Drakula

Necdet Güler
Necdet Güler

Bir tek sen eksik kalmıştın Drakula! Çin’den ülkemize ulaşman neden bu kadar uzun sürdü! Bizim ülkemizde bitki karantinasının sadece adı olduğu için her böcek, bakteri, virüs ve mantar elini kolunu sallayarak ülkemize girdiğine göre sen neden bu kadar geç kaldın? Fındıklık alanlarımız dört göz seni bekliyordu!

Okuyucularımın bu böceği hiç tanımadığınızı biliyorum. Bu nedenle önce onu tanıştırayım: Lakabı Drakula olan bu böcek Türkçemizde “Asya Odun Kurdu” veya “Turunçgil Uzun Antenli Böcek” olarak da biliniyor. Bilimsel adı Anoplophora chinensis. Son yıllarda Karadeniz fındık topluluklarında etkin zararlara neden oluyor.

Bilimsel adındaki “chinensis” kelimesinden de anlaşılabileceği gibi bu böcek de Yalova çevresinden giriş yaparak ülkemiz kestane ormanlarını adeta “mahvetmekte” olan Kestane Mazı Arısı (Dryocosmus kuriphilus Yasumatsu) gibi Çin orijinli.

Ağaçlarımız ve diğer bitkilerimizde zararını sürdürdüğünde Drakula’yı çok daha iyi tanıyacaksınız.

Bu böcek, orijinine bağlı olarak Çin, Kore, Japonya ve Tayvan'da yaşamaktaydı. Asya dışında ilk defa 1996 yılında ABD'de New York çevresinde belirlenmiştir. Seksenli yıllarda Hollanda'da, 2000 yılında İngiltere'de görülmüştür. Ancak alınan tedbirlerle böceğin yayılımı önlenmiştir.

Daha sonra varlığı, 2000-2007 yılları arasında İtalya, Fransa, Almanya, Hırvatistan ve Hollanda'da belirlenmiştir.

Arız olmadığı bitki yok gibi. Çok tehlikeli bir böcek… Çünkü sağlıklı ağaçların da odun dokularına arız oluyor. Öyle ki gerekeni yapamazsak yakın gelecekte fındık da ithal etmeye başlayacağız! Çünkü fındık ağaçlarını çok seviyor.

necdet-guler-cumartesi-yazi-sayfa-2_html_673332d561e365ba.jpg

Ülkemiz dünya fındık üretiminin %70’ini karşılıyor. Ama, birim alanda üretim bizden sonra gelen İtalya’da Türkiye’de olanın iki katı ve ABD’lerinde neredeyse üç katı düzeyinde. (2 Eylül 2017 tarihli Kocaeli Gazetesinde yayımlanmış yazım)

Bu durum gösteriyor ki Drakula’nın zararı bizim ülkemizde çok daha fazla olacaktır. Çünkü üretimde gerilik, ağaçların zararlılara direncinin yeterli olamayacağının en önemli göstergesidir.

Böceğin ağaçların gövde ve dal odunu içinde açtığı galeriler yapısal dokuları zayıflatıyor. Özellikle gövdenin taban kısmında açılanlar yüzünden kırılmalar oluyor. Yıllık sürgünlerinin kuruduğu, tacın erken zamanda sarardığı ve büyümenin yavaşladığı görülüyor. Açılan galeriler ayrıca bitkinin öz su akışını bozarak da bitkinin ölümüne yol açabilir.

Drakula bütün bitki ve ağaçlar için öyle bir tehdit oluşturmaktadır ki Avrupa Birliği bu böceği, karantinaya tabi organizma olarak ilan etmiştir. İtalya hükümeti bu böcek yüzünden 9 Kasım 2007 tarihinde bir kararname bile yayımlamıştır.

Bu kararnameye göre alınacak önlemler, sadece bu böcek tarafından saldırıya uğrayan bitkileri değil, aynı zamanda arız olduğu bitkiden yirmi metrelik bir yarıçap içinde bulunan bütün hassas bitkileri de (Bunlar da önceden belirlenip resmi kayıtlara alınmıştır) ortadan kaldırmayı kapsamaktadır. Bu nedenle Drakula’nın var olduğu alanlarda Akçaağaç, Çınar, Huş, Gürgen, Kayın, Fındık, Oya ağacı, Elma ağacı, Armut ağacı dikmek yasaktır.

Diğer taraftan bu kararname ile bu böceğe çok duyarlı bitkilerin bulundukları alanlardan, başka yerlere, önceden izin alınmaksızın kabuğu soyulmamış kereste veya dalların taşınması da yasaklanmıştır.

Çünkü bu böceğe karşı kimyasal mücadele imkansız gibidir. Günümüze kadar etkili hiçbir böcek ilacı belirlenmemiştir. Böcek, küçük tek parça gövde veya kök üzerinde bile yaşam döngüsünü tamamlayabildiğinden, kesim artıkları mutlaka yakılmalıdır.

Diğer ülkelerde olduğu gibi alınacak en etkili tedbir karantina uygulamasıdır.

Türkiye’de karantina mı!..

Kaynak:

1) Anoplophora chinensis (Tarlo asiatico) Eurogreen. Ecologia opplicata.

2) NocciolaRe. Innovare nel nocciolo. 2020. Turchia-Ora il pericolo é il tarlo

asiatico (Anoplophora chinensis) .

- Kocaeli Gazetesi, Necdet Güler tarafından kaleme alındı
https://www.kocaeligazetesi.com.tr/makale/10367170/necdet-guler/drakula