük. Maalesef modern denilen dünyanın hayat tasavvurunda insanın manevî yönü ihmal edilmiştir. Bunun sonucunda ahlaki değerler zemininde meydana gelen savrulmalarla birlikte ahlaki değerlerimiz zayıflamıştır. Bu yılın başında yapacağımız nefis muhasebesinin ana temasını “ ahlaki değerlerimizdeki savrulmalar” olarak belirlememiz yerinde olacaktır.

İnsanın kendisini, yaratılış amacı ve sorumlulukları açısından hesaba çekmesine nefis muhasebesi diyoruz. Diğer varlıklardan farklı olarak insanın kendini kontrol etmesi aklın, bilimin ve yüce dinimizin gereğidir. Yaratılış itibariyle nefsine, heva ve heveslerine, menfaatlerine düşkün olan insanın bunu yapabilmesi elbette zordur. Söz konusu olan şey, insanın kendi kendisiyle yapacağı bir hesaplaşmadır.

Allah Teâlâ, yarattığı her insana bir ömür takdir etmiş, akıl nimetiyle donattığı insanı, ergenlik çağından itibaren ölünceye kadar tüm yaptıklarından ve yapması gerektiği halde ihmalkârlık edip yapmadıklarından sorumlu tutmuştur. Bununla birlikte insana sorumluluklarını öğretmek ve rehberlik etmek üzere peygamberler ve kitaplar da göndermiştir. İnsana düşen görev, aklını kullanarak kitaplar ve peygamberlerin öğretilerinden yararlanarak geçmişin muhasebesini yapıp geleceğe hazırlanmaktır. O halde öncelikle kendimizle yüzleşmeli, hesaba çekilmeden önce nefsimizi hesaba çekmeliyiz. Saatler, günler, haftalar, aylar derken seneler geçip gidiyor, bitmez tükenmez zannettiğimiz ömür bitiyor. Durup düşünelim! Nerden geldik nereye gidiyoruz?

Yüce Allah bu konuda bizleri şöyle uyarıyor; “Ey iman edenler! Allah’a karşı gelmekten sakının ve herkes, yarın için önceden ne göndermiş olduğuna baksın. Allah’a karşı gelmekten sakının. Şüphesiz Allah, yaptıklarınızdan hakkıyla haberdardır.” (Haşr, 59/18.) Ayeti kerime, müminlere genel bir çağrı ile başlamaktadır. Bu çağrı yüce Allah’ın sevgisini kaybetmekten, gazabına uğramaktan, şeytanın tasallutuna, nifak ehlinin fitnelerine boyun eğmekten, yarın için hazırlık yapmayı terk etmekten sakınmaktır. Başka bir ifade ile bu çağrı sorumluluk bilinciyle hareket etme çağrısıdır. “Herkes, yarın için önceden ne göndermiş olduğuna baksın!” hatırlatması üzerinde önemle düşünülmesi gereken temel problemlerimizdendir.

Nefis muhasebesi yapmanın zamanı yoktur. Günlük, haftalık, aylık yapılabilir. Bunlar yapılamıyorsa hiç olmazsa yılda bir defa yapılmalıdır. Her yeni bir yıla girince bir önceki yılın muhasebesinin yapılası elzemdir. Başımızı yastığa koyduğumuzda o günü, haftayı, ayı ve yılı nasıl geçirdik? Kulluk, anne-babalık, evlatlık, komşuluk, vatandaşlık ve insanlık görevlerimizde ihmallerimiz ve kusurlarımız oldu mu? Oldu ise bunları nasıl telafi edebilirim diye düşünüp bir telafi programımız var mı?

Nefis muhasebesi temelde iki türlüdür. Birincisi yapacağımız işlerle ilgili muhasebedir. Bu tür bir muhasebe insanın önünü görerek ve yere sağlam basarak güvenle yürümesini sağlar. İkinci tür muhasebe ise geçmişte yapılan işlerle ilgilidir. Nefis Muhasebe kavramını değişik açılardan şöyle değerlendirebiliriz:

Muhasebe: Kendimizi ve vazifemizi bilip, bizi yoktan var eden Allah'a kulluk edebilmek ve huzuru ilahiye yüz akı ile çıkabilme hazırlığıdır.

Muhasebe: Gayesizlik ve başıboşluktan kurtulmak, yaratılış gayesini idrak edip ona göre yaşamaktır.

Muhasebe: Nefsi akıl ve iman ile koruma çabasıdır.

Muhasebe: Hataların farkına varabilmektir.

Muhasebe: Duygu, düşünce ve davranışlarımızdaki kusurlarımızı tespit etmek ve düzeltmektir.

Muhasebe: Vakit ve nakit israfını önleme çabasıdır.

Muhasebe: "Ölmeden önce ölünüz" tavsiyesinin gereği olarak ebedî alem için hazırlanabilme maharetidir.

Muhasebe: Sonradan pişman olmamak için önceden tedbir ve tedarikte bulunmaktır.

Muhasebe: Sorumluluk bilincinin gereğini yapmaktır.

Sadi Şirazi “ Bir nefeste iki nimet mevcuttur. Bir alış, bir veriş ikisi bir nefestir. ”

Yeni yılın bu ilk haftasında yüce Rabbimizden niyazımız şu olsun.

ALLAHIM!

Bizi, son nefesimizde, iman ile, Kur’an ile, göçenlerden eyle.

Kelime-i şehadet, kelime-i tevhidi söyleyerek ruhlarını teslim edenlerden eyle.

Bizi, ölmeden önce ölebilme sırrına erenlerden eyle.

Fahri SAĞLIK

Emekli Müftü

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Fahri Sağlık - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kocaeli Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kocaeli Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Kocaeli Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Kocaeli Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Anket Sizce hangi takım küme düşecek?